-Antep fıstığına da alan bazlı destek verilmeli

-TZOB Genel Başkanı Bayraktar: “Antep fıstığı anacı ile kurulan bahçelerin destek

kapsamına alınması önemli”

-“Çok önemli bir ürün olan Antep fıstığında sorun ancak alan bazlı destekle çözülür. Antep fıstığında da fındıktaki gibi alan bazlı destek verilmelidir”

-“Ülkemizde üretilen Antep fıstıklarının, lezzetli ve aromasının yüksek olmasına rağmen meyvelerin genellikle küçük ve kabukta doğal çıtlama oranının düşük olması ve çıtlamanın sonradan yapılması zorunluluğu rekabet gücünü azaltmaktadır”

-“Antep fıstığına destek sağlanması sayesinde üretimin üç dört katına çıkarılabilir. Çöğür desteğinin yanına alan bazlı desteğin de ilave edilmesiyle üretim, ihracatta artışın yanı sıra tüketiciye uygun fiyattan ürün sunumu mümkün olacaktır”

 

Ankara – 28.06.2014 – Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Antep fıstığı anacı (çöğür) ile kurulan bahçelerin destek kapsamına alınmasının önemli olduğunu bildirerek, “çok önemli bir ürün olan Antep fıstığında sorun ancak alan bazlı destekle çözülür. Antep fıstığında da fındıktaki gibi alan bazlı destek verilmelidir” dedi.

Bayraktar, yaptığı açıklamada, “Yurt İçi Sertifikalı Fidan/Çilek Fidesi ve Standart Fidan Kullanımı Desteklemesi Hakkındaki Tebliğ”de Antepfıstığı anacı ile en az 10 dekar alanda tesis edilen bahçelerin destek alacağını, başvuruların, 2014 yılı yazlık dikimler için 3 Haziran 2014 tarihinden itibaren 29 Ağustos 2014 tarihi mesai saati bitimine kadar, güzlük dikimler için ise 1 Ekim 2014 tarihinden, 31 Aralık 2014 tarihi mesai bitimine kadar yapılması gerektiğini belirtti.

Şemsi Bayraktar, meyve bahçesi tesisine standard fidanla kurulması halinde dekara 100 lira, sertifikalı fidanla kurulması halinde dekara 230 lira destek verileceği bilgisini verdi.

Türkiye’de Antep fıstığı yetiştiriciliğinin genellikle sulama imkanlarının yeterli olmaması nedeniyle kuru tarım alanlarında yapıldığını, aşılı fidanların bu alanlarda verime yatmasında sıkıntılar yaşandığını bildiren Bayraktar, şunları kaydetti:

“Çöğürle tesis edilecek bu bahçelerde daha sonra aşılama yapılması daha uygun olacaktır. Antep fıstığında ‘kendine yeten’ değil, ürettiğimiz ürünü ihraç edebilen konuma gelebilmek pekâlâ mümkündür. Söz konusu tebliğle beraber bu yolda bir adım daha atılmış oldu.

Türkiye’de üretilen Antep fıstığının çoğunluğu iç tüketime gidiyor. Türkiye Antep fıstığı ihracatından 2013 yılı için 3 bin 947 ton karşılığında 48 milyon dolar gelir elde etti. İthalat yok denilecek düzeyde. Ülkemizde Antep fıstığının tüketiminin 2008-2013 döneminde yıllık ortalama 103 bin ton civarında olması nedeniyle üretilen ürünün hemen hepsi iç tüketime gidiyor. Uluslararası Kabuklu ve Kuru Meyve Konseyi’ne (INC) yıllık kişi başına tüketilen Antep fıstığında, Suriye ilk sırada bulunurken, Türkiye ikinci, İran üçüncü sıradadır.”

 

-Dünya üretim artıyor-

 

Dünya Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) 2012 rakamlarına göre; dünyada 21 ülkede Antep fıstığı yetiştiriciliği yapıldığını belirten Bayraktar, şu bilgileri verdi:

“Son 10 yıllık periyodda her yıl ortalama 730 bin ton kabuklu Antep fıstığı üretiliyor ve üretim her yıl bir önceki yıla oranla yaklaşık yüzde 6 büyüme gösteriyor. Dünya genelinde, Antep fıstığı dikili tarım arazisi alanı, 1995-2013 döneminde yüzde 38,2 artışla 357 bin 525 hektardan, 494 bin 255 hektara çıktı. Aynı dönemde üretim miktarı ise yüzde 154,1 artışla 395 bin 704 tondan 1 milyon 5 bin 436 tona ulaştı.

2012 yılında Antep fıstığı üretiminin yüzde 98’i Türkiye’nin de içinde bulunduğu 5 ülke tarafından yapılıyor. İran, 2012 yılında üretilen 1 milyon 5 bin 436 ton olan Antep fıstığının; yüzde 46,95’ini, 472 bin 97 tonluk kısmını İran tek başına karşılıyor. İkinci sırada 231 bin ton üretim, yüzde 23’lük payla ABD, üçüncü sırada 150 bin ton üretim, yüzde 14,92’lik payla Türkiye üçüncü sırada. Çin, yüzde 7,36’lık pay ve 74 bin tonluk üretimle dördüncü, Suriye yüzde 5,69’luk pay ve 57 bin 195 ton üretimle beşinci sırada yer alıyor.

Ülkemizde Antep fıstığı ağırlıklı olarak Güneydoğu Anadolu bölgesindeki illerde yetiştiriliyor olsa da irili ufaklı bahçelerle ülke genelinde 41 ile yayılmış durumda. Ancak üretimin yaklaşık yüzde 90’lık kısmı Gaziantep, Şanlıurfa, Siirt, Adıyaman ve Kahramanmaraş’tan karşılanıyor.”

 

-Üretim alanı arttı-

 

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 1995-2013 döneminde, Antep fıstığı dikili alanlarının yüzde 36,2 genişlemeyle, 206 bin 500 hektardan 281 bin 300 hektara çıktığını belirten Bayraktar, “Aynı dönemde üretim miktarı, yüzde 146,1 artışla 36 bin tondan 88 bin 600 tona yükseldi. Ancak 2013 yılında rekoltenin düşük olmasının nedeni; geçtiğimiz 2 yıl üst üste rekoltenin yüksek olması ve bu nedenle ağaçlarda meydana gelen fizyolojik yorgunluk kaynaklıdır. 1995-2012 dönemi dikkate alındığında; üretim miktarındaki artışın 3,16 katını geçtiği görülecektir” dedi.

INC rakamlarına göre; dünya genelinde 2012 yılında yapılan 352 bin ton Antep fıstığı ihracatında yüzde 40’lık payla ABD ilk sırada yer alırken, İran ve Çin’in yüzde 30 ve 16’lık paylarla ABD’yi takip ettiğini vurgulayan Bayraktar, şunları kaydetti:

“Çin, Vietnam, Almanya, Rusya, Hollanda, Belçika ve Fransa, Antep fıstığında ithalat yapan büyük ülkelerdir. Ancak Almanya, Hollanda ve Belçika büyük miktarlarda Antep fıstığı ithal etmiş olsalar da ülke içi tüketimleri çok azdır ve ithal ettikleri ürünü ihraç etmektedirler.

 

-Lezzet ve aroma yüksek ama meyve büyüklüğü küçük-

 

Ülkemizde üretilen Antep fıstıklarının, lezzetli ve aromasının yüksek olmasına rağmen meyvelerin genellikle küçük ve kabukta doğal çıtlama oranının düşük olması ve çıtlamanın sonradan yapılması zorunluluğu rekabet gücünü azaltmaktadır. Ülkemiz şartlarındaki girdi fiyatlarının yüksekliği yanı sıra çıtlatma gibi işlemler de maliyeti artırmaktadır. Öte yandan İran fıstıkları tat ve aroma bakımından Türk fıstıklarıyla rekabet edemese de meyve büyüklükleri bakımından avantajı elinde bulundurmaktadır. Sulu şartlarda Antep fıstığı üretimi yapılması nedeniyle ABD ve İran’da verimin yüksekliği de bu ülkelere ayrı bir avantaj sağlamaktadır.”  

Antep fıstığına destek sağlanması sayesinde üretimin üç dört katına çıkarılabileceğini belirten Bayraktar, çöğür desteğinin yanına alan bazlı desteğin de ilave edilmesiyle üretim, ihracatta artışın yanı sıra tüketiciye uygun fiyattan ürün sunumunun mümkün olacağını bildirdi.

Afetler Haziran’da da durmadı…
-TZOB Genel Başkanı Bayraktar: “Bu üretim sezonunda doğal afetlerin hemen hepsini yaşayan çiftçimiz, Haziran ayında da rahat yüzü görmedi”
-“Bursa, Yozgat, Muğla, Manisa, Ankara, Eskişehir, Çankırı, Kırıkkale, Çorum, Kayseri, Samsun, Amasya, Denizli, Nevşehir,
Manisa, Adana, Mersin, Kahramanmaraş, Osmaniye, Düzce, Zonguldak, Bartın, Karabük, İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Bolu,
Yalova, Bilecik, Sinop, Ordu, Tokat, Sivas, Gaziantep, İzmir, Konya illerinde 4, 5, 6, 13, 19, 20, 21 Haziran tarihlerinde görülen aşırı yağış, bazı illerde de dolu, ürüne zarar verdi”
-“Çiftçimiz Haziran ayında bile büyük zarara uğradı. Üreticilerin zararları telafi edilmelidir”

Ankara – 25.06.2014 – Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ekim 2013’de başlayan bu üretim sezonunda doğal afetlerin hemen hepsini yaşayan çiftçinin, Haziran ayında da rahat yüzü görmediğini bildirdi.
Bayraktar, “Bursa, Yozgat, Muğla, Manisa, Ankara, Eskişehir, Çankırı, Kırıkkale, Çorum, Kayseri, Samsun, Amasya, Denizli, Nevşehir, Manisa, Adana, Mersin, Kahramanmaraş, Osmaniye, Düzce, Zonguldak, Bartın, Karabük, İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Bolu, Yalova, Bilecik, Sinop, Ordu, Tokat, Sivas, Gaziantep, İzmir, Konya illerinde 4, 5, 6 ve 13 Haziran tarihlerinde görülen aşırı yağış, bazı illerde de dolu ürüne zarar verdi” dedi.
Ekim-Nisan döneminde Mart ayı dışında normalin çok altında kalan yağışların Mayıs ayında normalin üzerine çıktığını belirten Bayraktar, şunları kaydetti:
“Mayıs ayında yağış ortalaması normalin yüzde 21, geçen yılın yüzde 37,2 üzerinde 58,5 milimetre (mm) olarak gerçekleşmiştir. Her ne kadar Mayıs ayı yağışları normalin üzerinde olsa da kış aylarında yağışların yetersiz kalması nedeniyle 2013 Ekim-2014 Mayıs döneminde, birikimli yağışlar genel olarak normalden ve geçen yılın aynı dönemindeki yağışından az oldu. Normali 549,5 milimetre (mm), geçen yılın aynı dönem ortalaması ise 614,8 mm iken, 2013 Ekim-2014 Mayıs döneminde yağış ortalaması 426,5 mm’de kaldı. Bu dönemdeki yağış miktarı normale göre yüzde 22,4, geçen yıla göre ise yüzde 30,6 azaldı.
Ekim-Mayıs aylarında birikimli olarak normale göre yağış azalması yüzde 32,2 ile en fazla Akdeniz Bölgesinde görüldü. Bu bölgeyi yüzde 30,6 ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi, yüzde 30,5 ile Doğu Anadolu Bölgesi, yüzde 26,5 ile İç Anadolu Bölgesi, yüzde 14,1 ile Karadeniz Bölgesi, yüzde 13,1 ile Ege Bölgesi, yüzde 12,8 ile Marmara Bölgesi izledi.”
Mayıs ayında kuraklık riskinin oluştuğu İç Anadolu bölgesinde normalinin üzerinde oluşan yağışın, bazı alanlarda faydalı olduğunu belirten Bayraktar, kış yağışlarındaki yağışlar yetersiz olduğu İç Anadolu ve Akdeniz Bölgelerinde bahar aylarına kadar yeterli gelişimi tamamlanamayan alanlarda, Mayıs ayı yağışlarının etkisinin beklenenin altında kaldığını vurguladı.
Ayrıca, hasadın devam ettiği Akdeniz Bölgesinde gerçekleşen aşırı yağışların buğday hasadını zorlaştırdığına dikkati çeken Bayraktar, İç Anadolu Bölgesinde aşırı yağışların sele dönüştüğü alanlar ile dolu yağışının gerçekleştiği buğday alanlarında zarar meydana geldiğini bildirdi.
Ekim ayından buyana yaşanan risklerin tümü değerlendirildiğinde hububatta kış kuraklığının ardından yaşanan don, dolu, aşırı yağışların bu yıl verim kaybına yol açtığını vurgulayan Bayraktar, Haziran ayında yaşanan afetlerle ilgili olarak şu bilgileri verdi:
“4 Haziran 2014 tarihinde yaşanan dolu ve aşırı yağışlardan etkilenen yerler:
Bursa Gürsu: Meyve üretimi ile seracılığın yoğun olarak yapıldığı Bursa Gürsu’da, elma, armut ve şeftalide yüzde 20’den yüzde 90’lara varan oranlarda zarar meydana geldi. 400 dekar alanda bulunan seraların yüzde 50’si zarar gördü.
Bursa Mudanya: 6 köy meydana gelen dolu yağışından olumsuz etkilendi. Özellikle 3 köyde yağışlar etkili oldu. Armut, elma ve şeftalide yüzde 40 ile yüzde 50 oranında hasar bekleniyor.
Bursa Osmangazi: 2 köyde zarar görüldü. Özellikle çiçeklenme döneminde olan zeytin ağaçlarında zarar meydana geldi. Zeytinde bir sonraki yıl ürününü verecek olan meyve gözlerinde de hasarlar oluştu.
Bursa Nilüfer: Çaylık köyünde 4 bin dönüm kadar bir alanda, buğday, zeytin ve meyvelerde zarar meydana geldi.
İstanbul: Daha çok şehir merkezinde etkili olan yağışlar, tarım alanlarında zarara yol açmadı.
Yozgat Boğazlıyan ve Sarıkaya: Hem Boğazlıyan hem de Sarıkaya ilçelerinde buğday, arpa, silajlık mısır ve nohutta yüzde 100’e varan oranlarda hasar meydana geldi. Tarlalar biçerdöver giremez durumda.
Manisa: Merkez ilçede 5-10 bin dönüm alanda başta bağ, mısır, domates olmak üzere ekili tüm ürünlerde yüzde 100’e varan oranlarda dolu zararı görüldü.
Manisa Akhisar: Buğday ekili alanlar ile bağlarda, bir miktar da mısır ekili alanlarda zarar meydana geldi.
Mersin Silifke: Şeftali, elma, kiraz ve ceviz başta olmak üzere tüm meyveler zarar gördü. Gelecek yıl sürgün verecek olan dallar da zarar meydana geldi. Bunun yanı sıra seralarda da büyük zarar oldu. Zararın bazı alanlarda yüzde 100’e yaklaştığı görüldü.
Ankara Sincan: Meydana gelen dolu yağışından meyve ve sebze alanları ile arpa ekili alanlar hasar gördü. İlçede yapılan hasar tespit çalışmaları sonucuna göre, yüzde 30-40’dan yüzde 70-80’e varan oranlarda kayıp oldu.
Ankara Çubuk: Meyve, sebze ve buğday alanlarında yüzde 70 üzerinde hasar bekleniyor.
Eskişehir: Toplam 400 bin dekar alanda hububat, meyve ve sebze doludan zarar gördü.
Çankırı: 2 köyde buğday ve arpada hasar olmakla birlikte büyük bir kayıp yaşanmadı.
Kırıkkale Sulakyurt: Hasar Tespit Komisyonu raporuna göre, buğdayda yüzde 41, ayçiçeğinde yüzde 50, bağlarda yüzde 35-50, kavun-karpuzda yüzde 35-40 kayıp meydana geldi.
Kırıkkale Keskin: Buğday ve arpada zarar meydana geldi. Yıldırım düşmesi sonucu 3 hayvan telef oldu.
Çorum: Merkez ilçede patates, sebze ve soğanda bir miktar hasar meydana geldi. Aşırı yağışlar yer yer sel baskınlarına yol açtı. Yüksek yerlerde bir sorun görülmedi.
Çorum İskilip: Bağ ve bahçelerde bir miktar hasar meydana geldi.
Çorum Bayat: 2 köyde etkili olan dolu yağışı arpa ve buğdaya yüzde 30 ile yüzde 40 arasında zarar verdi.
Çorum Osmancık: İşyerlerinde hasar meydana geldi. Sele kapılan bir kişi hayatını kaybetti.
Kayseri Kocasinan: 30 bin dönüm tarım alanı doludan zarar gördü. Dolu yağışı olana yerlerde ekili olan buğday, arpa, bağ ve bahçelerde hasar bazı yerlerde yüzde 100’ü buldu.
Kayseri Bünyan: 20 bin dönüm alanda dolu zararı oldu. Dolu yağışı olan yerlerde ekili olan buğday, arpa, bağ ve bahçelerde yüzde 100’e yaklaşan hasar meydana geldi.
Samsun Canik, Atakum ve İlkadım: İlk incelemelere göre, Canik, Atakum ve İlkadım ilçelerinde buğday ve meyvelerde dolu nedeniyle yüzde 20-30 kayıp bekleniyor.
Amasya: Merkez ilçede dolu çok zarar vermezken, buğday, pancar, yonca selden tamamen zarar gördü.

5 Haziran 2014 tarihinde yaşanan dolu ve aşırı yağışlardan etkilenen yerler:

Denizli Honaz: İlçede şiddetli yağmur gerçekleşti. Dağlık köylerde sel oldu.
Nevşehir Kozaklı: İlçenin Yassıca, Küllüce, Karahasanlı, Kanlıca, Karasenir ve Merkeze bağlı mahallelerde aşırı yağış ve dolu büyük zarara neden oldu. Özellikle buğday arazilerinde zarar var.
Manisa Merkez, Sarıgöl, Saruhanlı: Dolu yağışı üzüm bağlarına, buğday, mısır, domates ve karpuz ürünlerine zarar verdi. Bağlarda yedek budaklarda da zarar gördüğü için gelecek senenin ürünü de etkilenecek. İlde yaklaşık 7 bin dekar alanda zarar oluştu.”

6 Haziran 2014 tarihinde yaşanan dolu ve aşırı yağışlardan etkilenen yerler:

Bayraktar, 6 Haziran 2014 tarihinde Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre Adana, Osmaniye’yi de içine alan Çukurova bölgesi aşırı yağışların, Çukurova dışında kalan Adana bölgesi, Tarsus, Kahramanmaraş’ın batısı, Osmaniye, Düzce, Zonguldak, Bartın, Karabük ise çok kuvvetli, İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Bolu, Yalova, Bursa’nın doğusu, Bilecik, Eskişehir, Ankara’nın kuzeyi, Kastamonu, Çankırı, Sinop, Samsun, Ordunun Batısı, Çorum, Tokat, Amasya, Sivas’ın güney ve batısı, Kayseri, Nevşehir’in doğusu ve Yozgat’ın kuvvetli yağışların etkisi altında kaldığını belirtti.

2-9 Haziran 2014 tarihinde yaşanan dolu ve aşırı yağışlardan etkilenen yerler:
Sakarya Akyazı ve Hendek: Akyazı İlçesi’nde bir hafta boyunca düşen aşırı yağışlar özellikle mısır ekili alanlarda zarara yol açtı. Boyca büyük olan mısırlarda yatmalar olurken, çürüme şeklinde zarar da meydana geldi.
Hendek İlçesi’nde bir hafta boyunca düşen aşırı yağışlar sele yol açtı. Mısır ve buğday ekili alanlar sele maruz kaldı. Dolu yağışı ise fındıklarda bir miktar zarar meydana getirdi. Hasar tespit çalışmaları devam ediyor.

13 Haziran 2014 tarihinde yaşanan dolu ve aşırı yağışlardan etkilenen yerler:

Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Gaziantep, Adıyaman İlinin batısı ile İzmir, Aydın, Muğla’nın Fethiye, Kaş, Finike ilçeleri hariç ülkenin tümünde yağışların etkili olduğunu vurgulayan Bayraktar, 13 Haziran 2014 tarihinde yaşanan dolu ve aşırı yağışlardan etkilenen yerler konusunda ise şunları kaydetti:
“Bursa İlimize bağlı Orhaneli, Gürsu, Orhangazi ve Nilüfer ilçelerimizle Yozgat Boğazlıyan ilçesine bağlı 2 belde ve 7 köyde, Gaziantep’te aşırı yağış ve dolu nedeniyle buğday, arpa, nohut gibi ürünlerle; armut, incir, erik, elma, şeftali, kiraz, zeytin, sebze bahçeleri ve seralarda yüzde 90’lara varan oranlarda zararlar meydana geldi. Aşırı yağışlar nedeniyle Sakarya’nın Hendek, İzmir’in Tire, Konya’nın Seydişehir gibi ilçelerinde çeşitli zararlar gerçekleşti.
Bursa: Dolu bölgede tahıl, meyve-sebze ve zeytinde önemli derecede zarar meydana getirdi. Kirazlarda aşırı yağışlar çatlamaya yol açtı.
Meyve (şeftali, üzüm, incir, erik, elma, kiraz), sebze, zeytin ve bağ alanlarında yüzde 20’den yüzde 100’e varan oranlarda zarar meydana gelmiştir.
Aşırı yağışların çiçeklenme döneminde meydana gelmesi sonucu zeytinde tutum az, üzümde ise kavrulma olmuştur.
Sakarya Hendek: Hendek’te ovada merkeze yakın köylerde meydana gelen aşırı yağışlar, ekilen mısırlarda çürümeye yol açtı. Yeniden ekim yapılma durumu var. Sebzelerin tamamı aşırı yağıştan zarar gördü.

İzmir Tire: Aşırı yağışlar ve dolu sebze ekili alanlar ile buğday, mısır ve zeytinliklerde hasara yol açtı. 5-6 bin dekar alan fazla yağış ve doludan etkilendi.
Adana Seyhan: Buğday hasadı tamamlandığı bölgede, yağış olan yerlerde sebze ve meyvede kısmen zarar meydana geldi.
Konya Seydişehir: Yağışlar buğdayı olumsuz etkiledi. Pas hastalığı görülmeye başlandı. Havaların kapalı gitmesi halinde kayıp bekleniyor.”

19-20-21 Haziran 2014 tarihinde yaşanan dolu ve aşırı yağışlardan etkilenen yerler:

Bursa Karacabey, Edirne Lalapaşa ve Süloğlu, Sakarya, İstanbul Silivri ve Kocaeli Kandıra’da aşırı yağış ve dolu tarım ürünlerine zarar verdi.
Bursa Karacabey: Aşırı yağış ve dolu özellikle domates ve karpuzlarda yüzde 60’dan yüzde 70’e varan oranlarda zarara yol açtı. İlçe tarım müdürlüğünce oluşturulan hasar tespit komisyonu hasar tespit çalışmalarına devam ediyor.
İstanbul Silivri: Aşırı yağış ve dolu ekili alanlarda zarara neden oldu. Özellikle dolu yağışı buğdayda başakların kırılmasına ve yatmasına yol açarak zarar meydana getirdi. Ayçiçeğinde de bir miktar zarar meydana geldi.
Kocaeli Kandıra: İlçeye düşen aşırı yağış büyük hasara yol açmamakla birlikte, özellikle yeni ekilen mısırlarda yağışın çıkış dönemine rastlaması zarara neden oldu.
Edirne Lalapaşa ve Süloğlu: Haziran ayının 20’sinde özellikle Lalapaşa ve Süloğlu ilçelerinde dolu şeklinde düşen yağış ayçiçeğinde çiçek tablaları ve yapraklarda zarara neden oldu. Buğdayda ise başakların kırılmasına ve yatmaya yol açtı. Buğday ve ayçiçeğinde meydana gelen dolu zararı için TARSİM eksperlerine durum iletildi. Hasar tespit çalışmaları devam etmekle birlikte ürünlerde yüzde 40 ile yüzde 60 zarar bekleniyor.
Sakarya Erenler ve Gevye: Erenler ve Gevye’de dolu şeklinde düşen yağış bir miktar zarara yol açtı.

-Üreticinin zararları telafi edilmelidir-

Bayraktar, çiftçinin Haziran ayında bile büyük zarara uğradığını bildirerek, Ziraat Odalarından TZOB’a intikal eden raporlara göre başka illerdeki hasar tespitlerini de takip ettiklerine dikkat çekti. Bayraktar, zarar gören alanlarda TARSİM sigorta eksperleri ve hasar tespit komisyonlarının çalışmalarının devam ettiğini bildirdi. Üreticilerin iklimsel olumsuzluklar nedeniyle zorlu ve sıkıntılı bir dönem geçirdiğini bildiren Bayraktar, “Her ne kadar dolu zararı sigorta kapsamında olsa da üreticilerin büyük bölümü çeşitli nedenlerle sigorta yaptıramamıştır. Ayrıca kuraklık gibi risk kapsamı dışında afetler için 2090 sayılı Kanun ihtiyaca cevap verememektedir. Üreticilerin zararları telafi edilmelidir” dedi.

 -Ramazan öncesi basın toplantısı

-TZOB Genel Başkanı Bayraktar: “Önümüzdeki günlerde tarla ürünlerine geçilmesiyle domates, taze fasulye, kabak, patlıcan, patates, karpuz ve kavun gibi ürünlerde üretim artışı olacak ve fiyatlar daha makul seviyeye oturacak”

-“Kuru gıdalarda, tavuk, kuzu ve dana etinde bir fiyat artışı beklemiyoruz”

-“Bu saydığım ürünlerde fiyatlarda bir artış görüldüğü takdirde bu artışın spekülasyona bağlı bir artış olduğu kanaatimiz hasıl olacak. Özellikle ürün fiyatlarını Ramazan boyunca takip edeceğiz ve spekülatif artış varsa, kamuoyunu ve ilgili kurum ve kuruluşları bilgilendireceğiz, uyaracağız”

-“Et fiyatlarında görülebilen en küçük artışta bile harekete geçen ithalat lobileri, üreticilerimizde büyük tedirginlik yaratıyor. Hayvan ithalatının ne üreticiye, ne tüketiciye bir faydası vardır”

-“Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığımızın da talebimiz doğrultusunda ithalata sıcak bakmamasını memnuniyetle

karşılıyor ve kendilerine de teşekkür ediyoruz”

-“Eğer TMO fiyat açıklayacaksa, doğal afetleri ve üreticimize yüklediği maliyeti dikkate almak suretiyle bir fiyat açıklamak zorunda”

 

Ankara – 20.06.2014 – Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, yaklaşan Ramazan öncesi gıda fiyatlarına ilişkin, “Önümüzdeki günlerde tarla ürünlerine geçilmesiyle domates, taze fasulye, kabak, patlıcan, patates, karpuz ve kavun gibi ürünlerde üretim artışı olacak ve fiyatlar daha makul seviyeye oturacak. Kuru gıdalarda, tavuk, kuzu ve dana etinde bir fiyat artışı beklemiyoruz” dedi.

Bayraktar, TZOB Genel Merkezi’nde Ramazan öncesi gıda fiyatlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Çiftçinin bu yıl yaşamadığı bir doğal afet kalmadığını belirten Bayraktar, “Çiftçimizin bağına, bahçesine, tarlasına ateş düştü” diye konuştu.

Doğal afet yaşanan bölgelere TZOB Yönetim Kurulu üyeleriyle giderek çiftçiye moral vermeye çalıştıklarını anlatan Bayraktar, üreticinin sorunlarını dinlediklerini, bürokratların da bu toplantılara katıldığını söyledi. Çiftçinin zararların tazminini beklediğini belirten Bayraktar, şunları kaydetti:

“Bu yıl Ramazan öncesi gıda fiyatlarının daha önceki yıllardan çok daha büyük bir önem arz ettiği herkesin malumu. Zira, 2013-2014 üretim sezonu başlangıcından itibaren, çiftçimizin bağına, bahçesine adeta ateş düşen doğal afetlerin hemen her türlüsünün yaşandığı bir yıl oldu. Kuraklıkla başlayan, ardından don afetiyle devam eden, dolu, fırtına, aşırı yağış, hortumla, iki bölgemiz dışında ülkemizin tamamına yakınını daha önceki yıllarda görülmediği şekilde etkileyen, tabii afetler yaşadık.

 Daha önce sizlerle de paylaşmış olduğum gibi, Türkiye Ziraat Odaları Birliği olarak, bu afetlerin yaralarının sarılması, ülkemizin gıda güvencesini sağlayan çiftçimizin sorunlarının sahada dinlenmesi ve incelenmesi için, yurt genelini kapsayacak şekilde toplantılar düzenledik.

 Bu toplantılar neticesinde, iller bazlı hazırladığımız zararlar, talepler ve beklentilerle ilgili raporları, başta Başbakanlık olmak üzere, tüm bakanlıklara, muhalefet liderlerine, ilgili birimlere ilettik.

Yerinde yaptığımız incelemelerde tespitlerimiz o ki, bu yıl çiftçimizin sorunları büyüktür. Mutlaka,  acil ve farklı tedbirlerle çözülmesi zorunluluğu vardır. Zira, bu sorunları, çiftçimize moral verecek şekilde çözemezsek, gelecek üretim sezonuna hazırlamakta zorluk çekeriz, çiftçiyi tarlaya sokamayız.

Alınacak tedbirler; çiftçimize can suyu, onları gelecek sezona hazırlayacak şekilde moral olmalı, tarlasına, bağına, bahçesine girmesi için teşvik etmelidir. Bunu yapamazsak bu yıl ki sıkıntıları gelecek yıllara taşımak gibi bir sorunla karşı karşıya kalabiliriz. Evet hükümetimiz bir adım atarak, düşük faizli kredileri, bir yıl erteleme kararı almıştır. Ancak; sahada yaşanan ile alınan tedbirler karşılaştırdığımızda bu tedbirleri yeterli görmemekteyiz. Çünkü ÇKS kayıtlarındaki sıkıntılardan dolayı düşük faizli kredi kullanamamış çok sayıda çiftçimiz, yüksek faizli aldığı borçları nasıl ödeyeceğinin büyük endişesini yaşamaktadır.

Kısaca özetlemeye çalıştığımız durum nedeniyle, dinen manevi iklimimizin en değerli bölümünü oluşturan Ramazan ayında, artan gıda ihtiyacının, spekülasyona bu yıl çok daha açık olduğu hepimizin malumudur. Bazı ürünlerde yaşanan arz eksikliği, elbette bir miktar fiyat artışlarına yol açacaktır.

Ancak, vefakar, cefakar çiftçimizin bin bir emekle ürettiği, sadece rızkını çıkaracak kadar elde ettiği gelirin, hiçbir aracının cebine haksız bir şekilde bir kuruş olarak yansımasını kabul etmiyoruz.

 

-“Borç ertelemesi bir yıl değil birkaç yıl olmasını istiyoruz”-

 Borç ertelemesinin bir yıl değil de birkaç yıl olmasını istiyoruz. Diğer kurumlara olan çiftçi borçlarının, elektrik borçları da dahil olmak üzere erteleme kapsamına girmesini arzu ediyoruz. Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) girmeyen üreticilerimizin borç ertelemesi yapılmadı. Doğal afetlerden zarar gören ve ÇKS’ye girmeyen çok sayıda üreticimiz var. Bu üreticilerimize de bir yapılandırma bekliyoruz. Bunları yapamazsak, çiftçimize moral veremezsek, onu motive edemezsek, çiftçimizin önümüzdeki yıl üretim için tarlaya girme şansı kalmaz, Allah korusun, Allah, bu ülkeyi açlıkla imtihan etmesin, en büyük korkumuz budur, çiftçimiz tarlaya girmediği takdirde önümüzdeki yılların üretimi de düşecek, ülkemiz gıda güvencesini sağlama noktasında bir tehditle karşı karşıya kalacaktır.”

Ramazanda bu nedenlerle gıda ihtiyacının spekülasyona açık olduğunu belirten Bayraktar, bazı ürünlerde yaşanan arz eksikliğinin fiyat artışlarına neden olacağına işaret etti.

Bayraktar, 7 yıldır Ramazan öncesi fiyatları tespit ettiklerini ve kamuoyunu bilgilendirdiklerini, bu yıl piyasayı daha fazla takip edeceklerini vurgulayarak, bütün kurum ve kuruluşların da bu manada dikkatli olması gerektiğini söyledi. Ramazanda gıdaya talebin arttığını vurgulayan Bayraktar, bu talebin özellikle et, et ürünleri, süt ürünleri, bakliyat ve unlu mamullerde yoğunlaştığını dile getirdi.

 

-“TZOB olarak bu yıl her zamankinden daha çok önem vereceğiz”-

 

Şemsi Bayraktar, “Bu hassas dönemde ürün fiyatlarının spekülasyona açık olması nedeniyle, Türkiye Ziraat Odaları Birliği olarak, 7 yıldır Ramazan öncesi yaptığımız, ardından ay boyunca takipçisi olduğumuz çalışmalara, bu yıl her zamankinden daha çok önem vereceğiz. Buradaki sorumluluğumuzun farkındayız. Ancak bir talebimiz de gıda fiyatlarının spekülatif yükselmesini önleyecek bütün kurum ve kuruluşlarımıza yöneliktir. Onların da konuya bizim kadar duyarlı yaklaşacağından, takipçisi olacağından emin olduğumuzu önemle vurgulamak isterim” dedi.

 

-Tarım arazilerinin korunması-

 

Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımına dikkat çeken Bayraktar, şunları kaydetti:

“Yeri gelmişken, gıdanın bu kadar hayati önemde olduğunun altını bir kez daha çizmişken, her fırsatta yapmış olduğum bir uyarıyı huzurunuzda yenilemek istiyorum.

Ülkemizin artık kaybedecek tek karış tarım arazisi yoktur. Sanıldığı kadar toprak zengini bir ülke değiliz. Aksine sahip olduğumuz arazinin sadece yüzde 6’sını birinci sınıf tarım araziler oluşturmaktadır. Bu gerçeğin artık herkes tarafından çok iyi bilinmesi gerekir. Gittiğim her yerde sayın valilere, belediye başkanlarına seslendim.

Cenabı Allah, kutsal bildiğimiz bu vatanın toprağını bize, çiftçimiz üretsin, insanlarımızı doyursun diye bahşetmiştir. Biz çiftçiler olarak, çiftçilerimizin temsilcisi olarak, artık tarım arazilerimizin imara da, sanayiye de açılmasını, kirletilmesini istemiyor, aksine her zamankinden daha çok duyarlı olacak şekilde korunmasını ve kollanmasını bekliyoruz.

Tarım arazileri zaten kendi başına birer üstü açık fabrikadır. Fabrikanın üstüne bir fabrika daha kurulmasını istemiyoruz. Çocuklarımızın ve ülkemizin geleceği için fevkalade önemli bu konuda, hem yerel, hem de merkezi yönetimden aşırı duyarlılık bekliyoruz. Verimli arazilerinin üzerini sanayi tesisleri, yerleşim yerleri dolduruyor. Tarımda gelişmiş hiçbir ülkede bunları görmüyoruz. Bu konuda toprak kurullarının çok verimli, dikkatli çalışması gerekiyor.”

 

-İthalat lobileri üreticide büyük tedirginlik yaratıyor-

 

Ramazan ayında gıdaya talebin arttığını, bu talebin özellikle et, et ürünleri, süt ürünleri, bakliyat ve unlu mamullerde yoğunlaştığını bildiren Bayraktar, şöyle devam etti:

“Fiyatlara geçmeden önce, bir kez daha uyarmak istiyorum ki; et fiyatlarında görülebilen en küçük artışta bile harekete geçen ithalat lobileri, üreticilerimizde büyük tedirginlik yaratmaktadır. ‘Tüketici fiyatları yükseliyor, ithalat yapılmalı’ söylemlerinin arkasına sığınarak, ithalatın tekrar açılmasını sağlamaya çalışmak, kırmızı et üretimine vurulacak en büyük darbe olacaktır. Tüketici fiyatlarını geriletmenin en etkili yolu, karkas üretim maliyetlerini düşürmekten geçmektedir. Bu ise yem ve besiye alınacak canlı materyal fiyatlarını düşürmekle mümkün olacaktır. İthalat, karkas üretim maliyetleri ortadayken üreticilerin sektörden tasfiyesine yol açar. Zaten geçmişte yapılan ithalat, et fiyatlarında ciddi bir düşüşe neden olmamıştır. İthalattan ne üretici, ne tüketici kazanmıştır. Hayvan ithalatının ne üreticiye, ne tüketiciye bir faydası vardır. Tek kazanan yabancı ülkelerin çiftçileri, ithalat lobileri ve aracılar olmuştur. 

Bu yıl yaşanan doğal afetler, hayvan yemi olarak kullanılan ürünlerde de ciddi üretim kayıplarına neden olacaktır. Hayvancılıkta en fazla kullanılan yemlerden, mısırda, arpada, soyada, fiğde üretim kaybı beklenmektedir.

Türkiye İstatistik Kurumu da birinci tahmin verilerinde, buğday, mısır, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, sorgum, soya, fiğ, tohumluk korunga, diğer yem bitkilerinde üretim düşüşü beklediğini açıklamıştı.

Bu kayıplar, hayvancılığımızda en önemli maliyet kalemlerinden biri olan yem fiyatlarının yükselmesine, dolayısıyla üretim maliyetlerinin daha da artmasına neden olacaktır. 2012 yılında yaşanan ve ithalatla aşılmaya çalışılan ‘saman krizi’nin bu yıl da yaşanmasının muhtemel görünmesi ve buna yönelik şimdiden tedbir alınmaya çalışılması, bahsedilen bu hususun ilk sinyallerini vermesi açısından önemlidir.

Bütün bu bilgiler ışığında en önemli beklentimiz; yem piyasa fiyatlarının yükselmesini önleyici tedbirlerin alınması, bu konuda üreticilerin desteklenmesidir.

Haziran ayı itibariyle son altı aylık sürede, yem ve yem hammaddelerinin fiyatları, yüzde 5 ila yüzde 41,9 arasında değişen oranlarda artmıştır. Bu kadar kısa sürede, böylesi yüksek artışların olması üretim maliyetlerine ve ister istemez karkas et fiyatlarını artırdı.

Şu anda canlı kilogramı 13 liraya alınacak bir dananın, 8 aylık besi sonunda, karkas maliyeti, üreticinin karı olmadan 19 lira 26 kuruşa kadar çıkacaktır. Dolayısıyla şu an itibarıyla, yağsız karkas satış fiyatının ortalama olarak kilogramı 19 lira 10 kuruş olduğu düşünüldüğünde, besiye canlı kilogramı 13 lira ve altında maliyetle hayvan koymadan üretimin sürdürülemez olduğu görülmektedir. Bu hesaplamada üretim maliyetlerinin gelecek 8 ay süreyle artmayacağı da varsayılmıştır. Yem fiyatlarında artış olması durumunda, canlı dana kilogram fiyatı 13 liranın altına olsa dahi üreticimiz zarar edecektir.

 

-Yem fiyatları makul düzeyde tutulmalı-

 

Bu çerçevede, hükümetimizin yem fiyatlarını makul düzeyde tutacak bütün tedbirleri almasını bekliyoruz. 

Türkiye, orta ve uzun vadede hayvancılıktaki sorunlarını çözmek zorundadır. 77 milyon nüfusa sahip bir ülkenin, en temel gıdalardan biri olan ette ithalata bağlı olması, kaliteli kaba yem açığını kapatamaması kabul edilemez. Mera ıslahı çok önemli. Ülkemizde önemli meralar var. Bunlar ıslah edilip üreticiye açılmalı. Bunu sağladığımızda üretici fiyatları aşağıya gidecektir. Hükümetimizden talebimiz yem maliyetlerini muhakkak suretle aşağıya çekmemiz lazım. Bunun için öncelikle ve acilen yapılması gereken, ucuz yem kaynağı olan meraların hızla ıslah edilmesi, üreticilerimizin hizmetine sunulması, ucuz gübre, mazot, tohum temini gibi yem hammadde üretim maliyetlerini düşürecek tedbirlerin alınması gereklidir. Ayrıca süt sektöründe istikrarın sağlanması, ucuz besi materyalinin temin edilmesi, bu kapsamda atılacak önemli adımlardan birisi olacaktır. Süt sığırcılığı, erkek danaların et materyali olarak da kullanılması nedeniyle et fiyatlarını doğrudan etkilemektedir. Ana yoksa dana yoktur. Süt fiyatlarında istikrar sağlanamazsa, üretici makul bir gelirle üretimine devam edemezse süt sığırları kasaba gider. Sürecin sonunda hem süt hem de et sektörü darbe yer. Ramazana yakın son 20 günlük fiyatlara bakıldığında dana etinde, kuzu etinde, tavuk etinde çok büyük bir artış yoktur, hatta son bir yılı değerlendirdiğimizde tavuk eti fiyatları geriye gitmiştir. Ramazan boyunca tüketicimiz çok rahatlıkla dana, kuzu ve tavuk etini tüketebilir. Biz bir artış beklemiyoruz.

Bu konuda gerekli hassasiyetin gösterileceğine inanıyoruz.

Et fiyatlarının Ramazan ayında yükselmesi için bir sebep yok. Piyasada yeterli hayvan bulunmaktadır.

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığımızın da talebimiz doğrultusunda ithalata sıcak bakmamasını memnuniyetle karşılıyor ve kendilerine de teşekkür ediyoruz.”

 

-Tarla üretimine geçilmemesi nedeniyle bir miktar fiyat artışı oldu”-

 

Sivri biber, kabak ve salatalıkta örtü altı yetiştiriciliğinin sonuna gelinmesi ve tarla üretimine geçilmemesi nedeniyle bir miktar fiyat artışı olduğunu vurgulayan Bayraktar, kayısı, fındık, kiraz gibi bazı meyve fiyatlarının da doğal afetler nedeniyle arttığını anımsattı. Bayraktar, “Önümüzdeki günlerde tarla ürünlerine geçilmesiyle domates, taze fasulye, kabak, patlıcan, patates, karpuz ve kavun gibi ürünlerde üretim artışı olacak ve fiyatlar da daha makul seviyeye oturacak. Kuru gıdalarda artış beklemiyoruz. Tavuk, kuzu ve dana etinde bir artış beklemiyoruz. Bu saydığım ürünlerde fiyatlarda bir artış görüldüğü takdirde bu artışın spekülasyona bağlı bir artış olduğu kanaatimiz hasıl olacak. Özellikle ürünler fiyatları Ramazan boyunca takip edeceğiz ve spekülatif artış varsa, kamuoyunu ve ilgili kurum ve kuruluşları bilgilendireceğiz, uyaracağız” ifadelerini kullandı.

Bayraktar, bu süreçte halkın sağlığıyla oynayanlara izin verilmemesi, bunun için gıda denetimlerin artırılması gerektiğini de belirterek, Ramazan boyunca piyasaların nabzını tutmaya devam edeceklerini söyledi.

TZOB Başkanı Bayraktar 2012 yılında saman krizi yaşandığını anımsatarak, “Bir saman krizi yaşamamız muhtemel görünüyor” dedi. Bayraktar, bu konuda önlem alınmasını istedi.

Bayraktar, şunları kaydetti:

“Bütün bu bilgilerin ardından Ramazan ayı öncesinde, son yirmi günü dikkate alarak Mayıs ayı sonuna göre, dana, kuzu, tavuk etinde önemli bir artış olmadı. Ahırlarımız dolu. Üretim hem büyükbaşta, hem küçükbaşta yeterli, tavukçuluk sektörü de rahatlıkla tüketimi karşılayabilir. Tavuk eti ucuz. Halkımız rahatlıkla protein ihtiyacını karşılayabilir.

 

-Market fiyatları-

 

Aynı dönemde, market fiyatlarına baktığımızda, 5 üründe fiyat değişimi görülmezken, 13 üründe azalma, 18 üründe ise fiyat artışı olmuştur.

Fiyat değişimi görülmeyen ürünler; maydanoz, ayçiçeği yağı, toz şeker, çilek ve kuru kayısıdır. Fiyat düşüşü, yüzde 34,3 ile en fazla karpuzda görülmüştür. Bu düşüşü yüzde 14,06 ile patlıcan, yüzde 12,31 ile yeşil fasulye, yüzde 11,09 ile havuç takip etmiştir.

Markette en fazla fiyat artışı ise yüzde 12,03 ile kirazda görülmüştür. Kirazı yüzde 11,60 ile marul, yüzde 11,35 ile kuru fasulye, yüzde 11,13 ile limon, yüzde 10,15 ile yeşil soğan izlemiştir.

            -Üretici fiyatları-

 

Üretici fiyatlarına baktığımızda ise; 8 üründe fiyatlar bir ay önceki fiyatlara göre değişmezken, 11 üründe azalma, 13 üründe ise fiyat artışları olmuştur.  Maydanoz, kuru soğan, kuru fasulye, nohut, yeşil mercimek, pirinç, kuru incir ve zeytinyağı fiyatlarında değişim meydana gelmemiştir.

Fiyat düşüşü yüzde 27,78 oran ile en fazla karpuzda görülmüştür. Karpuzu yüzde 26,92 ile havuç, yüzde 23,40 ile patlıcan, yüzde 19,25 ile yeşil fasulye, yüzde 18,67 ile çilek, yüzde 16,67 ile domates, yüzde 16 ile patates, yüzde 14,86 ile Antep fıstığı takip etmiştir.

Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 38,78 ile sivri biberde görülmüştür. Sivri biberi yüzde 36,36 ile kabak, yüzde 32,80 ile limon, yüzde 30,06 ile yeşil soğan, yüzde 26,86 ile yumurta, yüzde 22,30 ile kırmızı mercimek, yüzde 17,04 ile elma, yüzde 10,92 ile marul izlemiştir.

Fiyatı artan ürünlerin hangi nedenle yükseldiğine baktığımızda, sivri biber, kabak, salatalık gibi ürünlerde örtü altı yetiştiriciliğinin sonuna gelinmesi tarla ürünlerinin de tam olarak piyasaya çıkmaması etkili olmuştur. Elma ve limonda ise ürün depolardan temin edilmektedir. Arzdaki daralma fiyatları yükseltmiştir.

Et, süt ve yumurtada ise fiyatların az da olmasının yükselmesinin nedeni, artan üretim maliyetlerdir. Kırmızı mercimek fiyatı yeni sezon ürününe aittir. Geçen sezon ürünü ile kıyaslandığında fiyatlarda bir miktar artış görülmüştür.

Patates, domates, çilek, yeşil fasulye, patlıcan, karpuz gibi ürünlerde hasat edilen ürün miktarındaki artışa bağlı olarak fiyatlarda gerileme yaşanmıştır. Havuçta görülen fiyat düşüşünde ise talepteki daralma etkili olmuştur.

Kayısı, fındık, kiraz gibi bazı meyvelerde fiyat artışının nedeni doğal afetlerdir.

Önümüzdeki günlerde tarla ürünlerinin tam olarak piyasaya çıkmasıyla birlikte domates, taze fasulye, patlıcan, biber, salatalık, kabak, patates, karpuz, kavun gibi ürünlerde üretim artışı olacaktır. Üretim artışının fiyatlara olumlu yansıması beklenmektedir. Son 20 günde, baklagillerde kuru fasulyede yüzde 11,35’lik bir artış olmuştur. Bunun dışında, kırmızı mercimekte yüzde 0,61’lik bir artış, nohutta yüzde 4,35, yeşil mercimekte yüzde 0,3’lük bir fiyat düşüşü görülmektedir. Kuru fasulyede bu yıl üretim artışı olacağı tahmin ediliyor.

Kuru gıdalarda bir fiyat artışı beklemiyoruz.

Tavuk etinde yüzde 0,11’lik bir artış olmuştur. Dana ve kuzu etinde yüzde 1,1’lik bir artış meydana gelmiştir. Dana, kuzu ve tavuk etinde üretim yeterli, ciddi bir fiyat artışı beklemiyoruz. Ramazan ayı boyunca halkımız bu ürünlerden rahatlıkla tüketebilir.

Kuru gıdalarda, tavuk, dana ve kuzu etinde fiyat artışı olursa spekülatif olduğu ortaya çıkar. Tespit edip ilgili yerleri uyarırız.”

 

-Bu yıl ve geçen yıl Ramazan öncesi fiyatlarının karşılaştırılması-

 

Bu yıl ve geçen yıl Ramazan öncesi fiyatları karşılaştırdığında, market fiyatlarında 9 üründe azalma, 28 üründe ise fiyat artışı olduğunu bildiren Bayraktar, şöyle devam etti:

“Markette en fazla fiyat düşüşü yüzde 48,52 ile domateste görülmüştür. Domatesteki fiyat düşüşünü yüzde 31,46 ile sivri biber, yüzde 10,53 ile kuru soğan izlemiştir.

Buna karşılık, fiyatı en fazla artan ürün yüzde 154,50 oran ile kuru kayısı olmuştur. Kuru kayısıdaki fiyat artışını yüzde 70,80 ile Antep fıstığı, yüzde 64,24 ile fındık, yüzde 56,53 ile kuru fasulye, yüzde 41,65 ile kiraz, yüzde 38,10 ile şeftali, yüzde 34,38 ile pirinç, yüzde 28,82 ile kavun, yüzde 26,75 ile limon, yüzde 21,50 ile havuç, yüzde 19,77 ile patates, yüzde 17,26 ile zeytinyağı, yüzde 17,25 ile elma, yüzde 17,17 ile kırmızı mercimek, yüzde 12,70 ile yeşil fasulye, yüzde 11,25 ile karpuz takip etmiştir.

Ramazan ayları öncesinde son bir yılda,  üretici fiyatlarında, 3 üründe fiyat değişimi olmazken, 12 üründe azalma, 18 üründe ise fiyat artışı olmuştur.

Maydanoz, kavun ve nohut fiyatlarında değişim meydana gelmemiştir. Fiyat düşüşü yüzde 53 oran ile en fazla sivri biberde görülmüştür. Sivri biberdeki fiyat düşüşünü yüzde 51,22 ile domates, yüzde 38,61 ile kuru soğan, yüzde 31,12 ile patlıcan, yüzde 21,25 ile kuru üzüm, yüzde 18,87 ile yeşil soğan, yüzde 16,67 ile kuru incir, yüzde 13,06 ile marul, yüzde 10 ile kabak izlemiştir.

Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 180 oran ile kuru kayısıda görülmüştür. Kuru kayısıdaki fiyat artışını yüzde 104 fındık, yüzde 77,46 Antep fıstığı, yüzde 57,93 kiraz, yüzde 54,90 elma, yüzde 49,43 ile karpuz, yüzde 39,13 ile kuru fasulye, yüzde 35,37 ile yumurta, yüzde 30,77 ile kırmızı mercimek, yüzde 30,20 ile limon, yüzde 30 ile zeytinyağı, yüzde 28,85 ile şeftali, yüzde 27,78 ile süt, yüzde 26,51 ile patates, yüzde 23,31 ile dana eti, yüzde 15,68 ile pirinç takip etmiştir.

Bildiğiniz gibi Ramazan ayları bir önceki yıla göre on gün önce başlamaktadır. Fiyatlara bu durumun da etki edebildiği gözden kaçırılmamalı, ayrıca bazı ürünlerin fiyatlarındaki artışların doğal afetlerden kaynaklandığı unutulmamalıdır. Geçen yıl Ramazan öncesine göre üretici ve marketlerde fiyatı artan ürünlere baktığımızda, kuru kayısı, Antep fıstığı, fındık yaşanan don nedeniyle rekoltedeki kayba bağlı olarak fiyatlar artış göstermiştir. Kuru fasulyede görülen fiyat artışı ise dolar kurundaki yükseliş, önemli üretici ülkelerde fiyat artışları yaşanması ithal fiyatlarının artırmıştır. Bu da iç piyasaya yansımıştır. Bu yıl kuru fasulye üretiminde artış olacağı tahmin edilmektedir. Üretimdeki artışa paralel olarak fiyatların gerilemesi beklenmektedir.

Sektörde faaliyet gösteren büyük firmalar özellikle hububat ve baklagillerde, Ramazan ayında bir fiyat artışı yaşanmayacağı, aksine yeni sezon yaklaştığı için kuru gıdalarda yüzde 10 ile yüzde 30 arasında düşüş beklendiğini ifade etmektedirler. Ayrıca, Ramazan’da zam olur endişesi ile ihtiyaç fazlası ürün alınmaması ve spekülasyona dikkat edilmesi gerektiğini de belirtilmişlerdir. Bu açıklamaları fevkalade önemli buluyor, destekliyor ve teşekkür ediyoruz. Şu anda üreticinin elinde kuru fasulye bulunmamaktadır. Son yirmi günde yüzde 11,35’lik fiyat artışının sebebi değildir.”

           

            -Tüm taraflar gereken hassasiyeti göstermeli-

 

Ramazan ayının başlamasına sayılı günler kala tüm gözlerin gıda fiyatlarına çevrildiğini, tüketicilerin yeterli ve güvenilir gıdaya uygun fiyatla erişebilmesinin herkesin dileği olduğunu belirten Bayraktar, şunları kaydetti:

“Üreticiden tüketiciye varıncaya kadar tüm taraflar bu hususta gereken hassasiyeti göstermelidir.

Üretici, esnaf, halk, Ramazan ayını dört gözle beklemektedir. Tüm taraflar Ramazan ayının anlam ve önemine yakışır şekilde hareket etmeli, halkımız mağdur edilmemelidir. Gıda denetimleri artırılmalı, halkın sağlığıyla oynanmamalıdır. Bu şekilde hareket etmeyenler öncelikle karşılarında bizi bulacaklardır. Bundan kimsenin kuşkusu olmasın.

Ramazan yaklaşırken üretici, hal, pazar ve market fiyatlarını takibe devam ediyoruz. “Ramazan fırsatçılığı yapılmasın” diyoruz. Tüketicilerimizin yeterli ve güvenilir gıdaya uygun fiyatla erişebilmesinin sağlanmasını istiyoruz. Üreticiden tüketiciye varıncaya kadar tüm taraflar, bu hususta gereken hassasiyeti göstermesini bekliyoruz.

Ramazan ayı boyunca da piyasaların nabzını tutacağız, tespitlerimizin sonuçlarını da siz değerli basın mensuplarımız aracılığıyla kamuoyunun dikkatine sunacağız. Basınımızın çok değerli temsilcileri, üreticilerimiz, tüketicilerimiz ve her kesim için çok önemsediğimiz konuları ele aldığımız basın toplantısına katıldığınız için en samimi duygularımla teşekkürlerimi sunuyor, Ramazan ayının milletimiz ve tüm İslam alemi için hayırlara vesile olmasını Cenabı Allah’tan diliyorum.”

 

-Buğday üretiminde düşüş-

 

Bayraktar, bir basın mensubunun buğday fiyatlarını sorması üzerine de “Buğdayda üretimde düşme var. TMO’nun fiyat açıklayıp açıklamayacağını bilmiyorum. Eğer TMO fiyat açıklayacaksa, doğal afetleri ve üreticimize yüklediği maliyeti dikkate almak suretiyle bir fiyat açıklamak zorunda. Eğer açıklayacaklarsa  ‘üreticiyi tatmin edecek bir fiyat açıklar’ diye ümit ediyorum” dedi.

Yardım paketlerinin içinde hileli ürünlerin olduğuna ilişkin iddialara yönelik soru üzerine de Bayraktar, böyle bir tespitte bulunmadıklarını ancak tespit etmeleri halinde ilgili kurumları uyaracaklarını da belirtti.

Seçilmiş ürünlerde market fiyatlarındaki aylık değişim(TL/Kg)

 

Ürünler	30 Mayıs 2014	19 Haziran 2014	30 Mayıs 2014 /19 Haziran 2014 Değişim (Yüzde)
Kiraz	6,77	7,58	12,03
Marul(adet)	1,88	2,10	11,60
Kuru Fasulye	8,42	9,38	11,35
Limon	4,18	4,64	11,13
Yeşil Soğan	2,45	2,70	10,15
Elma	3,98	4,29	7,70
Yumurta	0,34	0,37	7,35
Fındık (İç)	30,15	32,28	7,08
Sivri Biber	1,95	2,08	6,69
Kuru Soğan	1,18	1,25	6,22
Salatalık	1,50	1,56	4,11
Kabak	1,61	1,67	4,08
Kuru İncir	15,49	15,73	1,53
Kuzu Eti	37,09	37,51	1,13
Dana Eti	30,44	30,77	1,10
Kırmızı Mercimek	4,80	4,83	0,61
1Lt Süt	3,03	3,04	0,41
Tavuk Eti	6,61	6,62	0,11
Maydanoz(adet)	0,72	0,72	0,00
Ayçiçek Yağı	5,40	5,40	0,00
Toz Şeker	3,36	3,36	0,00
Çilek	4,88	4,88	0,00
Kuru Kayısı	33,00	33,00	0,00
Yeşil Mercimek	4,84	4,82	-0,34
Kuru Üzüm	11,82	11,73	-0,78
Mısırözü Yağı	6,52	6,43	-1,28
Pirinç	7,21	7,01	-2,81
Zeytinyağı	15,75	15,28	-2,97
Nohut	6,42	6,14	-4,35
Domates	2,15	2,03	-5,40
Patates	2,57	2,38	-7,26
Antep Fıstığı	49,50	45,75	-7,59
Havuç	2,61	2,32	-11,09
Yeşil Fasulye	4,35	3,81	-12,31
Patlıcan	1,91	1,64	-14,06
Karpuz	1,55	1,02	-34,30

 

Seçilmiş ürünlerde üretici fiyatlarındaki aylık değişim (TL/Kg)

 

Ürünler	30 Mayıs 2014	19 Haziran 2014	30 Mayıs 2014 /19 Haziran 2014 Değişim (Yüzde)
Sivri Biber	0,42	0,59	38,78
Kabak	0,33	0,45	36,36
Limon	1,25	1,66	32,80
Yeşil Soğan	0,87	1,13	30,06
Yumurta	0,18	0,22	26,86
Kırmızı Mercimek	1,39	1,70	22,30
Elma	1,35	1,58	17,04
Marul(adet)	0,58	0,64	10,92
1Lt Süt	1,05	1,15	9,52
Dana Eti	18,30	19,10	4,37
Salatalık	0,39	0,40	1,94
Kuzu Eti	20,13	20,44	1,54
Fındık (İç)	18,30	18,36	0,33
Maydanoz(adet)	0,13	0,13	0,00
Kuru Soğan	0,32	0,32	0,00
Kuru Fasulye	3,20	3,20	0,00
Nohut	2,15	2,15	0,00
Yeşil Mercimek	1,70	1,70	0,00
Pirinç	2,14	2,14	0,00
Kuru İncir	5,00	5,00	0,00
Zeytinyağı	6,50	6,50	0,00
Kuru Üzüm	3,30	3,15	-4,55
Kiraz	3,50	3,29	-6,14
Kuru Kayısı	15,00	14,00	-6,67
Antep Fıstığı	37,00	31,50	-14,86
Patates	1,25	1,05	-16,00
Domates	0,72	0,60	-16,67
Çilek	2,25	1,83	-18,67
Yeşil Fasulye	1,73	1,40	-19,25
Patlıcan	0,59	0,45	-23,40
Havuç	1,30	0,95	-26,92
Karpuz	0,60	0,43	-27,78

 

 

  

Seçilmiş ürünlerde 2013 ve bu yılki Ramazan öncesi market fiyatlardaki değişim (TL/Kg)

 

 

Ürünler	2013 Ramazan Öncesi	2014 Ramazan Öncesi	Değişim (Yüzde)
Kuru Kayısı	12,97	33,00	154,50
Antep Fıstığı	26,78	45,75	70,80
Fındık (İç)	20,15	32,28	60,24
Kuru Fasulye	5,99	9,38	56,53
Kiraz	5,35	7,58	41,65
Şeftali	3,05	4,21	38,10
Pirinç	5,22	7,01	34,38
Kavun	1,41	1,82	28,82
Limon	3,66	4,64	26,75
Havuç	1,91	2,32	21,50
Patates	1,99	2,38	19,77
Zeytinyağı	13,03	15,28	17,26
Elma	3,66	4,29	17,25
Kırmızı Mercimek	4,12	4,83	17,17
Yeşil Fasulye	3,38	3,81	12,70
Karpuz	0,92	1,02	11,25
Kuru Üzüm	10,80	11,73	8,63
Dana Eti	28,46	30,77	8,13
Yumurta	0,34	0,37	7,88
Marul(adet)	1,94	2,10	7,80
Kuzu Eti	34,90	37,51	7,47
Kuru İncir	14,76	15,73	6,54
Toz Şeker	3,17	3,36	6,11
1Lt Süt	2,87	3,04	5,74
Salatalık	1,49	1,56	4,95
Yeşil Mercimek	4,61	4,82	4,61
Maydanoz(adet)	0,71	0,72	1,65
Nohut	6,12	6,14	0,27
Ayçiçek Yağı	5,48	5,40	-1,40
Kabak	1,72	1,67	-2,56
Yeşil Soğan	2,81	2,70	-4,14
Tavuk Eti	6,93	6,62	-4,41
Mısırözü Yağı	6,91	6,43	-6,88
Patlıcan	1,77	1,64	-7,17
Kuru Soğan	1,40	1,25	-10,53
Sivri Biber	3,04	2,08	-31,46
Domates	3,95	2,03	-48,52

 

 Seçilmiş ürünlerde 2013 ve bu yılki Ramazan öncesi üretici fiyatlardaki değişim (TL/Kg)

 

Ürünler	2013 Ramazan Öncesi	2014 Ramazan Öncesi	Değişim (Yüzde)
Kuru Kayısı	5,00	14,00	180,00
Fındık (İç)	9,00	18,36	104,00
Antep Fıstığı	17,75	31,50	77,46
Kiraz	2,08	3,29	57,93
Elma	1,02	1,58	54,90
Karpuz	0,29	0,43	49,43
Kuru Fasulye	2,30	3,20	39,13
Yumurta	0,16	0,22	35,37
Kırmızı Mercimek	1,30	1,70	30,77
Limon	1,28	1,66	30,20
Zeytinyağı	5,00	6,50	30,00
Şeftali	1,30	1,68	28,85
1Lt Süt	0,90	1,15	27,78
Patates	0,83	1,05	26,51
Dana Eti	15,49	19,10	23,31
Pirinç	1,85	2,14	15,68
Yeşil Mercimek	1,55	1,70	9,68
Kuzu Eti	18,69	20,44	9,36
Maydanoz(adet)	0,13	0,13	0,00
Kavun	0,66	0,66	0,00
Nohut	2,15	2,15	0,00
Salatalık	0,41	0,40	-3,66
Havuç	1,00	0,95	-5,00
Yeşil Fasulye	1,54	1,40	-9,22
Kabak	0,50	0,45	-10,00
Marul(adet)	0,74	0,64	-13,06
Kuru İncir	6,00	5,00	-16,67
Yeşil Soğan	1,39	1,13	-18,87
Kuru Üzüm	4,00	3,15	-21,25
Patlıcan	0,65	0,45	-31,12
Kuru Soğan	0,53	0,32	-38,61
Domates	1,23	0,60	-51,22
Sivri Biber	1,25	0,59	-53,00

 

 

 

Yem ve yem hammadde fiyatları (TL/Ton)

Yem ve yem hammaddeleri	2013 Aralık	2014 Haziran	Değişim (Yüzde)
Yerli kepek	450	540	20,0
Mısır	620	780	25,8
Buğday	739	829	12,18
28 Proteinli ATK	430	610	41,9
Arpa	629	675	7,3
Besi yemi	876	920	5,0

 

 

-Bayraktar, Niğde’de

-TZOB Genel Başkanı Bayraktar:

-“İthalatın önünü açtırmayacağız”

–“Üretimi artırmaya çalışırken, çiftçilerimizin  önünü kesmeyelim, üreticiye zarar verirsek tüketici de zarar görür”

 

Niğde – 19.06.2014 – Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, birtakım açılış ve ziyaretler için geldiği Niğde’de yaptığı açıklamada, Ramazan öncesi “et lobisi”nin çalışmalara başladığını belirtti.

Bayraktar, Niğde Ziraat Odasında basın toplantısı düzenledi. Ramazan öncesi “et lobisi”nin çalışmalara başladığını belirten Bayraktar, “Bu sene de ithalatın önünü açtırmayacağız” dedi.

Bayraktar ilk ziyaretini Niğde Ziraat Odası’na yaptı. Niğde Ziraat Odası Başkanı Veli Kenar ve yönetim kurulu tarafından karşılanan Bayraktar yaptığı açıklamada, her Ramazan ayı başlangıcında et ithalatı lobilerinin hortladığını söyledi.

Geçmiş yıllarda da bu lobi ile mücadele ettiklerini söyleyen Bayraktar, şunları söyledi:

“Bu ülkede özellikle et ithalatı lobileri hortluyor. Bunlar her Ramazan ayı öncesinde, ‘Et fiyatları yükseldi, et ithalatının önü açılmalı’ diye faaliyete başlıyorlar, basında açıklamalarda bulunuyorlar ama bu lobiler belli alanlarda faaliyet yapıyorlar. Geçen sene de biz bunlarla mücadele ettik ve geçen yıl ithalatın önünü açtırmadık. Bu sene Ramazan ayında da ithalatı açmayacağız. Çok yoğun bir şekilde et fiyatlarının arttığını söyleyerek ithalatın önünü açmak istiyorlar. Üretici fiyatları ve tüketici fiyatlarıyla ben de onlara gideceğim. Üreticiden 18-19 TL’ye eti alıyorlar. Bizim zaten yem maliyetlerimiz var, bunun altında satamam çünkü yem fiyatları artıyor. Üretici et fiyatlarını artıramıyor, uzun zamandır böyle. Bunun altına da düşemeyiz. İthalat kapısını açtığımızda tüketici fiyatlarını aşağı indirirken, üretici fiyatları yerinde kalacaksa buna itirazımız yok ama her ithalat şunu göstermiştir, tüketici fiyatlarını 1 lira 2 lira aşağı indirirken üretici fiyatlarını 5-6 lira aşağı indirmişlerdir. Olan üreticiye oluyor.

Bir ithalat bugün üretimi yok eder. Benim yem maliyetlerimi dikkate almayan anlayışa, üretici fiyatlarını yüksek görmek suretiyle bir ithalat kapısı açılıp yanlışa düşülürse bu sefer üretimden vazgeçen çiftçimiz eti bir süre sonra tüketiciye pahalı yedirir. Bunun faturası tüketiciye ağır çıkar. Esas olan üretimdir, üretimi artırmaktır. Türkiye bu gayretin içerisinde, desteklemeler bu yönde. Üretimin önünü ithalatla kapatmayalım. Üretimi artırmaya çalışırken, çiftçilerimizin önünü kesmeyelim, üreticiye zarar verirsek tüketicide zarar görür. Üreticiden alınan fiyatla, tüketici arasındaki makasa baktığımızda parayı kimin kazandığı orta yerde, aradaki makas büyük. Et ile alakalı spekülatif faaliyetlere meydan vermemek lazım.”

Bu yıl hububat verimlerinin düşük olduğunu belirten Bayraktar, “Hububat rakamları düşecek. Çok spekülasyona meydan vermemek için rakam vermeyeceğim ama geçen seneki üretim rakamlarının altına ineceğiz, dolayısıyla saman ithalatı yapabiliriz” diye konuştu.

Bayraktar daha sonra Sazlıca kasabasındaki elma bahçesini de ziyaret ederek incelemelerde bulundu.