TARİHÇESİ
Ziraat Odaları ilk kez 1881 yılında çıkarılan bir
tüzükle kurulmuştur. 1881-1897 döneminde Ziraat
Odalarının sayısı 99’a yükselmiştir. Genellikle
bir danışma kurulu niteliğinde olan Ziraat Odalarından
beklenilen hizmetler yeterli görülmemiştir. 1912 yılında
çıkarılan bir tüzükle Ziraat Odalarının ilçe düzeyinde
kurulması sağlanmıştır. Ziraat Odalarına yeterince
mali kaynak temin edilemediğinden, Odalar kendilerinden
beklenen görevleri yapamamışlardır. Cumhuriyet döneminde
1937 yılında yürürlüğe giren, 3203 Sayılı Ziraat
Vekaleti Vazife ve Teşkilatı Kanunu’nun 6 ve
7’inci maddelerine
göre, Ziraat Odalarının yeniden canlandırılmasına
çalışılmış ve bu amaçla 1940 yılında birçok
Ziraat Odasının seçimleri yapılarak kurulmasına çalışılmıştır.
Ancak, başarılı bir sonuç elde edilememiştir.
Ziraat Odalarının,
çiftçileri bünyesinde toplayan aktif bir kuruluş
olmaları için özel bir kanuna ihtiyaç olduğu anlaşıldığından,
böyle bir kanunun çıkarılması yönünde çalışmalar
yapılmıştır.
6964 Sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği
Kanunu 1957 yılında yürürlüğe girmiştir. Ancak,
kanuna ilişkin tüzüğün zamanında çıkarılmaması
nedeni ile Ziraat Odalarının faaliyete geçmeleri 1963
yılından itibaren başlamıştır. Aradan geçen süre
içerisinde, 6964 Sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat
odaları Birliği Kanunu2nun bazı maddeleri, 1971 yılında
1330 Sayılı Kanun’la, 1984 yılında ise 2979 Sayılı
Kanunla değişikliklere uğramıştır. Çiftçilik ile
uğraşanların yasal kuruluşu olan Ziraat Odaları da,
diğer meslek kuruluşları
gibi hukuki dayanağını Anayasa’dan
alan kamu kurumu niteliğinde mesleki kuruluşlardır.
Nitekim, Anayasanın 135’inci maddesinden anlaşılabileceği
gibi “kamu kurumu niteliğindeki mesleki kuruluşlar”
ancak kanunla kurulabilmektedir.
6964 Sayılı Kanun’un 1979 Sayılı
Kanun’la değişik 2’inci maddesine göre, her ilin
merkez ilçesi ile bağlı ilçeler Ziraat Odasının
faaliyet alanı sayılmaktadır.
6964 sayılı kanuna göre, her ilin merkez ilçe ve bağlı
ilçelerinde Ziraat Odasının kurulması gerekmektedir.
Ülkemizde halen 600 Ziraat Odasında 4 milyona yakın
çiftçi kayıtlıdır. Ziraat Odalarının her köyde
bir delegesi vardır. Ülke genelinde köy delegelerinin
sayısı 35.000'den fazladır. Birliğimize ait tüm
odalarda toplam, 15.000 yönetici ve 2500'den fazla
personel bulunmaktadır. Birlik merkezinde ise yaklaşık
70 personel bulunmaktadır.Merkezdeki idari yapılaşma
Başta 10 kişiden oluşan yönetim kurulu olmak üzere
bir genel sekreter, teknik ve idari olmak üzere iki
genel sekreter yardımcısı ile bunlara bağlı
birimlerden oluşmaktadır.Teknik Genel sekreter yardımcılığına
bağlı birimler.Teknik Hizmetler Kurulu, Ticari ve Mali
İşler Müdürlüğü, Dış İlişkiler Şube Müdürlüğü,
Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü bulunmakta,
Diğer taraftan idari genel sekreterliğe bağlı
birimler; Teftiş kurulu Başkanlığı, muhasebe müdürlüğü,odalar
ve organizasyon müdürlüğü, özel kalem müdürlüğü,personel
ve idari işler müdürlüğü,hukuk müşavirliği
bulunmaktadır. Ayrıca doğrudan başkana bağlı başkanlık
danışmanları bulunmaktadır.
Odanın bulunduğu ilçe ve merkez ilçede her yıl eylül
ayında köy muhtarlarınca köydeki üreticiler hakkında
ziraat odasına beyannameler teslim edilmekte, dört yılda
bir aralık ayında köy delege seçimleri yapılmakta,
seçilen delegeler ile iki yılda bir şubat ayında
ziraat odası seçimleri yapılmakta ve mart ayında da
ildeki ziraat odaları aralarında genel kurul delege seçimi
yapmakta ve yine iki yılda bir mayıs ayında da birlik
genel kurulu seçilmektedir.
Ayrıca il bazında ülke
genelinde 80 adet il koordinasyon kurulları
bulunmakta,
kurul
ildeki ziraat odaları arasındaki koordinasyon çalışmaları
yürütmektedir.
Diğer taraftan illerin bulundukları tarımsal bölgeler
dikkate alınarak oluşmuş
bulunan 9 adet bölge başkanlığı vardır.
Ziraat odalarının tanımı 6964 Sayılı Kanun’un
2979 Sayılı Kanun’la değişik 1’inci maddesinde
de belirtildiği üzere “Ziraat Odaları, meslek
hizmetleri görmek, tarım sektörünün her alanının
genel menfaatlere uygun olarak gelişmesine ve devletin
tarımsal plan ve programlarının gerçekleşmesine
yardımcı olmak, çiftçilerin müşterek ihtiyaçlarını
karşılamak, meslek faaliyetlerini kolaylaştırmak,
tarımda iş, mesleki disiplin ve ahlaki ile birliğini
korumak, çiftçilerin birbirleri ve halk ile olan ilişkilerinde
dürüstlüğü, güveni sağlamak amacıyla kurulan, tüzel
kişiliğe sahip kamu kurumu
niteliğinde meslek kuruluşlarıdır” şeklindedir.
Ziraat Odalarının görevleri 6964 Sayılı Kanun’un
3’üncü maddesinde ayrıntılı olarak belirtilmiştir.
Ziraat Odalarının bu maddede belirtilen görevleri, çiftçi
kütükleri tutmak, kayıtlı üyelerine girdi temin
etmek ve dağıtmak, biçerdöver kayıt ve tescil işlemleri
yapmak veya bu tür toplantılara katılmak ve sosyal
amaçlı çalışmalara destek olmaktır.
TZOB 6964 Sayılı Kanunun 24’üncü maddesinde
belirtilen görevleri ile ilgili olarak tarım politikasının
gerçekleştirilmesine yardımcı olmak ve uygulanan tarım
politikasının sonuçlarını değerlendirmek için
raporlar hazırlamaktır. Bunlar, çiftçilerin
uygulanan politikalar hakkındaki düşüncelerinden
yararlanarak hazırlanmaktadır. Böylece tarım sektörünün
ülke ekonomisine yaptığı katkının arttırılmasına
ve çiftçilerin ekonomik ve sosyal yönlerden gelişmesine
çalışılmaktadır. Ayrıca tarım sektörü ile
ilgili toplantılara iştirak edilmekte veya bu tür
toplantıların düzenlenmesi konusunda çalışmalar
yapılmaktadır. Tarım ile ilgili yeni kanun teklifleri
hazırlanmakta ve hazırlanan kanun teklifleri ile
ilgili görüş bildirilmektedir.
TZOB’ nin bir diğer işlevi de, hükümet yetkilileri
ile görüşmeler yaparak, çiftçilerin sorunlarını
ve bunların çözümüne ilişkin önerileri
iletmesidir. Diğer taraftan zaman
zaman yapılan bölgesel toplantılarla çiftçilerin
uygulanan tarım politikaları ile ilgili görüşleri
belirlenmektedir.
GMK
Bulvarı No:25 Demirtepe 06440 ANKARA
Telefon: +90 312 231 63 00 Faks: +90 312 231 76 27
ziraatodalari@tzob.org.tr
|