|
Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:
ORGANİK TARIMIN ESASLARI VE
UYGULANMASINA
İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1
– (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; ekolojik
dengenin korunması, organik tarımsal
faaliyetlerin yürütülmesi, organik
tarımsal üretimin ve pazarlamanın
düzenlenmesi, geliştirilmesi,
yaygınlaştırılmasına ilişkin usul ve
esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2
– (1) Bu
Yönetmelik; her türlü bitkisel,
hayvansal ve su ürünleri üretimi ile
kullanılacak girdilerin organik
tarım metoduna uygun olarak
üretilmesi veya temini, gıda veya
yem olarak kullanılan mayalar, orman
ve doğal alanlardan organik tarım
ilkelerine uygun olarak ürün
toplanması, bu ürünlerin işlenmesi,
ambalajlanması, etiketlenmesi,
depolanması, taşınması,
pazarlanması, kontrolü,
sertifikalandırılması, denetimi ile
cezai hükümlere ilişkin teknik ve
idari hususları kapsar.
Dayanak
MADDE 3
– (1) Bu
Yönetmelik, 1/12/2004 tarihli ve
5262 sayılı Organik Tarım Kanununa
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4
– (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Allopati (zıt tedavi
yöntemi): Hastalığın zıttı olan
maddeyi bünyeye vererek yapılan
tedaviyi,
b) Bakanlık: Tarım ve
Köyişleri Bakanlığını,
c) Biyolojik mücadele:
Bitkide zararlı, hastalık ve yabancı
otlara karşı diğer canlı
organizmaların kullanılmasıyla,
zararlı etmenin ekonomik zarar
seviyesinin altında tutulabilmesi
için yapılan mücadeleyi,
ç) Biyoteknik
yöntemler: Hedeflenen zararlı
türlere karşı, tuzak ve tuzak
sistemleri, feromonlar, cezbediciler,
uzaklaştırıcılar, böcek gelişme
düzenleyicileri, beslenmeyi ve
yumurtlamayı engelleyiciler
kullanılarak yapılan mücadeleyi,
d) Çalışma izni: Bu
Yönetmeliğe göre çalışacak
kontrolör, sertifiker ile
yetkilendirilmiş kuruluşlara
Bakanlık tarafından verilen izni,
e) Çiftçi: Mal sahibi,
kiracı, yarıcı veya ortakçı olarak
devamlı veya en az bir üretim dönemi
veya yetiştirme devresinde tarımsal
üretim yapan müteşebbisi,
f) Denetim: Organik
tarım faaliyetlerinin, bu
Yönetmeliğe uygun olarak yapılıp
yapılmadığını tespit etmek amacıyla,
yetkilendirilmiş kuruluşlar,
işletmeler ve müteşebbisler ile
kontrolör ve sertifikerlerin,
Bakanlık veya Bakanlık tarafından
denetim yetkisi verilen kuruluşlarca
yapılan her türlü denetimini,
g) Fitoterapi:
Hastalıklardan korunma ve tedavi
amacıyla bitkilerden yararlanmayı,
ğ) Geçiş süreci: Bu
Yönetmelik hükümlerine göre
faaliyete başlanmasından, ürünün
organik olarak
sertifikalandırılmasına kadar geçen
dönemi,
h) Genetik yapısı
değiştirilmiş organizma (GDO):
Modern biyoteknolojik yöntemler
kullanılmak suretiyle gen
aktarılarak elde edilmiş, insan
dışındaki canlı organizmayı,
ı) GDO ve ürünleri:
Kısmen veya tamamen GDO’ lardan elde
edilen, GDO içeren veya GDO’ lardan
oluşan ürünleri,
i) Homeopati:
Benzerlerinin benzerleri ile
tedavisini,
j) İşletme:
Yetkilendirilmiş kuruluşun kontrolü
altında, söz konusu kuruluşlarla
sözleşme yapılması suretiyle organik
ürün üretilen, işlenen, depolanan ve
pazarlanan yerleri,
k) Kanun: Organik Tarım
Kanununu,
l) Kapalı sistem:
Karada veya bir gemi üzerinde
üretimde kullanılan suyun büyük bir
kısmının çeşitli işlemlerden
geçirildikten sonra tekrar
kullanılarak enerjiye dayalı su
ürünleri yetiştiriciliği yapılan
tesisi,
m) Komite: Organik
Tarım Komitesini,
n) Kontrol kuruluşu:
Organik ürünün veya girdinin,
üretiminden tüketiciye ulaşıncaya
kadar olan tüm aşamalarını kontrol
etmek üzere, Bakanlık tarafından
yetki verilmiş gerçek veya tüzel
kişileri,
o) Kontrol ve
sertifikasyon kuruluşu: Organik
ürünün veya girdinin, üretiminden
tüketiciye ulaşıncaya kadar olan tüm
aşamalarını kontrol etmek ve
sertifikalandırmak üzere Bakanlık
tarafından yetki verilmiş gerçek
veya tüzel kişileri,
ö) Kontrol: Organik
tarım faaliyetlerinin bu Yönetmeliğe
uygun olarak yapılıp yapılmadığının
belirlenmesi, düzenli kayıtların
tutulması, sonuçların rapor
edilmesi, gerek görülmesi halinde
ürünün organik niteliğinin
laboratuvar analizleri ile test
edilmesini,
p) Kontrolör: Kontrol
ve sertifikasyon kuruluşu adına veya
kontrol kuruluşu adına, organik
tarım faaliyetlerinin her aşamasının
ilgili mevzuata göre uygulanmasını
kontrol etmek üzere, Bakanlık
tarafından yetki verilmiş gerçek
kişiyi,
r) Konvansiyonel tarım:
Organik tarım faaliyetleri dışındaki
tüm tarımsal faaliyetleri,
s) Konvansiyonel ürün:
Konvansiyonel tarım metotları ile
üretilmiş ürünü,
ş) Müteşebbis: Organik
tarım faaliyeti yapan gerçek veya
tüzel kişiyi,
t) Organik girdi:
Organik tarım faaliyetlerinde
kullanılan materyali,
u) Organik ürün:
Organik tarım faaliyetleri
esaslarına uygun olarak üretilmiş
ham, yarı mamul veya mamul haldeki
sertifikalı ürünü,
ü) Organik bitkisel
üretim: İnsan gıdası, hayvan yemi,
bitki besleme, çoğaltım materyali
elde edilmesi, hammaddesini tarımdan
alan sanayilere organik hammadde
temini, tıbbi ve bilimsel amaçlarla
her aşaması bu Yönetmeliğe göre
üretilen, yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından kontrol edilen ve
sertifikalandırılan üretim
faaliyetini,
v) Organik hayvansal
üretim: Damızlık hayvan veya sperma
kullanılarak hayvan üretilmesi,
hayvansal ürünlerden insan gıdası
ile hayvan ve bitki besleme ürünleri
üretilmesi, hammaddesini tarımdan
alan sanayilere ve bilimsel
çalışmalara organik hammadde temini,
her aşaması bu Yönetmeliğe göre
yetkilendirilmiş kuruluş tarafından
kontrol edilen ve
sertifikalandırılan üretim
faaliyetini,
y) Organik su ürünleri
üretimi: Denizler, içsular ve
çiftliklerde organik tarım metotları
kullanılarak balık, deniz yosunu,
sünger, yumuşakça, kabuklu ve su
memelileri ile bunlardan imal edilen
ürünlerden insan gıdası, stok
takviyesi ve tarıma dayalı sanayide
kullanılacak hammadde temini,
sportif, tıbbi ve bilimsel amaçlarla
her aşaması bu Yönetmeliğe göre
yetkilendirilmiş kuruluşun
denetiminde kontrol edilen ve
sertifikalandırılan üretim
faaliyetlerini,
z) Organik Tarım Bilgi
Sistemi (OTBİS): Organik tarım yapan
müteşebbis, arazi, ürün, hayvansal
üretim, su ürünleri üretimi ve
sertifika bilgilerinin bulunduğu
Bakanlıkça oluşturulan veri
tabanını,
aa) Organik tarım
faaliyetleri: Toprak, su, bitki,
hayvan ve doğal kaynaklar
kullanılarak organik ürün veya girdi
üretilmesi ya da yetiştirilmesi,
doğal alan ve kaynaklardan ürün
toplanması, hasat, kesim, işleme,
tasnif, ambalajlama, etiketleme,
muhafaza, depolama, taşıma,
pazarlama, ithalat, ihracat ile ürün
veya girdinin tüketiciye ulaşıncaya
kadar olan diğer işlemlerini,
bb) Organik tarım
metodu: Organik tarım uygulamaları
esnasında yapılması gereken bilimsel
ve teknik uygulamaların tamamını
veya bölümlerin her birini,
cc) Organik ürün
etiketi: Organik ürün veya ambalajı
üzerinde yer alan, ürünü tanıtan
veya içindekini belirten herhangi
bir kelime, detay, ticari marka,
tescilli marka, paket üzerinde yer
alan resim, sembol, doküman, ilan,
tabela veya tasma gibi her türlü
yazılı ve basılı bilgi ve materyali,
çç) Organik ürün
logosu: Bu Yönetmeliğin Ek-10
bölümünde yer alan basılı
işaretleri,
dd) Polikültür: Su
ürünleri üretimi çerçevesinde,
genellikle farklı besin zinciri
basamağından gelen iki veya daha
fazla türün aynı kültür biriminde
yetiştirilmesini,
ee) Sertifika: Bütün
kontrol yöntemlerinin uygulanması
sonucu işletmenin, organik ürünün ve
organik girdinin mevzuata uygun
olduğunu gösteren belgeyi,
ff) Sertifikasyon:
Bütün kontrol yöntemlerinin
uygulanması sonucu işletmenin,
organik ürünün ve girdinin mevzuata
uygun olarak belgelendirilmesini,
gg) Sertifiker: Kontrol
ve sertifikasyon kuruluşu veya
sertifikasyon kuruluşu adına,
kontrolü tamamlanmış ürünün veya
girdinin organik olduğunu onaylamak
üzere, Bakanlık tarafından yetki
verilmiş gerçek kişiyi,
ğğ) Sertifikasyon
kuruluşu: Tüm kontrolleri
tamamlanmış organik ürün veya
girdiyi, kontrol kuruluşunun yaptığı
kontrol ve bu kontrole ilişkin bilgi
ve belgeler ile gerek duyulan
hallerde yaptıracağı analizlere
dayanarak sertifikalandırmak üzere
Bakanlık tarafından yetki verilmiş
gerçek veya tüzel kişileri,
hh) Stoklama yoğunluğu:
Su ürünleri yetiştiriciliğinde,
suyun metrekare veya metreküpü
başına stoklanan canlı ağırlığı veya
adedini,
ıı) Topraksız tarım:
Bitki köklerinin mineral besinli bir
solüsyon içinde olduğu ya da besin
solüsyonu eklenmiş perlit, çakıl ya
da mineral yün gibi etkisiz bir
ortam içinde büyütülmesi yöntemini,
ii) Uygunluk belgesi:
Organik sertifikaya sahip olmayan
ancak bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer
alan Organik Tarımda Kullanılacak
Gübreler, Toprak İyileştiriciler ve
Besin Maddeleri (Deniz yosunu
üretimi dâhil) ile Ek-2’sinde yer
alan Bitki Koruma Maddelerinin
müteşebbis tarafından
kullanılmasının uygun olduğunu
gösteren belgeyi,
jj) Üretim birimi:
Üretimde kullanılan, arazi
parselleri, otlaklar, gezinti
alanları, hayvan barınakları, su
ürünleri üretim yerleri ve
sistemleri, tarımsal ürünler ile
hammaddeler ve girdilerin
depolanması için kullanılacak
tesisleri,
kk) Üretim döngüsü: Su
ürünleri yetiştiriciliğinde,
yetiştirilen türün yaşam aşamasının
en başından ürün alınmasına kadarki
yaşam süresini,
ll) Veteriner tıbbi
ürün: Hayvana uygulanmak ya da
hayvan için kullanılmak amacıyla tüm
üretim aşamalarından geçerek
kullanıma hazır hâle getirilmiş
etkin madde ihtiva eden ürünleri ve
veteriner biyolojik ürünlerini,
mm) Veteriner biyolojik
ürünleri: Hayvanlarda aktif veya
pasif bağışıklık oluşturmak,
bağışıklığın seviyesini ölçmek veya
hastalık teşhisi için hazırlanmış
aşı, serum gibi ürünler ile teşhis
kitlerini,
nn) Yenilenebilir
kaynaklardan gelen enerji: Rüzgâr,
güneş, jeotermal, dalga, gel-git,
hidroenerji, atık depolama alanı
gazı, kanalizasyon arıtma tesisi
gazı ve biyogazları gibi
yenilenebilir fosil dışı enerji
kaynaklarını,
oo) Yetkilendirilmiş
kuruluş: Kontrol ve sertifikasyon
kuruluşu, kontrol kuruluşu veya
sertifikasyon kuruluşu olarak
Bakanlık tarafından yetki verilmiş
gerçek veya tüzel kişileri,
ifade eder.
İKİNCİ KISIM
Organik Tarımın Esasları
BİRİNCİ BÖLÜM
Organik Tarım Faaliyetine Göre Genel
Üretim
Organik tarımın
genel kuralları
MADDE 5
– (1)
Organik tarımın genel kuralları
aşağıda belirtilmiştir.
a) Bu Yönetmelikte
belirtilen kurallara uymak kaydıyla
tüm ülke sathında organik tarım
metodu uygulanabilir. Müteşebbis,
çevresel kirlilik riski bulunan
alanlarda bulaşma riskini
değerlendirir ve gerekli tedbirleri
alır. Alınan tedbirlerin
yeterliliğine yetkilendirilmiş
kuruluş tarafından kontroller
sırasında karar verilir.
b) Organik tarım
faaliyetleri, müteşebbis ile
yetkilendirilmiş kuruluş arasında
imzalanan sözleşmeye dayalı
yürütülür. Bu sözleşme; tarımsal
faaliyetin bu Yönetmelik hükümlerine
göre yapılacağını belirleyen yazılı
anlaşmayı ifade eder.
Yetkilendirilmiş kuruluş sözleşme
yaptığı müteşebbisi en geç 45 gün
içerisinde veri sistemine kayıt
etmek ve Bakanlığa bildirmek
zorundadır.
c) Konvansiyonel
üretimde kullanılan binalar, alet ve
ekipmanlar temizlenip dezenfekte
edildikten sonra organik üretimde
kullanılır.
ç) Organik tarım
faaliyetlerinin tüm aşamaları kayıt
altına alınarak izlenebilirlik temin
edilir.
d) Kısmen veya tamamen
GDO’ lardan elde edilen, GDO içeren
veya GDO’ lardan oluşan gıda, yem,
gıda katkı maddesi, bitki koruma
ürünleri, gübreler, toprak
düzenleyiciler, tohumlar,
mikroorganizmalar, hayvan sağlığı
için kullanılan ürünler ve hayvanlar
organik tarımda kullanılamaz.
e) Gıda ve yem olmayan
organik dışı ürünleri kullanan
müteşebbisler, satıcıdan tedarik
edilen ürünün GDO’ lardan ya da GDO’
lar tarafından üretilmiş ürünlerden
üretilmediğini bu Yönetmeliğin
Ek-12’ sinde yer alan Satıcı
Beyannamesi ile teyit edilmesini
sağlamak zorundadır.
f) Tamamen organik
üretim yapılmayan çiftlikler,
birbirinden açık bir şekilde
ayrılmış bölümlere veya su ürünü
üretim alanlarına bölünebilirler. Bu
alanlarda; hayvancılık yapılıyorsa
birbirinden farklı türler bulunur.
Su ürünleri üretimi söz konusu ise,
üretim alanları arasında fiziksel
ayrımın olması kaydıyla aynı türler
bulunabilir. Bitkisel üretim söz
konusu olduğunda, birbirinden
kolayca ayrılabilen çeşitler
bulunmalıdır.
g) Bir çiftliğin bütün
bölümlerinin organik üretim için
kullanılmadığı yerlerde, müteşebbis
organik birimler için kullanılan
araziyi, organik birimler tarafından
üretilen hayvanları ve ürünleri,
organik olmayan birimler için
kullanılan ya da bunlar tarafından
üretilen ürünlerden ayırır ve bu
ayrımı gösterecek kayıtları düzgün
bir şekilde tutar.
ğ) Organik tarımda
yenilenemez kaynakların ve çiftlik
dışı girdilerin kullanımı minimum
düzeyde tutulur.
h) Bitkisel ve
hayvansal orijinli ürünlerin ve
atıkların tarımsal faaliyette girdi
olarak kullanmak üzere geri
dönüştürülmesi sağlanır.
ı) Organik tarımsal
üretim ile ilgili kararlarda yerel
ve bölgesel ekolojik dengenin
dikkate alınması gerekir.
Organik tarıma
başlama
MADDE 6
– (1)
Organik tarıma başlama kuralları
aşağıda belirtilmiştir.
a) Organik tarım
faaliyetinde bulunmak isteyen
müteşebbis, kontrol ve sertifikasyon
kuruluşuna veya kontrol kuruluşuna
başvurur. Aşağıda yer alan bilgi ve
belgelerin tamamlanmasını müteakip
sözleşme imzalanır.
1) Müteşebbisin adı,
adresi, T.C. kimlik numarası ve
vergi numarası, yabancı gerçek
kişilerde ise yabancı kimlik
numarasını içeren kimlik bilgi ve
belgeleri,
2) İşletmenin yeri ve
konumu,
3) Kadastro çalışması
tamamlanmış alanlarda tapu kaydı,
tamamlanmamış alanlarda ise araziye
ait kroki,
4) Müracaat edilen
arazinin veya arazinin kullanım
hakkının kendine ait olduğuna dair
bilgi ve belgeler,
5) Gıda işleyen işyeri
ise Çalışma İzni ve Gıda Sicili
Belgesi,
6) Su ürünleri
yetiştiriciliği için Su Ürünleri
Yetiştiricilik Belgesi ve/veya Su
Ürünleri Kuluçkahane Belgesi.
b) Organik tarım
faaliyetinde bulunmak isteyen
müteşebbis, başvurduğu
yetkilendirilmiş kuruluş ile
sözleşme yapar. Müteşebbis, organik
tarım faaliyetini bireysel olarak
yapabildiği gibi, üretici grubu ile
de yapabilir. Müteşebbis organik
tarım faaliyetini üretici grubu ile
yapıyorsa, her üretici ile sözleşme
imzalamak zorundadır. Bu durumda,
müteşebbis üretici grubu adına
yetkilendirilmiş kuruluş ile
sözleşme yapar. Bu üretici grubu
içinde yer alan çiftçi müteşebbis
olarak değerlendirilir ve bir kod
verilerek kayıt altına alınır.
Müteşebbis; aracı tüccar, depolama,
işleme ve benzeri fason hizmetleri
yaptırdığı gerçek ve tüzel kişi ile
de sözleşme yapar. Bu fason üretim
yapan işletmelerde organik tarım
kontrol sistemine dâhildir.
c) Yetkilendirilmiş
kuruluş ile sözleşme imzalamış olan
orman ve doğal alanlardan ürün
toplayacak müteşebbis, ürün
toplamadan önce, bu alanların
mülkiyetinin veya kullanma hakkının
ait olduğu makamdan yazılı izin
alır.
ç) Su ürünleri üretimi
yapacak müteşebbis Bakanlıktan
yetiştiricilik için izin alır.
Bakanlıktan yetiştiricilik izni alan
müteşebbisler organik su ürünleri
üretimi yapabilir. Organik su
ürünleri üretimi yapacak müteşebbis,
kamuya ait alanda üretim yapacaksa,
ilgili kurumdan alınacak yazılı izin
ile yetkilendirilmiş kuruluşa
başvurarak sözleşme imzalar.
d) Yetkilendirilmiş
kuruluş, her bir üretim aşaması
için, ayrı ayrı sözleşme
yapabileceği gibi, her faaliyeti
ayrı ayrı belirtmek kaydıyla tek bir
sözleşme de yapabilir.
Yetkilendirilmiş kuruluş,
müteşebbise ister bağımsız, ister
üretici grubu dâhilinde olsun,
Bakanlıkça hazırlanacak ve
yetkilendirilmiş kuruluşlara
bildirilecek kodlama sistemine göre,
bir kod numarası verir.
Geçiş süreci ile
ilgili işlemler
MADDE 7
– (1)
Organik tarımda geçiş süreci ile
ilgili kurallar aşağıda
belirtilmiştir.
a) Organik tarım
faaliyeti yapılan alanlar,
hayvanlar, arılar ve su ürünleri
geçiş sürecine alınır. Bitkisel
üretimde organik tarıma
başlanmasından on iki ay sonra elde
edilen ürünler geçiş süreci ürünü
olarak değerlendirilir. Geçiş süreci
ürünü, "Organik tarım geçiş süreci
ürünüdür" etiketiyle pazarlanır.
Geçiş sürecinde bulunan hayvanlardan
elde edilen ürünlerin reklam ve
etiketlerinde organik tarımı
çağrıştıran ifadeler kullanılamaz.
b) Organik tarım geçiş
süreci kapsamında bu Yönetmelikteki
tüm kurallar uygulanır.
c) Kısmen organik tarım
yapılan ya da organik tarıma geçiş
sürecinde bulunan bir çiftlik ya da
üretim biriminde, çiftçi organik
olarak üretilen ürünler ile geçiş
süreci ürünleri ve hayvanları
birbirinden ayırt edilebilecek
şekilde tutar ve bu ayrımı
gösterecek kayıtlara sahip olur.
İKİNCİ BÖLÜM
Organik Tarım Metoduyla Bitkisel
Üretim, Mantar ve Maya Üretimi
Organik bitkisel
üretim kuralları
MADDE 8
– (1)
Organik bitkisel üretim kuralları
aşağıda belirtilmiştir.
a) Organik bitkisel
üretimde toprağın biyoçeşitliliğini
geliştiren, toprağın organik
maddesini koruyan veya artıran,
toprağı sıkıştırmayan ve erozyonu
engelleyen toprak işleme teknikleri
kullanılır. Organik tarımda
kullanılan üretim teknikleri çevre
kirliliğini engellemeli veya
minimuma indirmelidir.
b) Organik olarak
değerlendirilecek bitkisel ürünler
için, tek yıllık bitkilerde ekim
tarihinden itibaren en az iki yıl,
mera ve yem bitkilerinde yem olarak
kullanılmasından önce en az iki yıl,
çok yıllık bitkilerde ise ilk
organik ürün hasadından önce üç
yıllık geçiş sürecinin uygulanması
gerekir. Geçiş sürecinde bitkisel
üretim için ilgili üretim alanında
bu Yönetmelik ile yasaklanmış
girdinin kullanıldığı en son tarih
temel alınır.
c) Kontrol ve
sertifikasyon kuruluşu veya kontrol
kuruluşu; arazinin önceki yıllardaki
kullanım durumu, yapılan
uygulamalar, bölgedeki genel durum
ve yetiştirilen ürünler, risk
durumları, konu ile ilgili
müteşebbis kayıtları ve raporlarının
incelenmesi neticesinde geçiş
sürecini uzatabilir ya da
kısaltabilir. Müteşebbis tarafından
organik tarım yapılacak alan bu
Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2
bölümlerinde yer alan girdiler
dışındaki girdilerin geriye dönük
olarak en az üç yıl kullanılmadığını
resmi kurum ve kuruluşlardan
alınacak belge ile belgelendirilmesi
halinde yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından geçiş süreci maksimum bir
yıl kısaltılabilir. Geçiş süreci,
tek yıllık bitkilerde 12 ay, çok
yıllık bitkilerde 24 aydan daha az
uygulanamaz.
ç) Bir işletmede,
organik tarım metodu ile üretilen
ürün ile aynı tür ve çeşitten olan
ya da bu ürünlerden kolaylıkla ayırt
edilemeyen konvansiyonel ürünler bir
arada üretilemez. Ancak;
1) Çok yıllık
bitkilerin üretilmesi durumunda;
Müteşebbisin,
işletmenin tamamını en geç beş
yıllık plan dâhilinde organik
üretime geçireceğini taahhütte
bulunması,
Her birimden hasat
edilen ürünlerin ayrı ayrı yerlerde
tutulmasını sağlayacak önlemlerin
alınması,
Yetkilendirilmiş
kuruluşun, ürünlerden her birinin
hasadından en az 48 saat önce
haberdar edilmesi,
Müteşebbisin, hasadın
tamamlanmasından hemen sonra, elde
edilen ürünlerin kesin miktarı ile
ayırt edici özellikleri konusunda
yetkilendirilmiş kuruluşu
bilgilendirmesi ve bu ürünlerin
diğerlerinden ayrı tutulması için
gerekli önlemlerin alındığını teyit
etmesi hallerinde,
bu alt bendin birinci
paragrafında belirtilen geçiş dönemi
planı ve müteşebbis tarafından
taahhüt edilen önlemler
yetkilendirilmiş kuruluş tarafından
onaylanır ve geçiş planı her yıl
teyit edilir.
2) Tarımsal araştırma
yapılması düşünülen alanlar, resmi
eğitime yönelik kullanılan alanlar
ile tohum, vegetatif üretim
materyalleri ve transplantasyon
materyallerinin üretileceği
durumlarda (1) numaralı alt bendin
ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci
paragrafında yer alan koşulların
karşılanması durumunda,
3) Otlakların otlama
amacıyla kullanılması durumunda.
Yukarıda belirtilen
durumlarda, aynı ürünün organik ve
konvansiyonel üretiminin aynı
işletmede yapılmasına izin verilir.
d) Bitkisel üretimde
bina ve tesislerin temizliği ve
dezenfeksiyonu için ülkemiz tarımsal
üretiminde genel olarak bu amaçla
kullanımına izin verilen girdiler
kullanılır.
e) Organik tarımda,
topraksız tarıma izin verilmez.
Toprak koruma,
hazırlama ve gübreleme
MADDE 9
– (1)
Organik tarımda toprak verimliliği,
sürdürülebilirliği, biyoçeşitliliğin
korunması ve geliştirilmesi, toprak
erozyonu ve sıkışmasının önlenmesi
ve toprak ekosistemi aracılığıyla
bitkilerin beslenmesi esastır.
Organik bitkisel üretimde toprak
koruma, hazırlama ve gübreleme
kuralları aşağıda belirtilmiştir.
a) Yetkilendirilmiş
kuruluşça yapılan kontrollerde,
müteşebbis tarafından arazide
yeterli toprak koruma tedbirlerinin
alınıp alınmadığına karar verilir.
b) Organik bitkisel
üretimde, gereksiz ve toprakta
erozyona neden olacak şekilde toprak
işleme yapılamaz.
c) Toprağın verimliliği
ve biyolojik aktivitesi aşağıda
belirtilen yöntemlerle sağlanır.
1) Çok yıllık ekim
nöbeti programı içerisinde baklagil
ve derin köklü bitkilerin
yetiştirilmesi sağlanır veya yeşil
gübreleme yapılır.
2) Organik üretimden
gelen hayvan gübresi ya da organik
materyallerin tercihen her ikisinin
de kompost edilmiş olarak
kullanılmasına izin verilir.
Tarımsal kaynaklı azotun su
kirliliğine neden olmasını önlemek
amacıyla, organik bitkisel üretimde
kullanılacak toplam hayvan gübresi
miktarı 170 kg/N/ha/yılı geçemez. Bu
limit sadece; çiftlik gübresi,
kurutulmuş çiftlik gübresi,
kurutulmuş kanatlı gübresi, kompost
edilmiş hayvan dışkısı, kanatlı
gübresi dâhil, kompost edilmiş
çiftlik gübresi ve sıvı hayvan
dışkısı kullanımında uygulanır.
3) Biyodinamik
preparatların kullanımına izin
verilir.
4) Kimyasal yöntemlerle
elde edilmiş azotlu gübreler
kullanılamaz.
ç) Organik bitkisel
üretim yapılacak alanlarda, (c)
bendindeki önlemlere rağmen yeterli
toprak verimliliği ve biyolojik
aktivitenin sağlanamaması halinde,
bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan
Organik Tarımda Kullanılacak
Gübreler, Toprak İyileştiriciler ve
Besin Maddeleri kullanılır. Bu
kapsamda ürün kullanılmasının
gerekli olduğuna dair kayıtların
müteşebbis tarafından tutulması
gerekir.
d) Kompost
aktivitasyonu için, genetiği
değiştirilmemiş uygun bitki bazlı
preparatlar veya mikroorganizma
preparatları kullanılır.
e) Toprak koşulları ile
topraktaki veya bitkideki besin
maddelerinin yararlılığının
artırılması için ülkemiz tarımsal
üretiminde genel olarak kullanımına
izin verilen genetiği
değiştirilmemiş mikroorganizma
preparatları kullanılır.
f) Organik gübre ve
toprak iyileştiricilerin üretimi ve
ithalatı için Bakanlıktan izin
alınır. Bu izinlerden sonra, organik
tarımda kullanılacak organik gübre
ve toprak iyileştiricileri için
yetkilendirilmiş kuruluş tarafından
uygunluk belgesi veya sertifika
verilir.
Ekim ve dikim
MADDE 10
– (1)
Organik bitkisel üretimde ekim ve
dikim kuralları aşağıda
belirtilmiştir.
a) Organik tarımsal
çoğaltım materyallerinin özellikleri
aşağıdaki şekilde olmalıdır.
1) Tohum; genetik
olarak yapısı değiştirilmemiş,
döllenmiş hücre çekirdeği içindeki
DNA dizilimine dışarıdan müdahale
edilmemiş, sentetik pestisitler,
radyasyon veya mikrodalga ile
muamele görmemiş biyolojik özellikte
ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun
olarak üretilmiş olmalıdır.
2) Fide; organik tohum
veya ana bitkiden elde edilmiş ve bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
üretilmiş olmalıdır.
3) Fidan ve anaç;
organik materyallerden elde edilmiş
ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun
olarak üretilmiş olmalıdır.
b) Tohum ve vejetatif
çoğaltım materyali üretiminin
haricinde, organik bitkisel üretimde
kullanılacak tohum ve çoğaltım
materyalleri organik tarım metoduyla
üretilmiş olmalıdır. Bu amaçla
kullanılacak materyalin tohum olması
halinde ana bitki, çoğaltım
materyali olmasında ise ebeveyn
bitki en az bir nesil, çok yıllık
bitki olması halinde ise iki üretim
sezonu süresince bu Yönetmelik
hükümlerine göre üretilmiş
olmalıdır.
c) Organik tohum ve
vejetatif çoğaltım materyalinin
piyasada bulunmaması halinde,
aşağıda belirtilen kurallara uymak
koşulu ile fide dışında organik
üretim metoduyla elde edilemeyen
tohum ve vejetatif çoğaltım
materyallerinin kullanımına izin
verilir. Bu amaçla;
1) Öncelikle organik
tarıma geçiş sürecindeki üretim
biriminden alınmış tohum veya
vejetatif çoğaltım materyali
kullanımına izin verilir.
2) Tohum veya vejetatif
çoğaltım materyalinin organik veya
geçiş sürecindeki üretim biriminden
sağlanmasının mümkün olmadığı
hallerde; konvansiyonel tohum ya da
vejetatif çoğaltım materyalinin
kullanımına izin verilir.
3) Konvansiyonel tohum
ya da tohumluk patatesin
kullanılacağı alanlarda Devlet
tarafından zirai karantina amaçlı
kimyasal uygulama zorunluluğu yoksa
bu Yönetmeliğin Ek-2’ sinde yer alan
ürünler dışında bitki koruma
ürünleri ile muamele edilmemiş
konvansiyonel tohum ya da tohumluk
patates kullanılır.
4) İzinler ürünün
ekiminden önce verilir.
5) İzinler yalnızca bir
defalık ve bir mevsim için verilir.
İzini veren yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından izin verilen tohum ve
tohumluk patates miktarları
kaydedilir.
6) Müteşebbis
tarafından organik tohum veya
tohumluk patatesin ülke içerisinde
yeterli miktarda bulunmadığı
belgelendirilir.
ç) Organik tarımda
GDO’lu çoğaltım materyalleri
kullanılamaz.
Bitki koruma
MADDE 11
– (1)
Organik üretimde bitki koruma
kuralları aşağıda belirtilmiştir.
a) Hastalık, zararlı ve
yabancı otların mücadelesinde
aşağıdaki hususlar dikkate alınır.
1) Hastalık ve
zararlılara dayanıklı tür ve çeşit
seçimi yapılır.
2) Uygun ekim nöbeti
hazırlanır.
3) Uygun toprak işleme
yöntemleri uygulanır.
4) Kültürel, biyolojik
ve biyoteknik mücadele metotları
uygulanır.
b) Bitki hastalık,
zararlıları ve nematodlar ile
yabancı otlara karşı yukarıda
belirtilen hususların uygulanamaması
veya yetersiz kalması halinde bu
Yönetmeliğin Ek-2 bölümünde
belirtilen girdiler kullanılır. Bu
kapsamda ürün kullanılmasının
gerekli olduğuna dair belgelerin
kaydının müteşebbis tarafından
tutulması gerekir.
c) Tuzak ve yayıcılarda
kullanılan ürünler için, feromon
yayıcılar hariç, tuzak ve/veya
yayıcılar bu maddelerin doğaya
salınmasını ve yetiştirilen ürünle
temasını engelleyecek şekilde olur.
Tuzaklar kullanıldıktan sonra
toplanır ve imha edilir.
ç) Organik tarımda
kullanılmasına izin verilen pestisit
ve benzeri maddelerin
ruhsatlandırılmasında 6968 sayılı
Zirai Mücadele ve Zirai Karantina
Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri
geçerlidir.
d) Organik tarımda
hastalık, zararlı, nematod ve
yabancı ot mücadelesinde
kullanılacak girdilerin üretimi ve
ithalatı için Bakanlıktan izin
alındıktan sonra bu girdilere,
yetkilendirilmiş kuruluş tarafından
uygunluk belgesi veya sertifika
verilir.
Sulama
MADDE 12
– (1)
Organik bitkisel üretim sulama
kuralları aşağıda belirtilmiştir.
a) Sanayi ve şehir atık
suları ile drenaj sisteminden elde
edilen drenaj suları organik tarımda
kullanılamaz, gerekli hallerde suyun
uygunluğuna yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından yapılacak kontrollerde
karar verilir.
b) Sulama suyu çevre
kirliliğine yol açmamalıdır.
c) Sulama, toprak
yapısında bozulmaya ve erozyona yol
açmamalıdır.
Hasat
MADDE 13
– (1)
Organik bitkisel üretimde hasat
kuralları aşağıda belirtilmiştir.
a) Organik ürünlerin
hasadında kullanılan teknik araç ve
gereçlerin ekolojik tahribat ve
kirlilik oluşturmaması gerekir.
b) Elle toplama
materyalleri ürünün organikliğini
bozmayacak yapıda olmalıdır. Toplama
materyalleri hijyenik olmalıdır.
c) Müteşebbislerin
organik olmayan ürünlerle olası
karışma ve değişmelere karşı gerekli
önlemleri almaları ve organik
ürünlerin tanımlanmasını sağlamaları
durumunda, organik ve organik
olmayan ürünleri aynı zamanda hasat
edebilirler. Müteşebbis ürünlerin
hasat günleri, saatleri, devreleri,
kabul tarih ve zaman bilgilerine ait
kayıtları tutar ve yetkilendirilmiş
kuruluşa verir.
ç) Ormanlar, doğal
alanlar ve tarımsal alanlarda doğal
olarak yetişen yenilebilir bitki ve
kısımlarının toplanmasında aşağıdaki
hususlara uyulur.
1) Toplama alanı,
toplama işleminin üç yıl öncesine
kadar bu Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2’
sinde yer alan ürünler dışındaki
ürünlerle muamele edilmemiş
olmalıdır.
2) Toplama alanı son
iki yıl içinde yangın geçirmemiş
olmalıdır.
3) Toplama alanındaki
doğal yaşam dengesinin ve türlerin
korunması sağlanır.
4) Doğadan toplanan
ürünlerde geçiş süreci uygulanmaz.
Organik mantar
üretimi
MADDE 14
– (1)
Organik mantar üretiminde; kompost
yapımında aşağıdaki bileşenleri
içeren karışımlar kullanılır.
a) Bu Yönetmeliğin Ek-1
bölümünde yer alan organik tarım
metoduyla üretim yapılan işletmeden
gelen çiftlik gübresi ve hayvan
dışkısı, söz konusu gübrelerin
bulunamadığı durumlarda ise,
kompostlamadan önceki kaplama
materyali ve su hariç toplam
içeriğin % 25’ ini geçmeyecek oranda
bu kısımdaki gerekleri karşılayan
çiftlik gübresi ve hayvan dışkısı,
b) Organik üretim
metoduna göre üretim yapılan
arazilerden elde edilen saman
benzeri tarımsal kaynaklı ürünler,
c) Kimyasal olarak
muamele görmemiş torf,
ç) Kesildikten sonra
kimyasal muamele görmemiş odun,
d) Doğal yapısındaki
toprak ve sulama suyu özelliğindeki
su,
e) Bu Yönetmeliğin Ek-1
bölümünde kullanımına izin verilen
mineral maddeler.
Organik maya
üretimi
MADDE 15
– (1)
Organik maya üretiminde aşağıdaki
kurallara uyulur.
a) Organik maya
üretimi, imalatı ve formulasyonunda;
gıdaların işlenmesinde kullanılan
mikroorganizmalar, enzimler, içme
suyu ve tuz (sodyum klorit ve
potasyum klorit) kullanılır. Diğer
ürün ve maddeler ancak bu Yönetmelik
hükümlerine göre üretilmiş ve
onaylanmışsa kullanılabilir.
b) Organik maya organik
gıda ve yem içinde, organik olmayan
maya ile birlikte bulunmamalıdır.
Müteşebbis organik üretimden maya
özütü veya otolizat elde edemediği
durumlarda, organik maya üretimi
için substrata %5’e kadar (kuru
madde olarak) organik olmayan maya
özütü veya otolizat ilave edilmesine
müsaade edilir.
(2) Organik maya
üretiminde bu Yönetmeliğin Ek-8’inin
3 üncü bölümünde yer alan maya ve
maya ürünlerinin üretilmesi için
yardımcı maddeler, normalde
gıdaların işlenmesinde kullanılan
mikroorganizma ve enzim preparatları
ile içme suyu ve tuz kullanılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Organik Tarım Metoduyla Hayvansal
Üretim
Organik hayvansal
üretim kuralları
MADDE 16
– (1)
Organik hayvansal üretim kuralları
aşağıda belirtilmiştir.
a) Damızlık veya
üretime yönelik organik
hayvancılıkta, çevre koşullarına
adaptasyon kabiliyeti yüksek olan ve
hastalıklara dayanıklı ırklar
seçilir. Bunun için o bölgeye adapte
olmuş yerli ırklar ve melezlerine
öncelik verilir.
b) Organik
işletmelerden getirilen ve tamamen
organik yemlerle beslenilen, genetik
yapısı değiştirilmemiş, çevreye,
iklim koşullarına ve hastalıklara
dayanıklı hayvanlar damızlık olarak
kullanılır.
c) Organik hayvan
yetiştiriciliğinde tabii tohumlama
esastır. Damızlık hayvanlardan
tamamen doğal yöntemlerle elde
edilen, saklanan ve kullanılan
sperma ile suni tohumlama
yapılabilir. Embriyo transferi
yapılamaz.
ç) Hayvanlar, meralara
veya açık hava gezinti alanlarına
veya açık alanlara erişebilmelidir.
Meralarda ve açık alanlarda birim
alan başına düşen hayvan sayısı,
üretim birimindeki bitkisel üretime
yeterli hayvan gübresi
sağlayabilecek şekilde sınırlı
olmalıdır. Hayvan yoğunluğu yayılan
azot miktarı bakımından, kullanılan
tarımsal alanda 170 kg/N/ha /yıl’ı
aşamayacak sayıda belirlenir. Bu
miktar aşıldığında, müteşebbisin
aynı bölgede başka bir alan edinmesi
veya yetkilendirilmiş kuruluşun
bilgisi dâhilinde komşu
işletmelerden bu olanağı sağlaması
gereklidir. Yetkilendirilmiş kuruluş
çevre koruma maksadıyla hayvan
yoğunluğunu azaltabilir.
d) Aynı üretim
biriminde bulunan tüm hayvanlar, bu
Yönetmelik hükümlerine göre
yetiştirilir. Ancak, konvansiyonel
olarak yetiştirilen hayvanlar,
yetiştirildikleri barınakların ve
arazilerin organik olarak yetiştirme
yapılan birimlerden açıkça ayrı
olması ve ayrı türlerin bulunması
şartıyla aynı işletmede
bulunabilirler.
e) Aşağıdaki koşulların
sağlanması halinde organik
yetiştirilen hayvanlar,
konvansiyonel yetiştirilen
hayvanlarla ortak alanlarda
otlatılabilir.
1) Alanlar, en az üç
yıl bu Yönetmelikte izin verilmeyen
ürünlerle muamele görmemiş
olmalıdır.
2) Konvansiyonel olarak
yetiştirilmiş aynı tür hayvanlar,
organik olarak yetiştirilen
hayvanlar ile aynı anda merada
olmamalıdır.
3) Organik hayvansal
ürünlerin, konvansiyonel ürünlerden
ayırt edilememesi durumunda bu
ürünler organik olarak
değerlendirilemez.
f) Bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olarak
yetiştirilen hayvanlar aşağıdaki
hususların bulunması şartıyla
konvansiyonel yetiştirilen
hayvanlarla farklı zamanlarda ortak
arazilerde otlatılabilir.
1) Araziler geçiş
sürecini tamamlamış olmalıdır.
2) Bu Yönetmelik
hükümlerine göre yetiştirilmemiş
hayvanlar, ekstansif üretimden
gelmiş olmalıdır.
3) Organik hayvan
yetiştiriciliğinden elde edilen
ürünler; ortak arazileri kullanan ve
bu Yönetmelik hükümlerine göre
yetiştirilmeyen hayvanlarla aynı
anda otlatılmadıkları, bir kontrol
ve sertifikasyon kuruluşu veya
kontrol kuruluşunca onaylanmadıkça
organik olarak kabul edilemez.
g) Organik yem
bitkileri üretimi yapılacak arazi,
aşağıdaki hükümlere göre geçiş
sürecine alınır;
1) Organik hayvansal
üretim yapılacak arazi ve otlaklar
iki yıllık geçiş sürecine alınır.
2) Otobur olmayan
hayvanlar tarafından kullanılan
otlaklar, açık barınaklar ve gezinti
alanları için geçiş süresi bir yıla
indirilir. Söz konusu araziler bu
Yönetmelik ekinde izin verilen
ürünlerden başka ürünlerle işlem
görmediyse geçiş süresi
yetkilendirilmiş kuruluşlarca 6 aya
indirilir.
3) Bu fıkranın (f)
bendi ile 17 nci maddenin birinci
fıkrasının (c) bendi istisna olarak
hayvansal üretim birimi, mera ve yem
üretimi için kullanılan araziler ile
birlikte işletmenin tamamının eş
zamanlı olarak organik üretime
geçirilmesi söz konusu olduğunda
aşağıdaki koşulların sağlanması
kaydıyla geçiş süreci 24 aya
indirilebilir. Bu istisna işletmenin
mevcut olan hayvanlarına,
yavrularına ve geçiş süreci
başlamadan önce aynı zamanda yem
üretimi için kullanılan araziler ve
meralar için uygulanır. Hayvanlar
üretim biriminden elde edilen
ürünler ile beslenmelidir.
ğ) Hayvansal üretimde
geçiş süreci;
1) Et üretiminde;
büyükbaş hayvanlar için 12 ay,
küçükbaş hayvanlar ve domuzlar için
6 aydır. Ancak organik süt
sığırcılığı işletmelerinde sürüden
et amaçlı ayrılacak hayvanlar için
bu süre yaşam süresinin 3/4’ü dür.
2) Süt üretimi için
yetiştirilen hayvanlar için 6 aydır.
3) Et üretimine yönelik
kanatlılarda, 3 günlük yaştan büyük
olmamak kaydıyla 10 hafta, yumurta
üretimine yönelik kanatlılarda ise 6
haftadır.
h) Entansif üretimde
kullanılan bazı damızlık veya
ırklara ilişkin özel hastalık ve
sağlık problemleri olmayanlar
damızlık olarak kullanılır.
ı) Bir sürü ilk kez
oluşturulurken organik olarak
yetiştirilmiş hayvanlar yeterli
sayıda olmadığında, konvansiyonel
yetiştirilmiş hayvanlar aşağıdaki
hususlara uyulmak şartıyla organik
hayvancılıkta kullanılır:
1) Etlik piliçler
geldikleri çiftlikten
ayrıldıklarında 3 günlük yaştan
büyük olamaz.
2) Buzağılar ve taylar
sütten kesilir kesilmez bu
Yönetmelik hükümlerine göre
yetiştirilir ve her koşulda 6
aylıktan küçük olur.
3) Kuzular ve oğlaklar
sütten kesilir kesilmez bu
Yönetmelik hükümlerine göre
yetiştirilir ve 60 günden büyük
olmamalıdır.
4) Domuz yavruları
sütten kesildikleri andan itibaren
bu Yönetmelik hükümlerine göre
yetiştirilmiş olmalı ve 35 kg’dan az
olmalıdır. Dişi domuzlar, gebeliğin
son dönemi ve emzirme dönemi
haricinde grup içinde tutulur. Domuz
yavruları düz gezinti alanlarında ve
kafeslerde tutulamazlar. Domuzların
gezinti alanlarında kendine özgü
davranışları sürdürmelerine izin
verilir. Eşelenmeleri için farklı
substratlar kullanılabilir.
5) Yetkilendirilmiş
kuruluşun onayına tabi olarak,
hayvansal üretim biriminde var olan
bu Yönetmeliğin kuralları ile
uyuşmayan hayvanlar öngörülen geçiş
süreleri uygulanmak koşuluyla
organik üretime geçiş yapar.
i) Organik sığır besisi
yapılan işletmede yeniden sürü tesis
edilirken; öncelikle organik
hayvancılık işletmelerinden,
bulunamaması halinde bu Yönetmelik
hükümlerine uygun şartlardaki besi
danaları konvansiyonel hayvancılık
yapılan işletmelerden getirilir.
j) Sürünün büyütülmesi
ve/veya sürünün yenilenmesi için
organik olarak üretilen hayvanların
bulunamaması halinde her yıl
yetişkin büyükbaş hayvanların
maksimum % 10’u, domuz ve küçükbaş
hayvanların maksimum % 20’si dişi
olarak, yetkilendirilmiş kuruluşun
onayı ile konvansiyonel hayvancılık
yapılan işletmelerden getirilebilir.
Bu oranlar aşağıdaki durumlarda
yetkilendirilmiş kuruluşun onayı ile
sürünün % 40’ı oranında
artırılabilir;
1) Müteşebbisin yazılı
taahhüdü ile sürü büyüklüğünün
artırılmasının garanti edilmesi
halinde,
2) Irk
değiştiriliyorsa,
3) Yeni bir hayvansal
üretim geliştiriliyorsa,
4) Çiftlikteki hayvan
ırkı yok olma tehlikesi altındaysa,
5) Sağlık ya da afet
nedenleriyle yüksek hayvan ölümleri
oluyorsa,
k) (j) bendinde
belirtilen yüzdeler 10 adetten az
büyükbaş hayvan veya 5 adetten az
küçükbaş ve domuz bulunan küçük
işletmelerde uygulanmaz. Bu
birimlerde yukarıda belirtilen
yenileme işlemleri yılda azami 1
hayvan ile sınırlıdır.
l) Damızlık erkekler,
sonradan bu Yönetmelik hükümlerine
göre yetiştirilmesi ve beslenmesi
şartı ile organik olmayan
işletmelerden getirilebilir.
m) Organik hayvan
yetiştiriciliği ve hayvansal üretim
yapan işletmeler, hayvanların giriş
ve çıkışı ile tüm tedavi
uygulamalarıyla ilgili düzenli
kayıtları tutar.
Organik hayvansal
üretimde yem temini ve hayvan
besleme
MADDE 17
– (1)
Organik hayvansal üretimde yem
temini ve hayvan besleme kuralları
aşağıda belirtilmiştir.
a) Pet hayvanı ve kürk
hayvanı dışında, organik hayvan
yetiştiriciliğinde, hayvanlar
organik olarak üretilmiş kaba ve
kesif yemlerle beslenir.
b) Farklı gelişim
evrelerindeki organik beslemede
ihtiyaçları karşılanırken, üretim
artışı yanında kaliteli üretim
sağlanır. Hayvanların zorlama ile
beslenmesi yasaktır.
c) Hayvanlar, öncelikle
yetiştirildikleri işletmeden
sağlanan organik yemlerle, mümkün
olmaması halinde bu Yönetmelik
hükümlerine uygun hareket eden diğer
işletmelerden sağlanan ve bu
Yönetmeliğin Ek-5 bölümünde verilen
yemlerle beslenir.
ç) Ortalama olarak
rasyon kuru maddesinin % 30 kadarı,
geçiş süreci maddeleri içerebilir.
Geçiş sürecindeki yem maddeleri
hayvanların yetiştirildiği
işletmeden temin ediliyorsa bu oran
% 60’a kadar çıkarılabilir.
d) Yavruların
beslenmesi öncelikle ana sütüyle
sağlanır. Bunun mümkün olmaması
halinde yavrular aynı sürüden elde
edilen sütlerle beslenilir. Türlere
bağlı olarak yavruların süt ile
beslenmeleri gereken asgari süre;
büyükbaş hayvanlarda ve taylarda 90
gün, küçükbaş hayvanlarda 45 gün ve
domuzlarda 40 gündür.
e) Yetiştirme sistemi;
yılın değişik dönemlerinde
hayvanların otlaklara
ulaşabilmelerine imkân sağlar.
Ruminant rasyonlarında; silaj ve
taze kuru ot gibi kaba yemler rasyon
kuru maddesinde en az % 60 oranında
olmalıdır. Bununla birlikte,
yetkilendirilmiş kuruluş, süt
üretimine yönelik hayvanlarda
laktasyonun başlarında azami 3 aylık
bir süre için bu oranın % 50’ ye
indirilmesine izin verebilir.
f) Yetiştiricinin
yemlerini yalnızca organik üretimden
sağlayamaması durumunda,
konvansiyonel yem maddelerinin
sınırlı oranda kullanılmasına izin
verilir.
g) Doğal afetler
nedeniyle yem üretiminin azalması
halinde, afet bölgesinde kısa bir
süre için Bakanlığın belirleyeceği
oranda konvansiyonel yem
maddelerinin hayvan beslenmesinde
kullanımına izin verilir.
ğ) Domuz ve kanatlı
rasyonlarına kaba yem, taze veya
kuru ot veya silaj eklenir.
h) Yalnızca bu
Yönetmeliğin Ek-5’indeki ürünler,
silaj yapımında katkı ve işleme
maddesi olarak kullanılır.
ı) Bu Yönetmeliğin
Ek-5’inin 1 inci bölümünde yer alan
bitkisel kökenli organik olmayan yem
maddeleri hayvan beslemede
kullanılır.
i) Hayvansal kaynaklı
yem maddeleri, yalnızca bu
Yönetmeliğin Ek-5’ inin 2 nci
bölümünde yer alıyorsa kullanılır.
j) Bu Yönetmeliğin
Ek-5’inin 3 üncü bölümünde yer alan
mineral kökenli yem maddeleri ve bu
Yönetmeliğin Ek-6’sının 1 inci
bölümünde yer alan vitaminler ve iz
elementler kullanılır.
k) Enzimler,
koruyucular, mikroorganizmalar,
bağlayıcılar, topaklanma
önleyiciler, antioksidanlar, silaj
katkı maddeleri, hayvan beslemede
kullanılan ürünler ve yem işlemede
yardımcı maddeler, bu Yönetmeliğin
Ek-6 bölümünde yer alıyorsa
kullanılır.
l) Antibiyotikler,
koksidiyostatikler, tıbbi ürünler
ile büyümeyi veya üretimi artırıcı
diğer maddeler hayvan beslenmesinde
kullanılamaz.
m) Yem maddeleri, yem
katkı maddeleri, yem işlemeye mahsus
yardımcı maddeler ve hayvan
beslenmesinde kullanılan ürünler;
genetiği değiştirilmiş organizmalar
veya bunlardan elde edilmiş ürünler
kullanılarak üretilemez.
n) Organik olarak
üretilmiş veya işlenmiş yemlerde
aranan şartlar şunlardır:
1) Konvansiyonel yem
ile organik yem aynı fabrikada aynı
hatta işlenemez.
2) Ürünlerin
bileşiminde yer alan maddeler ya da
bu ürünlerin hazırlanmasında
kullanılan başka herhangi bir madde
iyonlaştırıcı radyasyon-ışınlama
içeren uygulamalardan geçmemiş
olmalıdır.
3) Organik yemler
mutlaka etiketlenir. Etiket
üzerinde;
Yemin organik miktarı
kuru madde üzerinden belirtilir.
Organik üretim
metoduyla elde edilen yem
materyalinin yüzdesi yazılır.
Geçiş dönemi
ürünlerinden elde edilen yem
materyallerinin yüzdesi yazılır.
Tarımsal kökenli yem
maddelerinin toplam yüzdesi
belirtilir.
Yetkilendirilmiş
kuruluşun ismi bulunur.
4) Organik olarak
üretilen yemler ile konvansiyonel
olarak üretilen yemler fiziksel
olarak ayrı yerlerde tutulur ve
depolanır.
5) Organik yem
hazırlamada kullanılan donanım,
konvansiyonel yem hazırlamada
kullanılan her türlü donanımdan
ayrılır.
6) Konvansiyonel yem
hazırlama ünitelerinde aynı hatta
hem konvansiyonel hem de organik yem
hazırlanamaz. Ancak yem hazırlama
ünitesinde yem hazırlamaya
başlamadan önce bu Yönetmeliğin
Ek-7’sinin 1 inci bölümünde verilen
maddelerle yem hazırlama ünitesinin
temizliğinin yapılması şartıyla
konvansiyonel yem hazırlama
ünitelerinde organik yem hazırlanır.
o) Organik olarak
üretilmiş yemler ya da bunlardan
elde edilmiş ürünler konvansiyonel
üretilmiş yemlerle karışmaya ve
bulaşmaya meydan vermeyecek biçimde
bir arada nakledilebilir. Yemlerin
nakledileceği araçlar bu
Yönetmeliğin Ek-7’sinin 1 inci
bölümünde verilen maddelerle
temizlenir. Nakil esnasındaki ürün
miktarı ile teslimattaki ürün
miktarının kayıt altına alınması
gerekir.
ö) 29/5/1973 tarihli ve
1734 sayılı Yem Kanunu ve diğer
ilgili mevzuata göre, yem
fabrikalarında organik olarak
üretilecek yemler için rasyona giren
hammaddelerin yetkilendirilmiş
kuruluşça verilen organik ürün
sertifikasını aldıktan sonra rasyon
formülleri Bakanlıkça tescil edilir.
Ancak bu işlemden sonra
yetkilendirilmiş kuruluş kontrolünde
yem fabrikalarında organik yem
üretimine geçilir.
p) Yetkilendirilmiş
kuruluş, aynı türden organik ve
organik olmayan hayvanlar üzerine
bir tarımsal araştırma yürütülmesi
ya da resmi bir eğitim faaliyetinin
yapılmasında aşağıda belirtilen
koşulların sağlanması halinde
işletmelere paralel üretim izni
verilir.
1) Her ünitede
hayvanlar, hayvansal ürünler,
gübreler ve yemler arasındaki
ayrımın iyi yapıldığını garanti
edecek şekilde uygun önlemler alınır
ve bunlar önceden yetkilendirilmiş
kuruluşa bildirilir.
2) Müteşebbis,
hayvanların ya da hayvansal
ürünlerin dağıtımı veya satışı söz
konusu olduğunda yetkilendirilmiş
kuruluşu önceden bilgilendirir.
3) Müteşebbis, üretim
biriminde üretilen ürünlerin kesin
miktarlarını, ürünlerin ayrımını
sağlayacak özellikleri, ürünlerin
ayırt edilmesi için alınan önlemleri
yetkilendirilmiş kuruluşa bildirir.
r) Organik yem
işlenmesi ya da depolanmasında doğal
aromaların eklenmesi dışında,
kaybolan özellikleri yeniden
oluşturan, işlem sırasındaki ihmalin
sonuçlarını düzelten ya da bu
ürünlerin gerçek doğası hakkında
yanılmalara neden olabilecek madde
ve teknikler kullanılmaz.
Hayvan sağlığı ve
veteriner müdahalesi
MADDE 18
– (1)
Organik hayvan yetiştiriciliğinde
hayvan sağlığı ve veteriner hekim
müdahalesi kuralları aşağıda
belirtilmiştir.
a) Organik hayvan
yetiştiriciliğinde hastalık önleyici
tedbirler şunlardır:
1) Organik hayvan
yetiştiriciliğinde, hayvan
sağlığında koruyucu hekimlik
esastır.
2) Uygun damızlık
ırklar seçilir.
3) Hayvanların doğal
bağışıklıklarını artırıcı düzenli
egzersiz için gezinti alanlarına
veya otlaklara ulaşımı ve kaliteli
yem kullanımı sağlanır.
4) Aşırı kalabalık
nedeni ile hayvanlarda sağlık
problemlerini önlemek için uygun
yerleşim sıklığı sağlanır.
b) Tüm önleyici
tedbirlere rağmen bir hayvanın
hastalanması veya yaralanması
durumunda, uygun bir barınakta izole
edilerek, derhal tedavi edilir.
c) Organik
hayvancılıkta veteriner hekim
gözetiminde veteriner tıbbi
ürünlerin kullanım usul ve esasları
şunlardır:
1) Tedaviye alınan
hayvan türü üzerinde tedavi edici
etkisinin bulunması ve tedavi
koşullarına uygun olması kaydıyla
kimyasal sentezlenmiş veteriner
tıbbi ürünler dışında allopatik
ürünler, fitopatik ürünler, bu
Yönetmeliğin Ek-5’inin 3 üncü
bölümünde ve Ek-6’sının 1 inci
bölümünün 1.1 bölümünde listelenen
ürünler kullanılır. Ayrıca tedavide
homeopat tedavi yöntemleri de
uygulanır.
2) Yukarıda bahsedilen
maddelerin kullanımının hastalıkla
veya yaralanmayla mücadelede
yetersiz kalması durumlarında ve
hayvanın acı çekmemesi için tedavi
amacı ile kimyasal bileşimli ilaçlar
veya antibiyotikler yetkilendirilmiş
kuruluşun izni ile kontrollü olarak
kullanılır.
3) Kimyasal olarak
sentezlenmiş veteriner tıbbi ürünler
veya antibiyotikler, hastalık
önleyici uygulamalar için
kullanılamaz.
ç) Organik hayvan
yetiştiriciliğinde, hayvanların
genetik yapısı değiştirilemez ve
genetik yapısı değiştirilmiş
organizmalar organik hayvansal
üretimde girdi olarak kullanılamaz.
Gen teknolojisi metotları ile hayvan
ıslahına izin verilmez. Büyüme veya
üretimi artırıcı maddelerin
kullanımı ve üremeyi kontrol etmek
amacıyla veya diğer amaçlarla hormon
ya da benzeri maddelerin kullanımı
yasaktır. Ancak hormonlar, tedavi
amaçlı veteriner hekim uygulaması
olarak hasta hayvana verilebilir.
d) Veteriner tıbbi
ürünleri kullanıldığında; konulan
teşhis, müdahale yöntemi, ilacın
dozu, ilacın etken maddesi, tedavi
süresi ve ilacın kalıntı arınma
süresi ile birlikte kullanılan ürün
kayıt edilir.
e) Bir hayvana normal
koşullarda verilen veteriner tıbbi
ürünlerinin son uygulandığı tarih
ile bu hayvanlardan organik ürün
elde edilme tarihi arasındaki süre,
organik yetiştiricilikte,
konvansiyonel yetiştiricilikteki
uygulamanın iki katı veya kalıntı
arınma süresi belirtilmemiş hallerde
ise 48 saattir.
f) Aşı uygulamaları,
parazit tedavisi veya ülkemizce
zorunlu olarak belirlenen hayvan
hastalık ve zararlıları ile mücadele
programları haricinde, bir hayvana
veya hayvan grubuna bir yıl
içerisinde üçten fazla kimyasal
sentezlenmiş veteriner tıbbi ürünler
veya antibiyotiklerin uygulanması
halinde ya da üretken olduğu yaşam
süresi bir yıldan az olan
hayvanlarda bir defadan çok muamele
gördüyse, söz konusu hayvanlar veya
bu hayvanlardan elde edilen ürünler
organik ürün olarak satılamaz ve
yeniden geçiş sürecine alınır. Buna
ait kayıtlar müteşebbis tarafından
tutulur.
g) Ulusal zorunlu
mücadele programları dışında
işletmenin bulunduğu alanda ihbari
mecburi bulaşıcı ve salgın bir
hastalığın ortaya çıkması halinde,
8/5/1986 tarihli ve 3285 sayılı
Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu ve
diğer ilgili mevzuat hükümlerine
uyulur ve bağışıklık sağlayan
veteriner biyolojik maddeleri
kullanılır.
Yetiştiricilik
uygulamaları, barınak ve bakım
şartları
MADDE 19
– (1)
Organik hayvansal üretimde
yetiştiricilik uygulamaları, barınak
ve bakım şartları aşağıda
belirtilmiştir:
a) Koyunlarda kuyruk
kesme amacı ile elastik bant
takılması, kuyruk kesme, diş kesme,
gaga kesme ve boynuz köreltme
uygulamaları organik
yetiştiricilikte uygulanamaz. Yolma
gibi yöntemler uygulanamaz. Bu
uygulamaların bir kısmına genç
hayvanlarda boynuz köreltme
uygulamasında olduğu gibi güvenlik,
hayvan sağlığı, rahatlığı ve hijyen
için yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından izin verilebilir. Bu tür
uygulamalar ve ürün kalitesini
artırmaya yönelik fiziksel
kastrasyon uygulamaları, hayvanlar
en uygun yaşta iken uzman kişiler
tarafından hayvanlara acı
çektirmeden yerine getirilir.
b) Hayvanlar bağlı
olarak tutulamaz. Ancak, hayvan
refahı düzenlemeleri dikkate
alınarak yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından hayvanların güvenliği ve
refahı için, müteşebbisçe
zorunluluğunun ortaya konulması
koşulu ile hayvanların sınırlı bir
süre için bağlanmasına izin
verilebilir.
c) 10 baş veya daha az
sayıdaki büyükbaş hayvan grupları,
davranış ihtiyaçlarına uygun olarak
grup içerisinde tutmak mümkün
değilse, haftada en az iki defa
otlatma alanlarına ve açık barınak
alanlarına veya egzersiz alanlarına
ulaşmalarını sağlamak koşuluyla
yetkilendirilmiş kuruluşun onayı ile
bağlanabilir.
ç) Hayvanların gruplar
halinde yetiştirilmeleri durumunda
grubun büyüklüğü; hayvan türünün
gelişim evrelerine ve davranış
biçimlerine bağlı olup, bir uzman
görüşü ışığında yetkilendirilmiş
kuruluşça belirlenir. Hayvanlar,
kansızlığı teşvik edecek koşullarda
tutulamaz ve rasyonlar kullanılamaz.
d) Hayvan barınakları,
sıhhi bir yapı malzemesinden inşa
edilir, barınak koşulları
hayvanların biyolojik ve ırk
ihtiyaçlarını karşılar. Hayvanlar
yem ve suya kolayca erişebilmelidir.
Binaların yalıtımı, ısınması ve
havalandırılması; hava akımını, toz
seviyesini, sıcaklığı, nispi nemi ve
gaz yoğunluğu hayvanlara zarar
vermeyecek sınırlar içerisinde
tutacak şekilde olur. Barınaklar,
bol miktarda doğal havalandırma ve
ışık girişine izin vermelidir.
e) Serbest gezinti
alanları, açık hava gezinti alanları
veya açık barınak alanlarında; yerel
hava koşullarına ve ilgili türe
bağlı olarak yağmura, rüzgâra,
güneşe ve aşırı sıcaklığa karşı
yeterli korunma sağlanır.
f) Barınaklar;
hayvanlara rahatça ve doğal olarak
durabilecekleri, kolayca
yatabilecekleri, dönebilecekleri,
kendilerini temizleyebilecekleri,
tüm doğal pozisyonları
alabilecekleri, gerinme ve kanat
çırpma gibi tüm doğal hareketleri
yapabilmelerine yetecek büyüklükte
olur.
g) Kapalı barınaklar ve
açık gezinti alanlarının asgari
alanları ve farklı hayvan türleri
ile kategorileri için diğer barınak
özellikleri bu Yönetmeliğin
Ek-3’ünde belirtilen kriterlere
uygun olur.
ğ) İklim koşullarının
hayvanlara açık havada yaşamalarına
imkân verdiği bölgelerde, hayvan
barınaklarının yapılması zorunlu
değildir.
h) Barınak, kümes, alet
ve kaplar, hastalık taşıyan
organizmaların gelişmesi veya
bulaşmasını engellemek için, uygun
bir şekilde temizlenir ve dezenfekte
edilir. Hayvan binaları ve
yapılarının temizlenmesi ve
dezenfekte edilmesi için bu
Yönetmeliğin Ek-7’sinin 1 inci
bölümünde verilen maddeler
kullanılır. Böcek ve kemirgenlerle
mücadele etmek ve işletmede kokuyu
azaltmak amacıyla, dışkı, idrar ve
dökülmüş dağılmış gıdalar ortamdan
uzaklaştırılır. Bütün bu tedbirlere
rağmen böcekler ile diğer
kemirgenlerin hayvan barınaklarından
ve diğer tesislerden
uzaklaştırılamaması durumunda,
yalnızca bu Yönetmeliğin Ek-2’sinin
1, 2, 3, 4 ve 5 inci bölümündeki
girdiler ve rodentisitler
kullanılır.
ı) Tüm memeliler, otlak
veya açık hava egzersiz alanlarına,
açık barınak alanına
ulaşabilmelidir. Hayvanların
psikolojik koşulları, hava koşulları
ve arazinin durumu izin verdiği
sürece hayvanlar bu yerleri
kullanabilmelidir. Otoburlar,
koşullar elverdiği sürece otlaklara
ulaşabilmelidir.
i) Otobur hayvanların
otlama dönemlerinde meralara
erişebilmeleri ve kış barınaklarının
hayvanlara hareket serbestisi
vermesi durumunda, kış aylarında
hayvanlara açık gezinti alanları ve
açık alanlar sağlanması zorunluluğu
kaldırılabilir. Ancak; bir yıldan
yaşlı boğalar, meralara, açık
gezinti alanlarına ve açık alanlara
erişebilmelidirler. Besinin son
döneminde büyükbaşlar yaşam
sürelerinin 1/5’ini geçmemesi ve üç
aydan fazla olmamak kaydıyla kapalı
alanlarda kalabilirler.
j) Hayvan
barınaklarının zemini düzgün olmalı
fakat kaygan olmamalıdır. Toplam
zemin alanının asgari yarısı, sert
ve düz olmalıdır.
k) Altlık; sap-saman
veya diğer uygun doğal maddeden
oluşur. Altlık olarak kullanılan
materyal, organik tarımda gübre
olarak kullanılmasına izin verilen
her türlü mineral madde ile
iyileştirilebilir ve
güçlendirilebilir.
l) Buzağılar 1 haftalık
yaştan sonra bireysel bölmelerde
tutulamaz.
m) Kanatlılar açık
yetiştirme koşullarında yetiştirilir
ve kafeslerde tutulamaz. Su
kanatlıları iklim şartlarının
elverdiği sürece hayvanın rahatlığı
veya hijyen şartları nedeniyle
akarsu, gölet ve göllere
erişebilmelidir.
n) Kümesler aşağıdaki
asgari şartları karşılar;
1) Zeminin asgari
1/3’ü, parçalı veya ızgaralı yapıda
değil, düz bir yapıda olmalı ve
sap-saman, talaş, kum veya kısa çim
gibi maddelerle kaplı olmalıdır.
2) Yumurta tavuğu
kümeslerinde zeminin 1/2’sinden
fazlası dışkı toplanmasına elverişli
olur.
3) Tünek, kanatlı grubu
ve kanatlı büyüklüğü ile orantılı
olmalıdır. Bu konudaki standartlar
bu Yönetmeliğin Ek-3’ünün 2 nci
bölümüne uygun olur.
4) Kanatlının
büyüklüğüne göre giriş/çıkış
delikleri olmalı ve bu delikler
kanatlı barınağının her 100 m2
si için asgari toplam 4 m uzunlukta
olmalıdır.
5) Her kanatlı
barınağında aşağıdakilerden fazla
hayvan barındırılamaz:
4800 adet etlik piliç,
3000 adet yumurta
tavuğu,
5200 adet afrika
tavuğu,
4000 adet dişi muskovi
veya pekin ördeği,
3200 adet erkek muskovi
veya pekin ördeği ile diğer
ördekler,
2500 adet horoz, kaz
veya hindi.
6) Et üretimine yönelik
kanatlı barınaklarının her birinin
toplam kullanılabilir alanı 1600 m2
yi aşamaz.
o) Yumurta tavuklarında
doğal ışık ile suni ışıklandırmanın
toplamı günde 16 saati geçemez. Suni
ışıklandırma olmadan asgari 8 saat
dinlenme süresi uygulanır.
ö) Kanatlılar iklim
koşullarının elverdiği durumlarda
açık hava barınaklarına ulaşabilmeli
ve bu durum yaşamlarının asgari
1/3’ünde uygulanmalıdır. Bu açık
hava barınakları çoğunlukla bitki
örtüsü ile kaplanır, koruyucu
tesisler bulunur ve hayvanların
yeterli sayıda suluk ve yemliklere
erişmelerine imkân verir. Halk ve
hayvan sağlığını korumak amacıyla
hayvanların dışarı çıkmasını
engelleyen, Bakanlıkça belirlenmiş
bir durum olması halinde; gerekli
biyogüvenlik tedbirleri alınır ve
hayvanlar kapalı yerde tutularak
yeterli sayıda suluk ve yemliklere
erişmelerine imkân verilir.
p) Sağlık nedenleriyle,
iki yetiştirme dönemi arasında
kümesler boş bırakılır, bu süre
içerisinde binalar ve tesisat
temizlenir ve izin verilen
maddelerle dezenfekte edilir.
Ayrıca, her kanatlı grubunun
yetiştirilmesi tamamlandığında
gezinti alanları sağlık nedeniyle
boş bırakılarak, bitki örtüsünün
yeniden gelişmesine imkân verilir.
Bu gereklilik barınaklarda
tutulmayan ve gün boyunca serbestçe
gezinen az sayıdaki kanatlılara
uygulanmaz.
r) Yoğun yetiştiricilik
yöntemlerinin kullanımını engellemek
için kanatlılar ya asgari bir yaşa
erişinceye kadar beslenirler ya da
yavaş gelişen kanatlı genotipleri
seçilir. Yavaş gelişen kanatlı
genotiplerinin işletmeci tarafından
kullanılmadığı yerlerde kesim
aşağıdaki asgari yaşlarda olur.
Tavuklar
81
günlük,
Et horozları
150 günlük,
Pekin ördeği
49 günlük,
Dişi muskovi ördeği
70 günlük,
Erkek muskovi ördeği
84 günlük,
Yaban ördeği
92 günlük,
Afrika tavuğu
94 günlük,
Erkek hindi ve kaz
140 günlük,
Dişi hindiler
100 günlük.
Organik etlik piliç
yetiştiriciliğinde yavaş gelişen
genotiplerin kullanılması durumunda
asgari kesim yaşı 72 gündür.
Nakliye ve kesim
MADDE 20
– (1)
Organik hayvan nakliyesi ve kesim
kuralları aşağıda belirtilmiştir.
a) Hayvanların
nakliyesinde uyulması gereken
kurallar şunlardır:
1) Hayvanların
nakilleri stressiz ve kısa zamanda
gerçekleştirilecek şekilde yapılır.
2) Yükleme ve boşaltma
işlemleri dikkatlice ve hayvanları
zorlamak amacıyla elektriksel
uyarıcı alet kullanılmadan
gerçekleştirilir. Nakliye öncesi ve
esnasında herhangi bir yatıştırıcı
ilaç kullanılmaz.
3) Kara taşımacılığında
8 saatte bir yemleme, sulama ve
dinlendirme için mola verilir.
b) Kasaplık hayvanlara
kesim esnasında stres yaratmayacak
şekilde davranılır. Mümkün olan
durumlarda ayrı mezbaha, kesimhane
ve kombinalar kullanılır. Mümkün
olmayan durumlarda ise konvansiyonel
olarak yetiştirilmiş hayvanların
kesiminden sonra, mezbaha, kesimhane
ve kombinalar bu Yönetmeliğin
Ek-7’sinin 1 inci bölümünde verilen
maddeler ile temizlendikten sonra,
organik hayvanların kesimi yapılır.
Hayvan gübresi
MADDE 21
– (1)
Organik hayvan gübresi kullanma,
bulundurma ve koruma kuralları
aşağıda belirtilmiştir.
a) Organik bitkisel
üretim yapılacak alanlarda, arazi
üzerine uygulanacak toplam gübre
miktarı, 170 kg/N/ha/yılı geçemez.
Söz konusu miktara göre bu
Yönetmeliğin Ek-4’ünde yer alan
tabloda maksimum hayvan sayısı
belirlenmiştir.
b) Organik hayvansal
üretim yapan işletmeler üretim
fazlası gübrelerini bu Yönetmelik
hükümlerine göre üretim yapan diğer
müteşebbislerle sözleşme yaparak
dağıtır. Sözleşmede; kullanılan
tarımsal alanda yılda hektar başına
azami 170 kg saf azot miktarının bu
gübrelemeden sağlanan kısmı
hesaplanarak belirlenir.
c) Hayvansal gübrelerin
depolama yerleri; doğrudan akıntı
ile veya sızıntı ile toprak veya
suyun kirlenmesini önleyecek
özellikte olmak zorundadır.
ç) Müteşebbisin,
yetkilendirilmiş kuruluş ile
yapacağı sözleşmede, hayvan
gübresinin depolanması için yapılan
tesislerin yeri ve tarifi, hayvan
gübresinin yayılmasına ilişkin plan
ve diğer işletmelerle yapılan
yazışmalar yer alır.
Organik arı
yetiştiriciliği
MADDE 22
– (1)
Organik arı yetiştiriciliği
kuralları aşağıda belirtilmiştir.
a) Irk seçiminde,
arıların yerel koşullara adapte
olabilme kapasitesi,
dayanıklılıkları ve hastalıklara
karşı dirençleri göz önüne alınır.
Apis mellifera türünün ırkları ve
yerel ekotipleri tercih edilir.
b) Kolonilerin
yenilenmesi amacıyla, bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olmayan, yılda %
10 oranında ana arı ve oğul organik
üretim yapılan kovanlara, organik
üretim birimlerinden gelen bal
peteği veya temel peteği ile
birlikte yerleştirilmeleri kaydıyla,
alınabilir. Bu durumda geçiş süreci
uygulanmaz.
c) Kapasite artırımı;
kolonilerin bölünmesi ile veya
organik arıcılık yapan diğer
işletmelerden oğul veya kovan
alınarak yapılır.
ç) Bu Yönetmelik
hükümlerine göre üretim yapmayan
arıcılardan sağlanan arı oğulları,
bir yıllık geçiş sürecine alınır.
d) Yetkilendirilmiş
kuruluştan izin alınması kaydıyla,
işletmenin sahip olduğu
konvansiyonel arı kolonileri,
organik arıcılığa geçiş amacı ile
kullanılabilir.
e) Geçiş sürecinde, var
olan balmumu, organik arıcılıktan
gelen balmumu ile değiştirilir.
f) Üretim sezonu
sonunda arıların kışı geçirebilmesi
için kovanlarda yeterli miktarda bal
ve polen bırakılır.
g) Organik arıcılıkta
geçiş süreci bir yıldır. Arıcılık
ürünleri, bu Yönetmelik hükümlerinin
asgari bir yıl uygulanması kaydıyla
organik ürün olarak pazarlanır.
ğ) Veteriner tıbbi
ürünleri uygulandığı zamanlar; aktif
farmakolojik madde de dahil ürünün
tipi, konulan teşhis, dozu, uygulama
şekli, tedavi süresi ve ilacın
kalıntı arınma süresi kaydedilir ve
ürünler organik ürün olarak
pazarlanmadan önce yetkilendirilmiş
kuruluşa bilgi verilir.
(2) Arı kolonilerinin
beslenmesi: İlkbahar döneminde arı
kolonilerinin beslenmesinde organik
bal kullanılır. Ancak kovanlar zor
iklim koşullarından dolayı tehlike
altında ise ve yalnızca son bal
hasadı ile bir sonraki nektar veya
balözü akış döneminden 15 gün önceki
dönem arasında arıların beslenmesine
izin verilir. Bu besleme organik
bal, organik şeker şurubu veya
organik şeker kullanılarak yapılır.
Besleme ile ilgili olarak kayıtlara,
ürünün tipi, uygulama tarihi,
miktarı ve kullanıldığı kovanlara
dair bilgiler yazılır.
(3) Organik arıcılıkta
bakım, yönetim uygulamaları ve
kayıtları aşağıda verilmiştir:
a)
Kovanların yerleştirildikleri
alanlar kovan bilgileri ile birlikte
kaydedilir.
b) Arıcılık ürünlerinin
hasat edilmesi esnasında petekler
içerisindeki arılar yok edilemez ve
bal süzmek için kuluçka peteği
kullanılamaz.
c) Ana arının
kanatlarını kesmek yasaktır. Ana
arıların değiştirilmesi esnasında
eski ana arının öldürülmesine izin
verilir. Sadece Varroa hastalığı
bulaşan erkek arı gözlerinin yok
edilmesine izin verilir.
ç) Bal hasadında
kimyasal sentetik sinek kovucu
maddeler kullanılamaz.
d) Arıcılık ürünlerinin
üretimi, hasadı, işlenmesi ve
depolanması esnasında kolonilere
uygulanan koruyucu önlemler ve
tedaviler kayıt edilir.
e) Ballıkların
kaldırılması ve bal süzme
faaliyetleri kovan koloni kartına
kaydedilir.
(4) Kovanların
yerleşimine ilişkin kurallar aşağıda
belirtilmiştir:
a) Arılar için yeterli
miktarda doğal nektar, balözü ve
polen kaynağı bulunmalı ve suya
erişim imkanı olmalıdır.
b) Üretim bölgesinin 3
km yarıçapı içerisinde bulunan
nektar ve polen kaynakları, organik
olarak üretilen ürünlerden, doğal
veya arıcılık ürünlerinin organik
olma niteliğini etkilemeyecek bitki
örtüsünden oluşmalıdır. Bu alanda
yeteri miktarda polen ve nektar
bulunamaması durumunda, üreticinin
arılarını yukarıdaki şartlara uygun
olmayan bir alana nakletmesi ve
üretimini organik tarım usul ve
esaslarına uygun olarak devam
ettirmesi halinde buradan elde
edilen ürün organik ürün olarak
değerlendirilemez. Ancak, söz konusu
kovanların belirtilen bölgeye tekrar
nakledildiğinde geçiş süreci
uygulanmaz. Yukarıda belirtilen
yarıçap içerisinde, aynı üretici
tarafından organik ve konvansiyonel
arıcılık yapılamaz.
c) Kovanlar; kirlenmeye
yol açması muhtemel olan, kent
merkezleri, otoyollar, sanayi
bölgeleri, atık merkezleri, atık
yakma merkezleri gibi tarım dışı
üretim kaynaklarından uzak
olmalıdır. Müteşebbis bu koşulun
sağlanması için gerekli tedbirleri
alır.
Yukarıdaki koşullar
çiçeklenmenin olmadığı alanlarda
veya kovanların uykuda olduğu
kışlama döneminde uygulanmaz.
ç) Kovanlar
bulundukları yerden başka yere
yetkilendirilmiş kuruluş bilgisi
dâhilinde taşınır.
(5) Arıcılıkta
kullanılacak materyallerin ve
kovanların özellikleri aşağıdaki
gibi olmalıdır:
a) Kovanlar çevreye ve
arıcılık ürünlerine risk getirmeyen
doğal malzemelerden yapılır.
b) Kovanlar kimyasal
boyalarla boyanamaz. Kovanlar
propolis, balmumu ve bitki yağları
gibi doğal ürünlerle kaplanır.
c) Yeni çerçeve için
balmumu organik üretim yapan
birimlerden sağlanır. Kovan
kapağından elde edilen balmumu
kullanılır. Arıcılığa yeni
başlandığında veya geçiş sürecinde
organik olarak üretilen balmumunun
pazarda mevcut olmaması durumunda,
konvansiyonel balmumu
kullanılmasına, analizlere dayanarak
yetkilendirilmiş kuruluş tarafından
izin verilir.
ç) Üzerinde yavrulu
gözler bulunan çerçevelerden bal
sağımı yapılmaz.
d) Çerçeve, kovan ve
petekleri zararlılardan koruma
amacıyla, Rodentisitler (sadece
tuzaklarda) ve Ek-2’de listelenen
ürünler kullanılır. Kovanların
dezenfeksiyonu için doğrudan ateş
veya buhar gibi fiziksel
uygulamalara izin verilir.
e) Arıcılıkta
kullanılan malzemelerin, binaların,
teçhizatın ve kapların veya
ürünlerin temizlenmesinde ve
taşınmasında yalnızca bu
Yönetmeliğin Ek-7’sinin 1 inci
bölümündeki maddeler kullanılır.
f) Kovanların taşınması
sırasında arılara stres yaratmaktan
kaçınılır.
g) Karantina tedbirleri
uygulanan ve uçakla ilaçlama yapılan
alanlarda organik arıcılık
yapılamaz.
ğ) Kovanların
taşınması, depolanması,
pazarlanmasında ve organik arı
ürünlerinin üretilmesi, işlenmesi,
taşınması, ambalajlanması,
etiketlenmesi, depolanması ve
pazarlanmasında bu Yönetmelik
hükümleri uygulanır.
(6) Arıcılıkta
hastalıkların önlenmesi için
uyulması gereken kurallar aşağıda
verilmiştir:
a) Dayanıklı uygun
ırklar seçilir.
b) Ana arıların düzenli
olarak yenilenmesi, herhangi bir
anomali tespiti için kovanların
sistematik olarak kontrolü,
kovanlardaki erkek arı gözlerinin
kontrolü, düzenli aralıklarla
malzeme ve teçhizatın dezenfekte
edilmesi, kirlenmiş maddeler veya
kaynaklarının imha edilmesi,
balmumunun düzenli olarak
yenilenmesi, kovanlarda yeterli
miktarda polen ve bal bırakılması
gibi hastalıklara karşı direnç
artırıcı ve enfeksiyon önleyici
uygulamaların yapılması gerekir.
c) Koruyucu önlemlere
rağmen, koloniler hastalanır veya
zarar görürse, derhal tedaviye
alınır, gerekirse koloniler ayrı
kovanlarda izole edilir. Bu
Yönetmeliğe uygun arıcılıkta
kullanılacak veteriner tıbbi
ürünleri aşağıdaki prensiplere uygun
olmalıdır;
1) Bakanlıkça
ruhsatlandırılır.
2) Tedavi edici
etkilerinin öngörülen tedaviye uygun
olması kaydıyla kimyasal bileşimli
ilaçlar yerine fitoterapik veya
homeopatik tedavi yöntemleri
kullanılır.
3) Yukarıda bahsedilen
ürünlerin kullanımı, kolonileri
tehdit eden hastalık veya
zararlıların yok edilmesinde etkili
olmaması durumunda, yetkilendirilmiş
kuruluşun sorumluluğunda, kimyasal
bileşimli ilaçlar kullanılır. Ancak
koruyucu amaçlı kimyasal bileşimli
ilaçların kullanımı yasaktır.
4) Arı zararlısı Varroa
için; formik asit, laktik asit,
asetik asit, oksalik asit ve mentol,
timol, okaliptol veya kafur
kullanılır. Bu ürünler
kullanıldığında kolonilere bir
yıllık geçiş süreci uygulanmaz.
ç) Kimyasal olarak
sentezlenmiş allopatik ürünler
tedavi amaçlı uygulanırsa, bu dönem
içerisinde tedavi altındaki
koloniler izole edilmiş kovanlara
yerleştirilir ve tüm bal mumları
organik arıcılıktan gelen balmumları
ile değiştirilir. Bu kolonilere bir
yıllık geçiş süreci uygulanır.
(7) İstisnai durumlar
aşağıda verilmiştir:
a) Sağlık veya afet
nedenleriyle yüksek hayvan
ölümlerinin olması durumunda ve bu
Yönetmelik hükümlerine uygun
kovanların mevcut olmaması halinde,
geçiş sürecine tabi olmaları
kaydıyla, yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından kovanların yeniden
oluşturulmasına izin verilir.
b) Organik arıcılıkta
iklim, coğrafi ve yapısal
kısıtlamaların olması durumunda;
polinasyon amaçlı üretim için bir
müteşebbis organik üretim
kurallarını yerine getirmesi ve bu
Yönetmelikte kovanların
yerleştirilmesine ilişkin hükümler
hariç olmak üzere organik ve
konvansiyonel arıcılık
faaliyetlerini aynı işletmede
yapabilir. Bu ürünler organik olarak
satılamaz.
c) Bal özü üretimini
engelleyen uzun süreli istisnai
iklim koşulları veya afet hallerinde
arıların organik bal, organik şeker
veya organik şurupla beslenmesine ya
da oluşturulmasına yetkilendirilmiş
kuruluş tarafından izin verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Organik Tarım Metodu ile Su Ürünleri
Yetiştiriciliği
Organik deniz
yosunu üretiminde genel kurallar
MADDE 23
– (1)
Deniz yosunu üretimi: Deniz
yosununun toplanması ve
yetiştirilmesi için ayrıntılı üretim
kurallarını ortaya koymakta olup;
aynı zamanda tüm çok hücreli deniz
algi veya fitoplankton ve
mikroalglerin, su ürünleri
yetiştiriciliğinde daha sonra yem
olarak kullanılmak üzere üretimi
için de uygulanır.
a) Sucul ortamın ve
sürdürülebilir yönetim planının
uygunluğu:
1) Organik su ürünleri
yetiştiricilik tesislerinin
kurulmasına ilişkin işlemler
22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su
Ürünleri Kanunu ve bu kapsamda
yürürlüğe giren yönetmeliklere uygun
olarak yürütülür.
2) Deniz yosunu
yetiştiriciliği işlemleri, organik
üretim için izin verilmeyen ürünler,
maddeler veya ürünlerin organik
yapısını tehlikeye atacak
kirleticilerle bulaşmaya maruz
kalmayacak yerlerde
gerçekleştirilir.
3) Organik ve organik
olmayan yetiştiricilik birimleri
uygun şekilde ayrılır. Bu ayrım
doğal konum, ayrı su dağıtım
sistemleri, işletmeler arası
mesafeler, su kaynağının gel-gitten
etkilenmesi, organik yetiştiricilik
biriminin su kaynağının, akış yönüne
göre yukarı veya aşağısında oluş
durumları göz önünde bulundurularak
yapılır. Bakanlık, organik su
ürünleri veya deniz yosunu hasadı
için uygun olmadığı düşünülen yerler
veya alanlar ile organik ve organik
olmayan üretim birimleri arasındaki
asgari ayırım mesafelerini
belirleyebilir.
4) Müteşebbis, su
ürünleri yetiştirme ve deniz yosunu
hasatı için üretim birimiyle
orantılı sürdürülebilir bir yönetim
planı oluşturur. Plan, yıllık olarak
güncellenir ve uygun olduğunda,
üretim döngüsü başına veya yıllık
olarak çevreye atık deşarjı da dâhil
deniz yosunu yetiştiriciliğinin
çevresel etkilerini, müteşebbisin
yapacağı çevresel izlemeyi ayrıntılı
bir şekilde içerir. Çevredeki sucul
ve karasal ortamlar üzerindeki
negatif etkilerini en az düzeye
indirmek için alınacak tedbirler
listelenir. Plan, teknik
ekipmanların denetimi ve onarımına
ilişkin kayıtlar da bulunur.
5) Yetiştiricilik su
ürünleri ve deniz yosunu
yetiştiricilik işletmecileri,
tercihen yenilenebilir enerji
kaynaklarını ve geri dönüşümlü
malzemeleri kullanır. İşlemlerin
başlangıcında, uygulamaya konulacak
sürdürülebilir yönetim planının bir
parçası olarak atık azaltma programı
hazırlar. Mümkün olduğunda, ilave
ısı kullanımı, sürdürülebilir
kaynaklardan gelen enerji ile
sınırlı tutulur.
6) Deniz yosunu hasadı
için başlangıçta bir defaya mahsus
biyokütle tahmini yapılır.
b) Deniz yosunları için
üretim kuralları aşağıda
belirtilmiştir:
1) Doğal olarak yetişen
deniz yosunlarının ve bunların
parçalarının toplanması 1380 sayılı
Su Ürünleri Kanunu, 10/3/1995
tarihli ve 22223 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri
Yönetmeliği ve bunlara dayalı
çıkarılan avcılığı düzenleyen
mevzuat doğrultusunda yapılır.
Toplama işlemi, doğal
yaşam ortamının uzun süreli
devamlılığını veya toplama
alanındaki türlerin
sürdürülebilirliğini etkilememesi
koşuluyla yapılır.
2) Deniz yosunu
yetiştiriciliği, en az bu bendin (1)
numaralı alt bendinde belirtilen
özelliklere uygun kıyı bölgelerinde
veya sulak alanlarda yapılır. Buna
ilave olarak:
Filiz yosunların
toplanmasından hasada kadar üretimin
tüm safhalarında sürdürülebilirlik
ön planda tutulur.
Geniş bir gen havuzunun
devamlılığını temin etmek amacıyla,
kapalı alan kültür stokuna ilave
etmek için filiz yosunların doğal
ortamdan toplanması kontrollü
yapılır.
Suni gübreler kapalı
tesisler dışında kullanılmaz ve
sadece bu amaçla, bu Yönetmeliğin
Ek-1’inde organik üretim için
kullanılmasına onay verilmesi
durumunda kullanılır.
c) Doğal deniz
yosununun sürdürülebilir hasadı
aşağıda belirtilmiştir:
1) Yosun hasadı ile
ilgili tüm kayıtlar muhafaza edilir.
Müteşebbise deniz yosunu tedarik
eden kişi bu Yönetmelikle ve Su
Ürünleri Yönetmeliğine bağlı
avcılığı düzenleyen mevzuata uyumlu
olan doğal deniz yosunu tedarik
ettiğini belirtir. Yetkilendirilmiş
kuruluşa da doğruluğunu ispat eder.
2) Hasat işleminde;
hasat tekniği, asgari büyüklükler,
yaşlar, üreme döngüsü veya ortamda
kalan deniz yosununun boyutları gibi
deniz yosununun yeniden
çoğalabilmesini temin edecek
tedbirler alınır.
3) Deniz yosunu
paylaşılan veya ortak hasat
alanından hasat ediliyorsa, bütün
hasadın bu Yönetmeliğe uygun
olmasını sağlamak için müteşebbis
tarafından düzenli kayıtlar tutulur.
4) Deniz yosunu üretim
kayıtları bu fıkranın (g) bendinin
(2) numaralı alt bendinin ikinci ve
üçüncü paragrafına ilişkin olarak,
sürdürülebilir yönetim ve hasat
alanları üzerinde uzun dönemli etki
olmadığı konusunda kanıtlar sağlar.
ç) Deniz yosununun
kültüre alınması kuralları aşağıda
belirtilmiştir:
1) Deniz yosunu kültürü
sadece ortamda doğal olarak oluşan
veya tercihan polikültür sisteminin
bir parçası olarak yakında yer alan
organik su ürünleri yetiştiriciliği
üretiminden gelen besinleri
kullanır.
2) Harici besin
kaynaklarının kullanıldığı karadaki
tesislerde, atık sudaki besin
düzeyleri, giriş suyu ile aynı veya
bundan daha düşük olur. Sadece bu
Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan
bitkisel veya mineral menşeli
besinler kullanılır.
3) Kültüre alma
yoğunluğu veya işlem yoğunluğu
kaydedilerek ve çevre üzerinde
olumsuz etkiler olmadan azami deniz
yosunu miktarının aşılmaması
sağlanarak yetiştiricilik yapılan su
ortamının bütünlüğü korunur.
4) Deniz yosununun
büyütülmesi için kullanılan halatlar
ve diğer ekipmanlar gerektiğinde
yeniden kullanılabilmeli ve geri
dönüştürülebilen materyallerden
üretilmiş olmalıdır.
d) Üretim ekipmanları
ve tesislerinin temizlenmesi
kuralları aşağıda belirtilmiştir:
1) Yetiştiriciliği
yapılan türün dışında, ortamda
gelişen biyolojik bozulmaya yol açan
organizmalar, sadece fiziksel
araçlarla veya elle uzaklaştırılır
ve uygun olduğunda çiftlikten uzak
bir mesafeden denize geri verilir.
2) Ekipman ve
tesislerin temizlenmesi fiziksel
veya mekanik tedbirler aracılığıyla
gerçekleştirilir. Bu tedbirlerin
yeterli olmadığı durumlarda, sadece
bu Yönetmeliğin Ek-7’sinin 2 nci
bölümünde listelenmiş olan maddeler
kullanılır.
e) Deniz yosunu için
özel hükümler aşağıda
belirtilmiştir:
1) Eğer nihai ürün taze
deniz yosunu ise, taze hasat edilmiş
deniz yosununun yıkanması için deniz
suyu kullanılır. Eğer nihai ürün
suyu giderilmiş deniz yosunu ise,
yıkama işlemi için içme suyu
kullanılır. Nemin giderilmesi için
tuz kullanılabilir.
2) Deniz yosunu ile
doğrudan temas eden ısı kaynağının
kullanılması yasaktır. Kurutma
işleminde halatlar veya diğer
ekipmanlar kullanılırsa, temizleme
işlemi için bu Yönetmeliğin
Ek-7’sinde listelenmiş olan maddeler
kullanılır.
f) Deniz yosunu için
kontrol işlemleri; organik deniz
yosunu üretiminde kontrol işlemi ilk
kez uygulandığında; müteşebbis,
işletme ve faaliyetin tam bir
tanımını oluşturur ve muhafaza eder.
Bu tanım aşağıdaki hususları içerir.
1) Kara veya denizdeki
işletmenin yerinin tam tarifi için
kurulacağı alanın altı derecelik WGS
84 sistemine göre coğrafik
koordinatların 1/25.000 ölçekli
haritaya işaretlenmesi,
2) Gerektiğinde bu
fıkranın (a) bendinin (4) numaralı
alt bendinde belirtildiği şekilde
sürdürülebilir yönetim planı,
3) Doğal deniz yosunu
için, direk toplama faaliyetlerinin
gerçekleştirileceği kıyı ve deniz
toplama alanları ve kara alanlarının
tam tarifi ve bir haritası
hazırlanır.
g) Deniz yosunu üretim
kayıtları aşağıdaki şekilde tutulur:
1) Deniz yosunu üretim
kayıtları, müteşebbis tarafından
tutulan bir kayıt formunda derlenir
ve yetiştiricilik tesislerinde her
zaman yetkilendirilmiş kuruluş için
hazır tutulur. Kayıtlar, en azından
aşağıdaki bilgileri içerir:
Türlerin listesi, hasat
tarihi ve miktarı,
Kullanılan gübrenin
uygulama tarihi, tipi ve miktarı.
2) Doğal deniz
yosunlarının toplanması için, kayıt
aynı zamanda aşağıdaki bilgileri
içerir:
Adlandırılan
alanlardaki her bir tür için hasat
faaliyetinin geçmişi,
Mevsim başına hasat
tahmini (hacimler),
Hasat alanları için
muhtemel kirlilik kaynakları,
Her bir alan için
sürdürülebilir yıllık verim.
ğ) Deniz yosunu için
geçiş süresi; deniz yosunu hasat
alanı için geçiş süresi altı aydır.
Deniz yosunu yetiştirme birimi için
geçiş süresi, altı aydan daha uzun
veya bir tam üretim periyodu olur.
Su ürünlerinin
üretiminde genel kurallar
MADDE 24
– (1) Su
ürünlerinin üretiminde bu
Yönetmeliğin Ek-13 bölümünde bulunan
balık, kabuklu su ürünleri,
derisidikenliler ve yumuşakça
türleri için ayrıntılı üretim
kurallarını ortaya koyar.
a) Sucul ortam ve
sürdürülebilir yönetim planının
uygunluğu aşağıda belirtilmiştir:
1) 23 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendinin (1)
ila (6) numaralı alt bentleri bu
bölüm için de uygulanır.
2) Yetiştiriciliği
yapılan türlere zarar verecek
yırtıcı hayvanlara karşı alınan
savunma ve önleyici tedbirler,
sürdürülebilir yönetim planına
kaydedilir.
3) Yönetim planlarının
hazırlanmasında, çevrede komşu
işletmeciler var ise bu işletmelerle
doğrulanabilir koordinasyon
gerçekleştirilir.
4) Balık havuzları,
tanklar veya su kanalları ve
çiftliklerde su ürünleri
yetiştiriciliğinde, atık besinleri
toplamak için doğal filtre
yatakları, çökeltme havuzları,
biyolojik filtreler veya mekanik
filtreler kullanılır veya atık suyun
kalitesinin artırılmasına katkıda
bulunan deniz yosunları veya çift
kabuklular, algler kullanılır. Atık
su izlemesi, düzenli aralıklarla
gerçekleştirilir.
b) Organik ve organik
olmayan su ürünlerinin eş zamanlı
üretimi koşulları aşağıda
belirtilmiştir:
1) Bakanlık, birimler
arasında açık fiziksel ayrım olması
ve ayrı bir su dağıtım sisteminin
bulunması koşuluyla, hem organik hem
de organik olmayan yavruların aynı
tesiste yetiştirilmesi için
kuluçkahanelere ve balık yetiştirme
havuzlarına izin verir.
2) Bakanlık, su
ürünleri yetiştiricilik işletmeleri;
üretimin farklı evreleri ve farklı
işleme periyodunun istendiği
durumlarda, 23 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendinin (3)
numaralı alt bendine uyulması
koşuluyla, aynı çiftlikte organik ve
organik olmayan su ürünleri
yetiştiricilik birimlerine izin
verir.
3) Müteşebbisler, bu
hükümlerin uygulandığına ilişkin
yazılı kayıtları muhafaza eder.
c) Organik su
ürünlerinin menşei aşağıda
belirtilmiştir:
1) Organik su ürünleri,
kaynağı organik anaç ve organik
yetiştiricilik yapan çiftlikten
gelen genç nesillerin
yetiştirilmesine dayandırılır.
2) Yetiştiricilikte
öncelikle yerel olarak yetiştirilen
türler kullanılır.
Yetiştiricilikte
kullanılan türlerin, menşeleri ve
geçmişe yönelik yapılan işlemleri
içeren yazılı kayıtlar düzenli
olarak müteşebbis tarafından
tutulur.
3) Yetiştirilebilecek
türler doğal stoklara önemli düzeyde
zarar vermeyecek şekilde seçilir.
ç) Organik olmayan su
ürünlerinin menşei ve yönetimi
aşağıda belirtilmiştir:
1) Organik anaç veya
organik yetiştiricilik yapılan
çiftliklerden genç nesillerin elde
edilememesi durumunda,
yetkilendirilmiş kuruluş onayı ile
organik olarak üretilmemiş hayvanlar
çiftliğe getirilir.
2) Yetiştirme amacıyla
veya genetik stokun geliştirilmesine
yönelik ve organik yetiştiricilik
kaynaklı su ürünlerinin mevcut
olmadığı durumlarda; doğal ortamdan
yakalanmış veya organik olmayan
yetiştiricilikten gelen su ürünleri
çiftliğe getirilir. Bunların organik
yetiştiricilikte kullanılabilmesi
için en az üç ay organik yönetim
altında tutulması gerekir.
3) Büyütme amacıyla ve
organik yetiştiricilikten gelen su
ürünleri yavrularının mevcut
olmadığı durumlarda, organik olmayan
yetiştiricilikten gelen su ürünleri
yavruları kullanılır. Bu amaçla
kullanılacak olan yavruların üretim
döngü süresinin en azından son
2/3’lük kısmı bu Yönetmelik
hükümlerine göre geçirilmiş
olmalıdır.
4) Yetiştiriciliğin
kesintiye uğramaması (büyütme)
amacıyla doğadan yavru toplanmasında
balık yavruları veya kabuklu
larvalarının havuzlara, kafeslere ve
tanklara aktarımı yapılırken zarar
görmemesi sağlanır.
d) Su ürünleri
yetiştiricilik uygulama koşulları
aşağıda belirtilmiştir:
1) Su ürünleri
yetiştiricilik ünitelerinin tasarımı
ve yapısı, su ürünlerinin türlere
özgü ihtiyaçları ile uyumlu, sağlık
ve refahını güvence altına alan,
suyun fiziksel ve kimyasal
parametreleri ile yeterli akış
oranlarını sağlamalı ve doğal
ihtiyaçlarına cevap vermelidir.
Buna göre;
Yaşamlarını rahat
sürdürebilecekleri yeterli alana
sahip olmalıdırlar,
Yeterli oksijen
düzeyine sahip iyi kalitede suda
yetiştirilir,
Türler doğal
çevrelerine uygun ortamlarda
yetiştirilir,
Tatlı su balığı
yetiştiriliyorsa taban tipi mümkün
olduğu kadar doğal koşullara yakın
olmalıdır,
Sazan balığı
yetiştiriliyorsa taban toprak
olmalıdır.
2) Stoklama yoğunluğu,
tür veya tür grubuna göre bu
Yönetmeliğin Ek-13’ünde
belirtilmiştir. Stoklama
yoğunluğunun su ürünlerinin refah
durumu üzerindeki etkisini
değerlendirirken, balıkların durumu
(yüzgeç zararı, diğer yaralanmalar,
büyüme oranı, davranış ve genel
sağlık gibi) ve su kalitesi izlenir.
3) Yetiştiricilik
üniteleri, su ürünlerinin kaçış
riskini en aza indirecek şekilde
tasarlanır, yapılır ve işletilir.
4) Ekosistem üzerindeki
etkiyi azaltmak için;
yetiştiriciliği yapılan balık veya
kabuklu su ürünlerinin doğal ortama
kaçmasını en aza indirmeye yönelik
tedbirler alınır ve yapılan işlemler
yazılı olarak kaydedilir.
5) Hasat zamanı dâhil
hayvanlara her türlü eziyet en az
seviyede tutulur. Balıklarda buna
uygun hasat teknikleri uygulanır.
Optimum hasat yöntemlerinde;
balıkların büyüklükleri, türleri ve
yetiştiricilik alanındaki
farklılıkları da göz önüne alınır.
e) Su ürünleri
yetiştirme üniteleri için özel
kurallar aşağıda belirtilmiştir:
1) Kuluçkahaneler,
yavru balık yetiştirme havuzları
veya organik yem olarak üretilen
organizma türlerinin üretimi hariç
kapalı devre su ürünleri üretim
tesislerinin kullanımı yasaktır.
2) Karadaki yetiştirme
üniteleri aşağıdaki şartları taşır:
Sürekli su akışı
sistemlerinde, hem içeri giren hem
de dışarı çıkan suyun akış oranı ve
su kalitesinin izlenmesi ve kontrol
edilmesi mümkün olmalıdır,
Havuzlarda yapılacak
organik su ürünleri üretim
alanlarının en az %5’i doğal bitki
örtüsüne sahip olmalıdır.
3) Denizdeki yetiştirme
üniteleri aşağıdaki şartları taşır:
Üniteler, su akışı,
derinliği ve su kütlesi değişim
oranları, deniz tabanı ve üniteyi
çevreleyen su kütlesi üzerindeki
etkisini en aza indirecek şekilde
yerleştirilir,
Yetiştiricilik alanına
yetiştirme ünitesinin etkileri göz
önüne alınarak uygun kafes tasarımı,
yapısı ve bakım metodu seçilir.
4) Suyun yapay ısıtması
veya soğutmasına sadece kuluçkahane
ve yavru balık yetiştirme
havuzlarında izin verilir. Doğal
sondaj kuyu suyu, üretimin tüm
aşamalarında suyun ısıtması veya
soğutması için kullanılır.
f) Su ürünleri
yetiştiriciliğinin yönetimi aşağıda
belirtilmiştir:
1) Yetiştiricilikte su
ürünlerinin elle muamelesi en aza
indirilir, dikkatli bir şekilde
gerçekleştirilir. Elle muamele
yapılmasının zorunlu olduğu
hallerde, stres veya fiziksel
zararı önlemek için uygun araçlar ve
metotlar kullanılır. Anaçlara
fiziksel zarar ve stresi en aza
indirecek şekilde ve uygun olduğunda
anestezi altında elle muamele
yapılır. Boylama işlemleri,
balıkların refahını temin edecek
şekilde asgari düzeyde tutulur.
2) Aydınlatmada yapay
ışığın kullanımında aşağıdaki
kısıtlamalar uygulanır:
Aydınlatma süresi;
yapay ışıklandırma, türe özgü
davranışlar, coğrafi koşullar ve su
ürünlerinin genel sağlığı göz önünde
bulundurularak, üreme dönemleri
hariç olmak üzere günde 16 saati
geçemez.
Aydınlık ve karanlık
geçişlerinde; şiddeti ayarlanabilir
ışıklar veya fon aydınlatması
kullanılarak ani ışık yoğunluğu
değişikliklerinden kaçınılır.
3) Havalandırmaya,
mekanik havalandırıcıların
enerjisinin tercihan yenilenebilir
enerji kaynaklarından sağlanması
kaydıyla, hayvan refahı ve sağlığı
için izin verilir. Tüm bu
kullanımlar su ürünleri
yetiştiriciliği üretim kaydına
işlenir.
4) Sıvı oksijen
kullanımına sadece hayvan sağlığı
gereksinimleri ile bağlantılı
kullanımlar için ve üretim veya
taşıma sırasındaki kritik süreler
boyunca, aşağıdaki durumlarda, tüm
bu işlemleri yazılı kayıt altına
almak koşuluyla;
Su sıcaklığının
yükselmesi veya atmosfer basıncında
düşme veya kontrol dışı gerçekleşen
su kirlenmesi gibi istisnai
durumlarda,
Örnek alma ve boylama
gibi ara sıra gerçekleştirilen stok
yönetim prosedürlerinde,
Yetiştiriciliği yapılan
su ürünleri stoklarının hayatta
kalmasını sağlamak için izin
verilir.
g) Yetiştirme kuralları
aşağıda verilmiştir:
1) Seleksiyon hariç,
poliploid, melezleme ve klonlama
gibi genetik metotlar kullanılmaz,
2) Uygun ırklar
seçilir,
3) Anaç yönetimi, üreme
ve yavru üretimi için türlere özgün
şartlar oluşturulur.
ğ) Hormon ve hormon
türevlerinin kullanılması yasaktır.
h) Balıklar, kabuklular
ve derisidikenliler için yemlere
ilişkin kurallar aşağıda
belirtilmiştir:
1) Yemleme rejimleri,
hayvan sağlığı, nihai yenilebilir
ürünün kaliteli olmasını sağlayacak
şekilde, besin bileşimi de dâhil
olmak üzere yüksek ürün kalitesi,
düşük çevresel etki öncelikleri göz
önüne alınarak tasarlanır.
2) Etobur su ürünleri
yetiştiriciliğinde kullanılan
yemlere ilişkin özel kurallar
aşağıdaki gibidir.
Etobur su ürünleri
yetiştiriciliğinde yemler öncelikle
su ürünleri yetiştiriciliği menşeili
organik yem ürünleri, organik su
ürünleri yetiştiricilik ürünleri ve
parçalarından elde edilen balık unu
veya balık yağı, insan tüketimine
uygun, avcılıkla yakalanmış balıklar
ve parçalarından elde edilen balık
unu veya balık yağı veya balık
menşeili içerik, bu Yönetmeliğin
Ek-5’inde listelenmiş olan ve
kısıtlamalara uyulması kaydıyla
bitki menşeili ve hayvan menşeili
organik yem malzemelerinden
sağlanır.
Eğer organik kaynaklar
mevcut değilse, organik olmayan su
ürünleri yetiştiricilik
parçalarından veya insan tüketimi
için yakalanmış olan balıkların
parçalarından elde edilen balık unu
ve balık yağı 31/12/2014 tarihine
kadarki geçiş sürecinde
kullanılabilir. Bu yem maddeleri
günlük rasyonun % 30'unu geçemez.
Yem rasyonu azami % 60
organik bitki ürünlerinden
oluşabilir.
Organik kabuklu su
ürünlerinin kabukları gibi esasen
organik kaynaklardan elde edilen
doğal pigmentler (astaksantin),
fizyolojik ihtiyaçları sınırında
kalmak kaydıyla somon ve alabalık
için yem rasyonlarında
kullanılabilir. Organik kaynaklar
mevcut değilse astaksantin doğal
kaynakları (phaffia mayası gibi)
kullanılabilir.
3) Balıklar ve kabuklu
hayvanlar için özel su ürünleri
yetiştiricilik yemlerine ilişkin
kurallar aşağıda belirtilmiştir:
Balıklar ve kabuklular
gelişimlerinin değişik
aşamalarındaki besin ihtiyaçlarını
karşılayan yemlerle beslenir.
Yemin bitkisel kökenli
kısmı organik üretimden, su
ürünlerinden gelen kısmı ise
sürdürülebilir balıkçılıktan
gelmelidir.
Bu Yönetmeliğin
Ek-13’ünün 6, 7 ve 9 uncu bölümünde
belirtilmiş olan yetiştiriciliği
yapılan türler, yetiştirildikleri
havuzlarda ve göllerde doğal olarak
bulunan yemle beslenir.
Doğal yem kaynaklarının
bir üst paragraf ile uyumlu olarak
yeterli miktarda bulunamadığı
durumlarda; bitki kaynaklı, tercihen
işletmenin kendisinde yetiştirilmiş
bitkisel menşeli organik yemler veya
deniz yosunu kullanılır. Müteşebbis
buna ait yazılı kayıtları tutar.
Doğal yem bir üst
paragraf ile uyumlu olarak
desteklendiğinde, bu Yönetmeliğin
Ek-13’ün 7 nci bölümünde belirtilmiş
olan türlerin ve 9 uncu bölümünde
belirtildiği şekilde siyam yayın
balığının yem oranı, azami % 10
sürdürülebilir balıkçılıktan elde
edilmiş balık unu veya balık
yağından oluşur.
Organik olmayan
bitkisel, hayvansal ve mineral
kaynaklı yem maddeleri, yem
katkıları, hayvan besininde
kullanılan bazı ürünler ve işleme
yardımcıları yalnızca bu
Yönetmeliğin Ek-5 ve Ek-6’sında yer
alan ve organik üretim için
kullanımına müsaade edilmiş olmaları
halinde kullanılır.
Gelişim hızlandırıcılar
ve yapay amino asitler kullanılmaz.
ı) Su ürünleri
yetiştiriciliğinde geçiş süresi
aşağıda belirtilmiştir:
1) Mevcut su ürünleri
yetiştiriciliğinden organik su
ürünleri yetiştiriciliğine geçişte
yetiştiricilik tesislerine aşağıda
belirtilen geçiş süreleri uygulanır:
Suyu boşaltılamayan,
temizlenemeyen ve dezenfekte
edilemeyen tesisler için, 24 aylık
bir geçiş süresi,
Suyu boşaltılmış veya
kurumaya bırakılmış tesisler için,
12 aylık bir geçiş süresi,
Suyu boşaltılmış,
temizlenmiş ve dezenfekte edilmiş
tesisler için, 6 aylık bir geçiş
süresi,
Çift kabuklu
yumuşakçaların yetiştirildiği
tesisler de dâhil olmak üzere 3
aylık geçiş süresi.
2) Müteşebbis
tarafından tesisin organik üretim
için izin verilmeyen ürünlere ve
işlemlere tabi tutulmadığının
belgelendirilmesi halinde,
yetkilendirilmiş kuruluş bu süreci
geçiş süresinin bir parçası olarak
kabul edebilir.
i) Canlı balıkların
taşınması kuralları aşağıda
belirtilmiştir:
1) Canlı balıklar,
sıcaklık ve çözünmüş oksijen
bakımından fizyolojik ihtiyaçlarını
karşılayan temiz su dolu uygun
tanklar içinde taşınır.
2) Organik balık ve
balık ürünlerinin taşınmasından
önce, tanklar iyice temizlenir,
dezenfekte edilir ve durulanır.
3) Stresin azaltılması
için gerekli tedbirler alınır.
Taşıma işlemi sırasında yoğunluk
türlere zarar verecek düzeye
ulaşmamalıdır.
4) Taşınma sırasında
hayvan refahı korunur.
j) Su ürünleri
yetiştiriciliği üretiminden elde
edilen ürünler için kontrol
işlemleri ilk kez uygulandığında;
müteşebbis, işletmenin ve faaliyetin
tam bir tanımını oluşturur, muhafaza
eder. Bu tanım aşağıdaki hususları
içerir:
1) Kara veya denizdeki
işletmenin yerinin tam tarifi için
kurulacağı alanın altı derecelik WGS
84 sistemine göre coğrafik
koordinatların 1/25.000 ölçekli
haritaya işaretlenmesi.
2) Sürdürülebilir
yönetim planı, 23 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendinin (4)
numaralı alt bendinde belirtildiği
şekilde hazırlanır.
3) Yumuşakçalar için,
25 inci maddenin birinci fıkrasının
(ç) bendinin (2) numaralı alt
bendinde gerekli görülen
sürdürülebilir yönetim planının özel
bölümünün bir özeti.
k) Su ürünleri
yetiştiriciliğinde aşağıdaki üretim
kayıtları müteşebbis tarafından
yazılı kayıt olarak tutulur ve
istenildiğinde yetkilendirilmiş
kuruluşa gösterilir:
1) Çiftliğe gelen
hayvanların menşei, geliş tarihi ve
geçiş süresi,
2) Çiftlikten ayrılan
lotların sayısı, yaşı, ağırlığı ve
gideceği yer,
3) Kaçan balık
kayıtları,
4) Balıklar için yem
tipi ve miktarı ve sazan balığı ve
ilgili türler için ilave yem
kullanımına ilişkin yazılı kayıtlar,
5) Uygulanan veteriner
tedavisinin amacının detayları,
uygulama tarihi, yöntemi, ürün tipi
ve yasal arınma süresi,
6) Kurumaya bırakma,
temizleme ve su arıtma işlemlerinin
ayrıntılarını içeren hastalık önleme
tedbirleri.
Çift kabuklu
yumuşakçalar için özel kurallar
MADDE 25
–
(1)Yumuşakçalar için özel üretim
kuralları aşağıda belirtilmiştir.
a) Büyüme alanının
özellikleri aşağıda belirtilmiştir:
1) Suyu filtre ederek
beslenen çift kabuklu yumuşakçalar
bütün besin ihtiyaçlarını,
kuluçkahanede yetiştirilen yavrular
hariç doğadan karşılar.
2) Çift kabuklu
yumuşakçalar 1380 sayılı Su Ürünleri
Kanunu, Su Ürünleri Yönetmeliği ve
bunlara dayalı çıkarılan mevzuata
uygun sularda yetiştirilir.
3) Yetişme alanları
1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu, Su
Ürünleri Yönetmeliği ve bunlara
dayalı çıkarılan mevzuata uygun
olmalıdır.
4) Çift kabuklu
yumuşakçaların yetiştirilmesi,
organik balık ve deniz yosunlarının
yetiştirildiği polikültür sisteminde
aynı su alanında
gerçekleştirilebilir, ancak
sürdürülebilir yönetim planında
bunun belgelenmesi gerekir. Çift
kabuklu yumuşakçalar aynı zamanda
polikültürde deniz salyangozu gibi
karındanbacaklı yumuşakçalarla
birlikte yetiştirilebilir.
5) Organik çift kabuklu
yumuşakçaların üretimi, dubalar veya
diğer açık işaretçilerle
sınırlandırılmış alanlar dâhilinde
gerçekleştirilir ve uygun olduğunda
ağ torbalar, kafesler veya diğer
insan yapımı araçlarla
sınırlandırılır.
6) Organik kabuklu su
ürünleri çiftlikleri, korunmakta
olan türler üzerindeki riski en aza
indirir. Eğer predatör ağları
kullanılıyorsa, dalgıç kuşlarının
zarar görmemesini sağlayacak şekilde
tasarlanır.
b) Yavru temininde
aşağıdaki hususlara uyulur:
1) Çift kabuklu
yumuşakçalarda çevre üzerinde önemli
bir zararın olmaması ve ulusal
yasaların izin vermesi kaydıyla,
üretim ünitesinin sınırlarının
dışından gelen doğal döller kış
aylarında hayatta kalma olasılıkları
olmayan veya talebi fazlaca
karşılayan yataklardan veya
kollektörlerde kabuklu döllerinin
doğal yerleşim alanlarından gelmesi
kaydıyla kullanılır. Doğal döllerin
nasıl, nerede ve ne zaman
toplandığına ilişkin kayıtlar
tutulur.
2) İstiridye (Crassostrea
gigas) için, doğada yavrulamayı en
az seçecek damızlıklar tercih
edilir.
c) Yönetim kuralları
aşağıda belirtilmiştir:
1) Üretim alanında,
organik olmayan kabuklular için
kullanılan miktarı geçmeyecek bir
stoklama yoğunluğu kullanılır.
Sınıflandırma, seyreltme ve stoklama
yoğunluğu ayarlamaları biyokütleye
göre, hayvan refahı ve yüksek ürün
kalitesi sağlayacak şekilde yapılır.
2) Biyolojik kirliliğe
neden olan organizmalar, fiziksel
araçlarla veya el yardımıyla
temizlenerek ve kabuklu su ürünleri
çiftliklerinden uzakta 1380 sayılı
Su Ürünleri Kanunu, 2872 sayılı
Çevre Kanunu ve bunlara dayalı
çıkarılan Yönetmelik hükümleri
doğrultusunda denize boşaltılır.
Kabuklular, rekabetçi kirletici
organizmaları kontrol etmek için
üretim döngüsü sırasında bir defa
kireç solüsyonu ile işleme tabi
tutulabilir.
ç) Yetiştirme kuralları
aşağıda belirtilmiştir:
1) Midye halatlarında
yetiştirme veya bu Yönetmeliğin
Ek-13’ünün 8 inci bölümünde
listelenmiş olan diğer yöntemler
organik üretim için uygundur.
2) Yumuşakçaların
tabanda yetiştirilmesine sadece
toplama ve yetiştirme sahalarında
önemli çevresel etkiye neden
olunmadığı durumlarda izin verilir.
Müteşebbis tarafından, çevresel
etkinin asgari düzeyde olduğuna
ilişkin kanıtlar, kullanılan alana
ait etüt ve raporla desteklenerek
yetkilendirilmiş kuruluşa sağlanır.
Rapor, sürdürülebilir yönetim
planına ayrı bir bölüm olarak
eklenir.
d) İstiridyeler için
özel yetiştirme kuralları; iskele
kaide ve destekleri üzerindeki
torbalarda yetiştirmeye izin
verilir. İstiridyelerin içinde
bulunacağı bu ve diğer yapılar,
kıyı şeridini tamamen kapamayacak
şekilde yerleştirilir. Stok, üretimi
optimize edecek şekilde gel git
akışına göre alanlar üzerine
dikkatlice yerleştirilir. Üretim, bu
Yönetmeliğin Ek-13’ünün 8 inci
bölümünde listelenmiş olan
kriterleri karşılar.
e) Çift kabuklu
yumuşakça üretimi için, maksimum
biyolojik kütle üretiminden önce ve
üretim sırasında kontrol ziyaretleri
gerçekleştirilir.
Hastalıkların
önlenmesi, veteriner ürünlerinin
depolanması
MADDE 26
– (1)
Hastalığın önlenmesine ilişkin genel
kurallar aşağıda belirtilmiştir:
a) 1380 sayılı Su
Ürünleri Kanunu ve 3285 sayılı
Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununa
dayalı olarak Bakanlık tarafından en
az yılda bir defa ve çift kabuklu
yumuşakça üretiminde en az yılda iki
defa çiftlik ziyaret edilir.
b) Su ürünleri
işletmelerinde kullanılan tüm alet
ve ekipmanlar bu Yönetmeliğin
Ek-7’sinin 2.1 veya 2.2 bölümünde
listelenmiş olan ürünler ile uygun
şekilde temizlenir ve dezenfekte
edilir.
c) Üretime ara vermede
aşağıdaki durumlar göz önüne alınır;
1) Bakanlık, üretime
ara vermenin gerekli olup olmadığını
ve denizde su ürünleri
yetiştiricilik sistemlerinde her bir
üretim döngüsünden sonra uygulanacak
ve belgelenecek uygun süreyi tespit
eder. Tanklar, balık havuzları,
kafesler ve kullanılan diğer üretim
yöntemleri için üretime ara
verilmelidir.
2) Üretime ara verme,
çift kabuklu yumuşakça
yetiştiriciliği için zorunlu
değildir.
3) Üretime ara verme
sırasında, kafes veya su ürünleri
yetiştiriciliği için kullanılan
diğer yapılar boşaltılır, dezenfekte
edilir ve tekrar kullanılmadan önce
boş bırakılır.
ç) Su kalitesine
ilişkin olarak her hangi bir önemli
çevresel zarar riskini önlemek,
hastalık risklerini en aza indirmek,
böcek ve kemirgenlerin gelmesini
önlemek amacıyla uygun olduğunda
yenmemiş balık yemleri, dışkılar ve
ölü hayvanlar hemen çıkarılır.
d) Ultraviyole ışık ve
ozon sadece kuluçkahanelerde ve
balık yetiştirme havuzlarında
kullanılır.
e) Ektoparazitlerin
biyolojik kontrolü için, temizleyici
balık kullanılması tercih edilir.
(2) Allopatik veteriner
tıbbi ürünleri ve antibiyotiklerin
çiftliklerde depolanmasına, bunların
bir veteriner tarafından reçete ile
verilmiş olması, denetlenen bir
yerde depolanması ve su ürünleri
yetiştiriciliğinden elde edilen
yetiştiricilik su ürünleri üretim
kayıtlarına girilmesi koşuluyla izin
verilir.
Veteriner
tedavileri
MADDE 27
– (1)
Veteriner tedavilerine ilişkin genel
kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Hastalıktan korunma;
çiftliklerin uygun tasarımına, uygun
konumlandırılmasına bu sayede
hayvanların uygun şartlarda
tutulmasına, binaların düzenli
olarak temizlenmesi ve iyi
yetiştiricilik ve yönetim
uygulamalarının kullanılmasına,
yüksek kalite besine, uygun stok
yoğunluğu ile tür ve ırkların
seçimine dayandırılır.
b) Bu fıkranın (a)
bendi ile uyumlu olarak hayvan
sağlığını temin etmek amacıyla
alınan önleyici tedbirlere rağmen
sağlık sorunu ortaya çıkarsa,
aşağıdaki tercih sırasında veteriner
tedavileri kullanılabilir:
1) Homeopatik
seyreltideki bitkilerden,
hayvanlardan veya minerallerden
gelen maddeler,
2) Anestetik etkileri
olmayan bitkiler ve bunların
özütleri,
3) İz elementler,
metaller, doğal imünöstimülantlar
veya izin verilmiş probiyotikler.
c) Allopatik
tedavilerin kullanılması, aşılamalar
ve zorunlu eradikasyon programları
hariç yılda iki defa ile sınırlı
tutulur. Ancak, üretim döngüsü bir
yıldan daha az ise, allopatik tedavi
bir kez uygulanır. Allopatik
tedaviler için belirtilen limitler
aşılırsa, ilgili su ürünleri
yetiştiriciliği ürünleri organik
ürün olarak satılamaz.
ç) Zorunlu kontrol
programları hariç parazit tedavileri
yılda en fazla iki defa, üretim
döngüsü on sekiz aydan az türler
için ise yılda bir defa ile sınırlı
tutulur.
d) Zorunlu kontrol ve
eradikasyon programları altındaki
tedaviler dâhil olmak üzere bu
fıkranın (c) bendine göre allopatik
veteriner tedavileri ve parazit
tedavileri için kalıntı arınma
süresi; ilacın tanımlanmış kalıntı
arınma süresi organik
yetiştiricilikte, konvansiyonel
yetiştiricilikteki uygulamanın iki
katı uygulanır.
e) Veteriner tıbbi
ürünlerinin kullanıldığı durumlarda,
hayvanlar organik olarak
pazarlanmadan önce söz konusu
kullanımın müteşebbis tarafından
yetkilendirilmiş kuruluşa beyan
edilmesi gerekir. Tedavi edilen stok
açık bir şekilde tanımlanır.
f) Hayvana eziyet
etmekten kaçınmak amacıyla, hastalık
gecikmeksizin tedavi edilir;
fitoteropatik, homeopatik ve diğer
ürünlerin kullanımının uygun
olmadığı durumlarda, antibiyotikleri
de içeren kimyasal olarak
birleştirilmiş allopatik veteriner
tıbbi ürünleri gerekli olduğu
yerlerde ve kontrollü şartlar
altında kullanılabilir. Özellikle
tedavi tarzı ve tedaviyi sonlandırma
süreleriyle ilgili kısıtlamalar
tanımlanır.
g) Bağışıklık sistemi
ile ilgili veteriner tıbbi ürünlerin
kullanımına izin verilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Organik Ürünlerin İşlenmesi,
Ambalajlanması, Etiketlenmesi,
Depolanması, Taşınması ve
Pazarlanması
Organik ürünlerin
işlenmesi ve ambalajlanması
MADDE 28
– (1)
Organik ürünlerin işlenmesi ve
ambalajlanmasında 27/5/2004 tarihli
ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi,
Tüketimi ve Denetlenmesine Dair
Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun
hükümleri ile birlikte aşağıdaki
kurallara uyulur.
a) İşlenmiş yem veya
gıda üreten müteşebbisler veya fason
işleyiciler kritik işleme
basamaklarının sistematik
tanımlanmasına dayanan uygun
prosedürler oluşturur ve bunları
güncellerler. Prosedürlerin
uygulanması işlenmiş ürünlerin
organik üretim kurallarına
uygunluğunu her zaman garanti
etmelidir.
b) Müteşebbis veya
fason işleyiciler organik ürünün
işlenmesi esnasında, bu Yönetmeliğe
uygun olmayan ürünlerle karışma ya
da bulaşmasını önleyecek ve ürünün
organik niteliğini koruyacak gerekli
tedbirleri alır ve yetkilendirilmiş
kuruluşa bildirerek güncel kayıtlı
tüm işlemlere ve işlenmiş miktarlara
erişimini sağlar.
c) Müteşebbis, organik
olmayan ürünleri işlemesi veya
depolaması halinde, tüm işlem
tamamlanıncaya kadar faaliyetlerini
ayrı yerde veya ayrı zamanda
gerçekleştirir. İzin verilmeyen
maddeler veya ürünlerle bulaşma
riskinden kaçınmak için koruyucu
önlemler alır. Uygun hijyen
tedbirleri uygulayarak, bunların
etkinliğini izler ve kayıt altına
alır.
ç) Müteşebbis organik
olmayan ürünlerle olası karışma ve
değişmelere karşı gerekli önlemleri
alması ve organik ürünlerin
tanımlanmasını sağlaması halinde,
organik ve organik olmayan ürünleri
aynı zamanda depolayabilir.
Müteşebbis ürünlerin hasat günleri,
saatleri, devreleri ve kabul tarih
ve zaman bilgilerine ait kayıtları
tutar ve yetkilendirilmiş kuruluşa
verir.
d) Gıda ve yem
işlemesinde kullanılan katkı
maddeleri, işlem yardımcıları, diğer
maddeler ve bileşenler ile tütsüleme
gibi işleme uygulamaları iyi üretim
uygulamaları prensiplerine uygun
olmalıdır.
e) Şarap dışındaki
organik ürünlerin işlenmesinde; bu
Yönetmeliğin Ek-8’inde belirtilen
İşlenmiş Organik Gıdaların,
Mayaların ve Maya Ürünlerinin
Üretilmesinde Kullanılacak Maddeler
ve Ürünler, normalde gıdaların
işlenmesinde kullanılan
mikroorganizma ve enzim
preparatları, doğal aromalı maddeler
ve preparatları, içme suyu ve tuz,
et ve yumurta damgalarının renkleri,
yasal izin verilen mineraller,
vitaminler ve aminoasitler
kullanılır.
f) Organik gıda yemin
ya da ham maddelerin işlenmesinde
iyonlaştırıcı radyasyon kullanımı
yasaktır.
g) Organik ürün,
genetik yapısı değiştirilmiş
organizma veya bu organizmalardan
elde edilen ürünler kullanılmadan
üretilir.
ğ) Ürünün gerçek doğası
hakkında yanlış anlamalara yol
açmayan işleme metotları ve
ekstraksiyon yöntemleri kullanılır.
Organik gıdalar tercihen biyolojik,
mekanik ve fiziksel metotlar
kullanarak işlenir.
h) Organik tarım
metoduyla üretilen bitkisel,
hayvansal ve su ürünleri ile organik
hammadde, yarı mamul veya mamul
madde halinde ambalajlanırken
organik ürün niteliği
bozulmamalıdır.
Organik ve geçiş
süreci ürünlerinin etiketlenmesi
MADDE 29
– (1)
Organik ve geçiş süreci ürünlerinin
ambalajlanması, etiketlenmesi ve
işaretlenmesinde 16/11/1997 tarihli
ve 23172 mükerrer sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda
Kodeksi Yönetmeliğinin Ambalajlama
ve Etiketleme-İşaretleme Bölümü ile
Bakanlığın ilgili mevzuatında yer
alan hükümlerle birlikte aşağıdaki
kurallara uyulur:
a) Bitkisel kaynaklı
geçiş süreci ürünlerinin
etiketlenmesi: Bitkisel kaynaklı
geçiş sürecindeki ürünlerin Organik
Tarım Geçiş Süreci Ürünü ibaresini
taşıyabilmesi için:
1) Organik tarıma geçiş
tarihinden itibaren minimum on iki
aylık bir geçiş sürecine uyulmuş
olmalıdır.
2) Etiket üzerinde
ürünün, Organik Tarım Geçiş Süreci
Ürünüdür cümlesinde, “organik”
ibaresi, “geçiş süreci” ibaresiyle
aynı renk, punto ve yazım tarzında
olmalıdır. Geçiş süreci ürünlerinde
organik ürün logosu kullanılmaz.
3) Nihai ürün
içeriğinde yalnızca bir tane
tarımsal kaynaklı ürün bulunmalıdır.
4) Yetkilendirilmiş
kuruluşun adı, logosu, kod numarası
ve ürün sertifika numarası
bulunmalıdır.
b) Organik ürünün
etiketlenmesi:
1) Ürünün kime ait
olduğu ve bu Yönetmeliğe uygun
olarak üretildiği belirtilir.
2) Yurt içinde
üretilerek pazarlanan organik
ürünlerin üzerinde, bu Yönetmeliğin
Ek-10’unda belirtilen organik ürün
logosu kullanılır.
3) Yetkilendirilmiş
kuruluşun adı, logosu, kod numarası
ve ürün sertifika numarası bulunur.
4) Ürün etiketinde
organik kelimesinin kullanılması;
ekolojik, biyolojik kelimelerinin
kullanımıyla eşdeğerdir.
5) Bu Yönetmelik
hükümlerine göre üretilmeyen ürün
etiketinde, bu Yönetmeliğe uygun
üretildiği, hazırlandığı, işlendiği,
ambalajlandığı, depolandığı ima ve
beyan edilemez. Organik olmayan
ürünler etiket ve ambalaj
tasarımıyla, organik ürün etiket ve
ambalaj tasarımını çağrıştıracak
nitelikte ve benzerlikte olamaz.
Böyle ürünler için organik tarımsal
ürün olarak marka, patent ve tescil
alınamaz. Organik olmayan ürünler
için, tüketicide organik ürün
izlenimi oluşturacak, haksız
rekabete neden olacak, bio, biyo,
eco, eko, org ön ekleri
kullanılamaz. İthal ürünlerde bu
hüküm aranmaz.
c) Ürünlerin organik
ürün olarak etiketlenme kuralları:
1) Ürünün bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olarak üretilmesi
halinde,
2) İşlenmiş ürünlerde,
aşağıda belirtilen koşulların
sağlanması halinde;
Ürün içerisinde bulunan
tarımsal orijinli ürün veya
türevlerinin en az % 95’i bu
Yönetmelik hükümlerine göre
üretilmiş olmalıdır.
Bir ürünün temel olarak
tarımsal menşeli içeriklerden
üretilmiş olup olmadığının
tespitinde, eklenmiş su ve tuz
dikkate alınmamalıdır.
Ağırlığının % 95 inin
organik olması koşulu ile bu
Yönetmeliğin Ek-8’inin 1 inci
bölümünde verilen kod numarası
sütununun üstünde (*) ile işaretli
gıda katkıları tarımsal kökenli gıda
girdileri olarak hesaplamalara
katılır. Konvansiyonel ürünlerin
üretiminde organik tarım metoduyla
üretilen ürün kullanılması halinde
“% X” oranlarıyla birlikte “Organik
Tarım Metoduyla Üretilmiştir”
şeklinde ifade edilir ve bu ifade,
içindekiler kısmında yer alan diğer
maddeler ile aynı renk, punto ve
yazım tarzında olur. Bu ürünlerde
organik ürün logosu kullanılmaz.
Şarap üretiminde organik üzüm
kullanıldığında şarap etiketinde
“Organik Üzümden İmal Edilen Şarap”
ifadesi yer alır. Bu ürünlerde
organik ürün logosu kullanılmaz.
Ürün içeriğinde bulunan
organik olarak üretilmeyen tarımsal
kaynaklı diğer maddeler bu
Yönetmeliğin Ek-9’unun 1 inci
bölümünde yer almış olmalıdır.
Ürün, tarımsal kaynaklı
olmayan gıda maddelerini kullanmayı
gerektiriyorsa yalnızca bu
Yönetmeliğin Ek-8’inin 1 inci
bölümünde listelenen taşıyıcılar
dahil gıda katkılarını içerir.
Tarımsal orijinli ürün
veya türevlerinin işlem görmesi
gerekiyorsa bu Yönetmeliğin Ek-8’in
2 nci bölümünde listelenen ürünlerle
işlem görmüş olması gereklidir.
Organik bir bileşen,
aynı bileşenin organik olmayan formu
ya da geçiş sürecinden geleni ile
bir arada bulunmaz.
ç) Organik ürün
etiketinde yer alması zorunlu
beyanlar:
1) Ön paketlenmiş
gıdanın etiketinde bu Yönetmeliğin
Ek-10’unda belirtilen organik ürün
logosu ve yetkilendirilmiş kuruluş
kod numarası bulunur.
2) Bu Yönetmelik
hükümlerine göre üretilmeyen ve
ithal edilen ürünlerde bu
Yönetmeliğin Ek-10’unda belirtilen
organik ürün logosu kullanılmaz.
3) Tarımsal ham
maddelerin bir kısmı Türkiye içinde
ve bir kısmı da diğer ülkelerde
Kanun kapsamında üretilmişse; ürün
etiketinde hammaddenin menşei olan
ülke belirtilmek şartıyla bu
Yönetmeliğin Ek-10’unda belirtilen
organik ürün logosu kullanılır.
4) Tarımsal hammaddenin
tamamı başka bir ülkede Kanun
kapsamında üretilmiş olması ve
Türkiye’de mamul ürün haline
getirilmesi durumunda bu
Yönetmeliğin Ek-10’unda belirtilen
organik ürün logosu kullanılır.
Organik ürünlerin
depolanması
MADDE 30
– (1) Bu
Yönetmelikte yer alan organik
ürünlerin depolanmasında, Türk Gıda
Kodeksi Yönetmeliğinin Gıdaların
Taşınması ve Depolanması Bölümündeki
kuralları ile 30/3/2005 tarihli ve
25771 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Gıda ve Gıda ile Temasta
Bulunan Madde ve Malzemelerin Piyasa
Gözetimi, Kontrolü ve Denetimi ile
İşyeri Sorumluluklarına Dair
Yönetmelik hükümlerine uyulur.
Organik ürünlerin depolanması ile
ilgili diğer kurallar aşağıda
belirtilmiştir.
a) Organik ürünlerin,
depolama alanları, ürünlerin
tanınmasına imkân verecek ve bu
Yönetmelikçe uygun bulunmayan başka
ürünlerle, maddelerle karışmaya ya
da bulaşmaya meydan vermeyecek ve
parti numaralarının tanımlanmasını
sağlayacak şekilde düzenlenir.
Organik ürünlerin depolandığı
alanlarda kullanılan yalıtım
malzemeleri ve soğutma ile ilgili
ekipmanlar bu amaç gözetilerek
seçilir. İşleme öncesi ve sonrası
organik ürünler organik olmayan
ürünlerden ayrı bir yerde veya
zamanda depolanır.
b) Ayrı olarak
depolamanın mümkün olmadığı
durumlarda müteşebbis organik
ürünlerle konvansiyonel ürünlerin
karışmasını engelleyecek tedbirler
alır. Müteşebbislerin organik
olmayan ve organik ürünlerle
çalışması durumunda ve depolama
tesislerinde diğer tarımsal ürünler
ve gıda maddelerini depolamaları
durumunda:
1) Organik tarımsal
ürünler, organik olmayan diğer
tarımsal ürünler ve/veya gıda
maddelerinden ayrı olarak muhafaza
edilir.
2) Organik olmayan
ürünlerle karışma veya değişmeyi
önleyecek ve tanımlamayı sağlayacak
her türlü önlem alınır.
3) Organik ürün
depolaması öncesinde uygun temizlik
önlemleri alınır, bunların etkinliği
kontrol edilerek, kayıtları
müteşebbis tarafından tutulur.
c) Organik ürünlerin
depolanması sırasında ürünün organik
özelliğini kaybettirecek ilaç ve
ilaçlama yöntemi kullanılmaz.
ç) Organik ürünlerin
depolanmasında ürünün organik
özelliğini kaybettirecek malzeme ve
maddeler kullanılmaz ve doğal
olmayan uygulamalar yapılmaz.
d) Müteşebbis
tarafından depolama koşulları ile
depolanan organik ürünün giriş ve
çıkış miktarları ve tarihine ilişkin
kayıtlar düzenli olarak tutulur.
Müteşebbis tarafından imzalanan bu
kayıtlar yetkilendirilmiş kuruluşa
onaylatılır ve çizelgenin bir
nüshası müteşebbis tarafından, diğer
nüshası yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından saklanır.
e) Organik bitkisel ve
hayvansal üretim birimlerinde bu
Yönetmelikte izin verilmeyen
girdilerin depolanması yasaktır.
Organik ürünlerin
taşınması
MADDE 31
– (1) Bu
Yönetmelikte yer alan organik
ürünlerin taşınmasında, Türk Gıda
Kodeksi Yönetmeliğinin Gıdaların
Taşınması ve Depolanması Bölümündeki
kuralları ile Gıda ve Gıda ile
Temasta Bulunan Madde ve
Malzemelerin Piyasa Gözetimi,
Kontrolü ve Denetimi ile İşyeri
Sorumluluklarına Dair Yönetmelik
hükümlerine uyulur. Organik
ürünlerin taşınması ile ilgili diğer
kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Müteşebbisler
organik ürünlerini toptancılar ve
perakendeciler dâhil diğer ünitelere
ancak uygun ambalajlar ve araçlarla,
içeriğinde herhangi bir bozulma
olmayacak, ambalaj ve etiketine
zarar gelmeyecek şekilde kapalı
olarak ve bu Yönetmelikte belirtilen
aşağıdaki ibareler bulunacak şekilde
taşınmasını sağlamalıdır.
1) İşletenin adı ve
adresi, farklı durumlarda ürün
sahibi veya satıcısı,
2) Organik ürün
sertifikasının eşlik ettiği ürün
ismi veya hayvansal ürünse
kullanılan yem bileşenlerinin
listesi,
3) Müteşebbisi kontrol
eden yetkilendirilmiş kuruluşun ismi
ve kod numarası,
4) Organik ürünlerin
taşınmasında tam bir kontrol yapmak
amacıyla yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından ihtiyaç duyulan bilgiler
ürünle birlikte taşınır. Nakliyeye
ait bilgiler, yazılı doküman ile
belgelenir. Hesaplar, giren ve çıkan
ürün arasındaki dengeyi gösterir.
b) Bu Yönetmeliğin
Ek-11’inin 1 inci bölümünde yer alan
Organik Tarım Müteşebbis Sertifikası
ve Ek-12’sinde yer alan Satıcı
Beyannamesi bulunur.
c) Aşağıda belirtilen
durumlarda paketlerin, nakliye
araçlarının kapatılmasına gerek
yoktur.
1) Organik kontrol
sistemine tabi olan müteşebbisler
arasındaki doğrudan taşımada,
2) Gerekli bilgileri
içeren dokümanın ürünle birlikte
olması durumunda,
3) Taşıyıcı ve alıcı
müteşebbislerin ikisinin de
yetkilendirilmiş kuruluşun
kontrolüne açık olan taşıma
işlemleriyle ilgili yazılı kayıtları
tutması durumunda.
ç) Ürünlerin diğer
işletmeler ya da birimlerden kabulü
sırasında ürünü kabul eden kişi
gerek gördüğü durumlarda paketin
kapanışı ya da ambalajının, ayrıca
etiketin bu Yönetmeliğin 29 uncu
maddesine uygunluğunu inceler.
Etiket bilgileri ile ürünün
beraberinde gelen diğer dokümanların
birbirine uyumunu kontrol ettikten
sonra karşılaştırmanın sonucunu
kayıtlarına ekler.
d) Organik yem ve yem
hammaddelerinin taşınmasında
konvansiyonel yem ve yem
hammaddeleri ile karışmasını
önleyecek tedbirler alınır ve
bunlarla ilgili yazılı kayıtlar
müteşebbis tarafından tutulur.
Organik ürünlerin
pazarlanması
MADDE 32
– (1)
Organik ürünlerin pazarlanması
kuralları aşağıda belirtilmiştir.
a) Bu Yönetmelik
hükümlerince üretilmiş ve bu
Yönetmeliğin Ek-11’inin ikinci
bölümünde yer alan ürün
sertifikasına sahip olan organik
hammadde ve/veya işlenmiş organik
ürünler organik ürün olarak
pazarlanır.
b) İşlenmemiş ürünlerde
ürünlere toptan ürün sertifikası
verilir. Her bir satışta satış
miktarı ürün sertifika suretine
müteşebbis tarafından derkenar
düşümü yapılır ve imza altına
alınır. Ayrıca bu satış miktarı 7
gün içinde yetkilendirilmiş kuruluşa
bildirilir. Yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından stok takibi yapılır.
c) İşlenmiş ürünlerde
ürün sertifikası düzenlenir. Ürün el
değiştirdiğinde yeni bir işleme tabi
tutulmuyorsa tekrar sertifika
düzenlenmez. Bu ürünlerde etiket ve
organik ürün logosu bulunur.
Depolama, toptan pazarlama ve
dağıtım yapan müteşebbislerin toptan
satışlarında ürün sertifikası
düzenlenir. Perakende satışlarda
yeniden ürün sertifikası düzenlenmez
ancak ürüne, mevcut ürün
sertifikasının müteşebbis tarafından
onaylı fotokopisi ile birlikte
fatura ve sevk irsaliyesi eşlik
eder. Ürün sertifikasının onaylı
fotokopisi üzerine müteşebbis
tarafından yapılan satış
belgelerinin numarası yazılır ve
onaylanır. Bu satış miktarı 7 gün
içinde yetkilendirilmiş kuruluşa
bildirilir. Yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından stok takibi yapılır.
ç) Organik ürünler,
organik ürün olduğu açıkça
belirtilerek satılır. Organik
ürünlerin, konvansiyonel ürün ile
karışmaması ve organik niteliğinin
korunması organik ürün satışı yapan
müteşebbisin yükümlülüğündedir.
d) Aracılık hizmeti
veren, ürünleri direkt olarak nihai
tüketici ya da kullanıcıya transfer
eden gerçek ya da tüzel kişiler
ithalat yapmamaları, üretim, doğal
alan ve kaynaklardan ürün toplama,
hasat, kesim, işleme, tasnif,
ambalajlama, etiketleme, muhafaza,
depolama ve taşıma işlemlerini
yapmamaları koşulu ile
yetkilendirilmiş kuruluş ile
sözleşme yapmak zorunda değildir.
e) İthalat veya ihracat
yapmak isteyen müteşebbis, ulusal
mevzuat hükümleri gereğince
tamamlamakla yükümlü olduğu diğer
belgelerle birlikte Bakanlığın
ilgili birimine başvurur.
f) Organik ürünlerin
ihracatı, Dış Ticaret
Müsteşarlığının İhracatı Kayda Bağlı
Ürünler Listesinde yer alan ürünler
için yapılan işlemlere tabidir. Bu
nedenle; müteşebbisler, ihracat
dokümanlarının bir örneğini bağlı
bulunduğu İhracatçı Birliğine verir.
Ege İhracatçı Birlikleri ihracatçı
bildirimleri ve ihracat verilerini
yılsonunda Bakanlığa bildirir.
Bakanlığın talep etmesi halinde
muhtelif zamanlarda da ihtiyaç
duyulan verileri Bakanlığa bildirir.
g) İthal edilen ürünler
5262 sayılı Organik Tarım Kanunu
kapsamında yurtiçinde organik ürün
olarak pazarlanacaksa yeniden
sertifikalandırma yapılır. Yeniden
sertifikalandırma yapılırken ürünün,
geldiği ülkede kontrol ve
sertifikasyon sürecini belgelendiren
kuruluşun akreditasyon kapsamı
içerisinde Kanun yer alır. Bununla
birlikte ithal edilecek ürünün
üretim, kontrol ve belgelendirme
gibi süreçleri Kanununa uygun ise
yetkilendirilmiş kuruluşça yeniden
belgelendirme yapılır.
Yetkilendirilmiş kuruluşun
akreditasyon kapsamında Kanun
bulunmuyorsa yeniden
sertifikalandırma işlemi
gerçekleştirilemez.
ğ) İthalatçı ithalat
halinde, yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından istenilen belgeleri
eksiksiz olarak bu kuruluşa verir.
Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından
yürürlükteki Türk Mevzuatına
uygunluğunun kabul edilmesi halinde
organik ürün yeniden
sertifikalandırılır.
Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından
yeniden sertifikalandırma yapmak
amacıyla aşağıda belirtilen bilgi ve
belgeler istenir. Bunlar;
1) İthalatçının ithalat
faaliyetleri; ithalatçının adı,
adresi, ürünün geldiği ülke,
ürünlerin ülkeye giriş noktası ve
ithal edilen ürünlerin
depolanmasında kullanılacak
binaların uygunluğuyla ilgili
detaylı açıklama belgeleri,
2) Karşı ülkeden alınan
ürünün etiketi ve içeriğine dair
bütün bilgilerin aslı veya noter
onaylı tercümeleri,
3) İthalat işleminin
nasıl gerçekleşeceğini ve ihlal
durumunda alınacak ihtiyati
tedbirleri içeren belgeler,
4) İthalatçı tarafından
kullanılacak herhangi bir deponun
diğer ülkede bulunması durumunda,
karşı ülkenin yetkilendirilmiş
kuruluşu tarafından kontrole açık
olacağını belirten belgeler,
5) İlgili partinin
miktarı, orijini ve yapısı, kontrol
mekanizmasının detayları, üretim,
işleme, ambalajlama, depolama,
nakliye işlemlerinin detayları,
alıcıları, ürün sertifikası, organik
tarım müteşebbis sertifikası,
gerekli hallerde satıcı beyannamesi,
ürüne ilişkin yıllık kontrol
raporlarıdır.
(2) Yetkilendirilmiş
kuruluş tarafından gerek duyulması
halinde yukarıdaki bilgi ve
belgelere ek olarak bilgi ve
belgeler istenebilir. Tüm bilgi ve
belgeler, Bakanlık denetimlerinde
ibraz edilmek üzere muhafaza edilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Kontrol ve/veya Sertifikasyon
Sisteminin İşleyişi
BİRİNCİ BÖLÜM
Kontrol Esasları
Kontrol sisteminin
özellikleri
MADDE 33
– (1)
Organik üretimin özelliği, her
aşamasının kontrollü olması ve
ürünün sertifikalandırılmasıdır. Bu
Yönetmelik hükümlerine göre, ürünün
güvence altına alınmasındaki iki
temel unsur, kontrol ve
sertifikasyondur. Kontrol ve
sertifikasyon işlemi, aynı kuruluş
tarafından yapılabileceği gibi ayrı
ayrı kuruluşlar tarafından da
yapılabilir.
Kontrol yetkisi
MADDE 34
– (1)
Bakanlık kontrole ilişkin yetkisini,
yetkilendirilmiş kuruluşa
devredebilir. Kontrol yetkisi
verilen kuruluşlar ve kontrolörler
yetkilerini başka bir kurum ve/veya
kuruluşa veya kişiye devredemez.
İşletme ve
müteşebbis kontrolü için gerekli
bilgi ve belgeler
MADDE 35
– (1)
İşletme ve müteşebbis kontrolü için
gerekli bilgi ve belgeler aşağıda
belirtilmiştir.
a) Müteşebbisler,
yaptıkları organik faaliyetleri ile
ilgili her türlü bilgi ve belgeleri,
sözleşmeli olduğu kontrol ve
sertifikasyon kuruluşu veya kontrol
kuruluşuna vermek ve işletmesinde
bulundurmak zorundadırlar.
1) İşletmenin adı,
adresi, kapasite bilgileri, hukuki
durumuna ait bilgi ve belgeler,
sözleşme tarihi, imzalanan sözleşme
metni, organik tarıma geçişin
başladığı tarih, sözleşme tarihine
kadarki arazi geçmişine ait
bilgiler,
2) Faaliyet alanı,
3) İşletmede daha önce
uygulanan üretim metodu,
4) İşletmenin ve
işletme binalarının planları,
5) Arazi parselleri
veya alana dair tüm plan ve
krokiler,
6) İşletmenin mevcut
makine ve ekipman donanımı,
7) İşletmenin konumu,
kullanılan depoların tanımı ve amaca
uygunluğu,
8) Ürün münavebe planı,
9) Kullanılacak tüm
girdilere ait kayıt defterleri,
10) İşletmenin malları,
dışarıdan satın alınan malları
içeren alım ve satım defterleri,
11) Ürün çıkış planı,
ürünün niteliği, stok durumu,
miktarı, ambalajlama şekli ve
materyali,
12) Orman alanlarından
ve doğadan ürün toplanması
durumunda, alana ait bütün
tanımlamalar, resmi izinler ile
alana yapılan tüm teknik
müdahaleler, afetler, karantina
tedbirleri gibi bilgilerdir.
b) Müteşebbis, faaliyet
alanı ile ilgili bilgileri kapsayan
organik tarıma geçiş ve üretim
planları hazırlar.
Kontrol işlemi
MADDE 36
– (1)
Kontrol işlemi; yazılı belgeleri,
planları, defterleri, raporları,
kayıtları, arazi, işletme ve depo
gibi kritik kontrol noktaları ve
gözlemleri içerir. Müteşebbis
tarafından aynı alanda birkaç
ünitenin işletilmesi halinde,
organik olmayan ürünlerin üretildiği
üniteler ve depoları da kontrol
işlemine tabidir. Kontrol ve
sertifikasyon kuruluşu veya kontrol
kuruluşu yılda en az bir defa
haberli veya habersiz olarak işletme
ve müteşebbisi yerinde kontrol eder.
Çift kabuklu yumuşakça üretiminde
yetkilendirilmiş kuruluş tarafından
en az yılda iki defa çiftlik kontrol
edilir. Bu amaçla kontrol ve
sertifikasyon kuruluşu veya kontrol
kuruluşu bir kontrol planı hazırlar
ve hazırlanan bu kontrol planı en az
aşağıdaki bilgileri içerir;
a) Müteşebbisin adı ve
adresi,
b) Kontrol tarihi,
c) Kontrolün
kapsayacağı konular,
d) Kontrolör adıdır.
(2) Müteşebbis
tarafından kayıt altına alınan bütün
organik tarım faaliyetleri kontrol
raporları için temel bilgi
niteliğindedir.
(3) Kontrol işlemi
sırasında kontrolör, bağlı bulunduğu
kontrol ve sertifikasyon kuruluşu
veya kontrol kuruluşunun organik
tarım faaliyetlerini içeren kendi
kontrol formlarını doldurur.
Kontrolör, yaptığı kontrole dair
tespitleri içeren bir belge
düzenleyerek müteşebbise verir ve bu
belge müteşebbisçe saklanır. Kontrol
ve sertifikasyon kuruluşu veya
kontrol kuruluşu kontrol işlemi
sonucunda bir rapor hazırlar.
Kontrol raporu, müteşebbisin bu
Yönetmelik hükümlerine göre yapılan
organik tarım faaliyetlerinin
kontrol sonuçlarını içerir.
İKİNCİ BÖLÜM
Sertifikasyon Esasları
Sertifikasyon
sisteminin özellikleri
MADDE 37
– (1)
Sertifikasyon; bütün kontrol
yöntemlerinin uygulanması sonucu
işletmenin, ürünün ve girdinin
geldiği aşamanın
belgelendirilmesidir. Sözleşme
yapılan müteşebbise yetkilendirilmiş
kuruluş tarafından yapılacak ilk
kontrole müteakip uygun görülmesi
halinde yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından organik tarım müteşebbis
sertifikası ve bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olarak üretilen
ürünlere ürün sertifikası verilir.
Sertifikalar, asgari bu Yönetmeliğin
Ek-11’inde yer alan bilgileri
içerecek şekilde düzenlenir.
Düzenlenen sertifikaların icmal
listeleri Bakanlığa gönderilir.
(2) Sertifikasyon
sisteminin özellikleri aşağıda
belirtilmiştir;
a) Sertifikasyon,
Bakanlıktan bu yetkiyi almış gerçek
veya tüzel kuruluşlarca yapılır.
Sertifika yetkisi verilen kontrol ve
sertifikasyon kuruluşu veya
sertifikasyon kuruluşu yetkisini
başka bir kurum veya kuruluşa
devredemez.
b) Kontrol ve
sertifikasyon kuruluşu veya
sertifikasyon kuruluşu bir
sertifikasyon sistemi oluşturur ve
Bakanlığa sunar. Bu sistem; kontrol
ve sertifikasyon kuruluşu veya
sertifikasyon kuruluşunun uyguladığı
fiyat listesi, sertifika belgesi
örneği, test etme ve sorgulama
metodu, analiz yöntemi, kullandığı
tüm teknikler ve dokümantasyon
sistemi ile ilgili bilgileri kapsar.
c) Sertifikasyon
kuruluşu sertifika düzenleyeceği
işletmelere ait tüm kontrol
bilgilerini ve raporları ürünün bu
Yönetmeliğe uygun olarak
üretildiğinin garanti edilmesi
amacıyla kontrolü yapan kuruluştan
devralır. Kontrol kuruluşu bu
bilgileri sertifikasyon kuruluşuna
vermek zorundadır.
Sertifikasyonun
esasları
MADDE 38
– (1)
Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu
veya sertifikasyon kuruluşu, bu
Yönetmelikte bahsedilen kriterleri
ve sertifikasyon esaslarının
uygunluğunu TS EN 45011 veya ISO
Rehber 65’e göre sağlamak
zorundadır. Kontrol ve sertifikasyon
kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu
yapılan işin niteliğine göre kalite
sistemini açıklayan bir Türkçe
kalite el kitabı hazırlar.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Yetkilendirilmiş Kuruluşlar,
Müteşebbisler
BİRİNCİ BÖLÜM
Yetkilendirilmiş Kuruluşlarda Aranan
Şartlar, Çalışma İzni,
Çalışma Esasları ve Yaptırımlar
Yetkilendirilmiş
kuruluşlarda aranan şartlar
MADDE 39
– (1)
Yetkilendirilmiş kuruluşlarda aranan
şartlar şunlardır:
a) Yetkilendirilmiş
kuruluşlar teknik ve idari bakımdan
görevini yerine getirebilecek
imkânlara sahip olmalıdır.
Yetkilendirilmiş kuruluşun yetki
kapsamı sertifikasyon ise en az bir
sertifiker, kontrol ise en az bir
kontrolör, kontrol ve sertifikasyon
ise en az bir kontrolör ve
sertifiker istihdam edilir.
Kontrolör ve sertifiker sayısı;
kontrol edilecek müteşebbis sayısı
ve üretim alanları için yeterli
olmalıdır. Bir yıl içerisinde
kontrolör için maksimum çalışma
süresi 100 kontrol iş günüdür. Bir
kontrolör üretici grubu içerisindeki
müteşebbisler de dâhil yıllık
maksimum 800 müteşebbisin
faaliyetini kontrol eder.
b) Sertifikasyon
Kuruluşu, Kontrol ve Sertifikasyon
Kuruluşu TS EN 45011 veya ISO Rehber
65 standartlarına göre, Türk
Akreditasyon Kurumu veya Avrupa
Akreditasyon Birliği karşılıklı
tanıma anlaşmasına göre geçerliliği
mevcut uluslararası akreditasyon
kurumlarından akredite edilmelidir.
Yurtdışında akredite olmuş yabancı
bir kuruluş Türkiye’de şube açması
halinde, Türk Akreditasyon Kurumu
veya Avrupa Akreditasyon Birliği
karşılıklı tanıma anlaşmasına göre
geçerliliği mevcut uluslararası
akreditasyon kurumlarından akredite
olduğuna dair akreditasyon belgesini
müracaatta ibraz eder. Şubelerin,
şube olarak Bakanlıktan yetki
aldıktan sonra en geç iki yıl içinde
akreditasyon kapsamı, Kanun ve bu
Yönetmelik hükümleri ile uygun hale
getirilir. Türkiye’de faaliyet
gösterecek şirketler ise Bakanlık
tarafından yetkilendirildiği
tarihten itibaren en geç iki yıl
içinde Kanun ve bu Yönetmelik
kapsamında alınan akreditasyon
belgesini Bakanlığa ibraz etmelidir.
Belirtilen sürede akreditasyon
belgesi ibraz edilmez ise Bakanlık
yetkilendirilmiş kuruluşun yetkisini
iptal eder.
c) Kuruluşlar, sürekli
irtibat sağlanabilecek her türlü alt
yapıyı oluşturur.
ç) Yetkilendirilmiş
kuruluşlar, belgelendirme işleminin
sonuçlarını etkileyebilecek ticari,
mali ve diğer baskılardan bağımsız
olmalıdır. Belgelendirdiği ürün
tiplerinin tedariki ve tasarımını
yapmaz. Danışmanlık hizmeti veremez.
d) Yetkilendirilmiş
kuruluş yöneticilerinin,
ortaklarının, kontrolörlerinin ve
çalışanları ile bunların birinci
derece yakınlarının organik tarım
faaliyetlerini kontrol edemez ve
sertifikalandıramaz.
e) Yetkilendirilmiş
kuruluşun yöneticileri, ortakları,
kontrolörleri ve çalışanları, aynı
anda başka bir yetkilendirilmiş
kuruluşta görev alamazlar. Kontrol
biriminde görev yapanlar
sertifikasyon biriminde,
sertifikasyon biriminde görev
yapanlar kontrol biriminde görev
yapamazlar.
f) Yetkilendirilmiş
kuruluşlar tarafsız olmalıdır.
Kendilerine verilen yetkiyi
kullanırken herhangi bir çıkar
çatışması içerisinde bulunamazlar.
g) Bakanlık tarafından
yetkilendirilmiş kuruluşlardan,
yürürlükteki organik tarım
mevzuatlarına uygun faaliyette
bulunacaklarına dair bu Yönetmeliğin
Ek-14’üne uygun noter onaylı bir
taahhütname alınır.
Yetkilendirilmiş
kuruluşun çalışma izni için başvuru
şekli, aranan şartlar ve istenilen
belgeler
MADDE 40
– (1)
Gerçek veya tüzel kişiler; kontrol,
sertifikasyon veya kontrol ve
sertifikasyon faaliyetlerinde
bulunmak için Bakanlığa müracaat
eder. Komite tarafından gerekli
incelemeler yapılır ve müracaat
tarihinden itibaren en geç üç ay
içinde ilgiliye gerekli iznin
verilip verilmeyeceğine dair bilgi
verilir. Bakanlıkça izin verilen
yetkilendirilmiş kuruluş bu
Yönetmelik çerçevesinde
çalışmalarını sürdürür.
(2) Çalışma izni için
istenilen belgeler ve aranan şartlar
aşağıda belirtilmiştir:
a) Yetki kapsamı ile
kontrolör ve sertifikerlerin
yetkilendirilmesine ilişkin başvuru
dilekçesi,
b) Yetkilendirilmiş
kuruluşların hukuki yapısını
belirtir belgeler;
1) Yetkilendirilmiş
kuruluş gerçek kişi veya tüzel kişi
olmalıdır. Gerçek kişi ise iş yeri
açma belgesi almalıdır.
2) Organik tarıma
ilişkin faaliyetlerin şirketin ana
faaliyet alanında yer aldığını
gösterir tescil belgesi veya Ticaret
Sicil Gazetesi aslı veya noter
onaylı sureti ve son altı ay
içerisinde kayıtlı olunan ticaret
odasından alınmış oda sicil kayıt
belgesi.
3) Yetkilendirilecek
kuruluş, yabancı bir kuruluşun
Türkiye’deki şirketi veya şubesi
ise, tüm yasal kuruluş işlemlerini
tamamlamış olmalıdır.
c) Yetkilendirilecek
kuruluş, henüz akredite olmamış ise
Bakanlıktan yetki aldıktan sonra bir
ay içerisinde Kanun ve bu Yönetmelik
kapsamında faaliyet göstereceği
konularda akredite olmak için Türk
Akreditasyon Kurumu veya Avrupa
Akreditasyon Birliği karşılıklı
tanıma anlaşmasına göre geçerliliği
mevcut uluslararası akreditasyon
kurumlarına müracaat ettiğine dair
resmi başvuru belgesini Bakanlığa
ibraz eder.
ç) Bakanlıkça yetkisi
iptal edilen kuruluşlar, iptal
edilme tarihi itibari ile geçerlilik
süresi devam eden sertifikalara
ilişkin hukuki sorumlulukları devam
eder
d) Yetkilendirilmiş
kuruluşların yer ve organizasyon
tanımlamalarına dair belgeler
şunlardır:
1) Adı, yeri, tüm
iletişim bilgileri ve logosuna ait
belgeler,
2) Kontrolörlere ve
sertifikerlere ait kimlik ve eğitim
belgeleri,
3) Çalışanların Sosyal
Güvenlik Kurumu kayıtlarını gösterir
resmi belgeler,
4) Firma yetkilileri
ile kontrolör ve sertifikere ait
noter onaylı imza sirküleri,
5) Yetkilendirilmiş
kuruluşun organizasyon şeması ve
görev tanımları.
e) En az aşağıdaki
hususlara yer verilmiş olan Türkçe
kalite el kitabı:
1) Organizasyon şeması
ve görev tanımları,
2) Kanun ve bu
Yönetmeliğe uygun kontrol ve
sertifikasyon yöntemini açıklayan
doküman,
3) Sözleşme örnekleri,
4) Müteşebbis
taleplerinin değerlendirilmesi,
5) Uygunsuzlukların
tespiti ve kaydedilmesi,
6) Uygunsuzluklara
ilişkin düzeltici faaliyetlerin
tanımlanması,
7) Uygunsuzluğun devamı
durumunda uygulanacak yaptırımlar,
8) İtirazların
değerlendirilmesi.
Yetkilendirilmiş
kuruluşların çalışma esasları
MADDE 41
– (1)
Yetkilendirilmiş kuruluşların
çalışma esasları şunlardır:
a) Bakanlıkça ikişer
yıllık süre ile yetkilendirilir,
yetki süreleri dolmadan en az 30 gün
önce yetki sürelerinin uzatılması
için başvuru yapar. Bu kuruluşlar
yetkileri kapsamında Bakanlığa karşı
sorumludur.
b) Faaliyet konusuna
göre yetkilendirildiği alanda
çalışmak zorundadır. Yetkilerini
devredemez.
c) Bu Yönetmelik
hükümlerine göre üretilmemiş,
kontrol edilmemiş ve
sertifikalandırılmamış ürünler
hariç, yurt içinde her türlü organik
ürün ambalajında, bu Yönetmeliğin
Ek- 10’unda yer alan organik ürün
logosunu kullandırmak zorundadır.
ç) Bu Yönetmelik
hükümlerine göre kontrol sürecini
tamamlamadan sertifika düzenleyemez.
d) Bu Yönetmelik
hükümlerine aykırı bir düzensizliği
tespit etmesi durumunda, organik
üretim metodunu işaret eden terim,
ifade ve logoyu bu düzensizlikten
etkilenen tüm grup ya da üretim
hattında kullandıramaz.
e) Müteşebbisin satışa
sunacağı bir ürünün üretiminin
organik tarım kurallarına uygun
olmadığından şüpheleniyorsa, kendi
belirleyeceği bir süre içerisinde
müteşebbisten duruma ilişkin
açıklama yapmasını, gerekli bilgi ve
belgeleri göndermesini talep eder.
Bu süre zarfında ürünün organik
olarak satılmasına müsaade etmez.
f) Bu Yönetmelik
hükümlerine uymayan üretim
teknikleri ve girdilerin
kullanıldığından şüphe duyduğu
durumlarda analiz amaçlı ürün
örnekleri alabilir. Bu ürün
örneklerini TS 17025 standardına
göre akredite olan laboratuarlarda
analiz ettirir.
g) Tespit ettikleri
sistemden çıkartmayı gerektirecek
aykırılıklar ile uygun gördükleri
yaptırım işlemlerini de içeren karar
yazısını, müteşebbisin itirazı var
ise 21 gün içerisinde, itiraz yok
ise, yıllık raporlarında Bakanlığa
bildirirler. Yetkilendirilmiş
kuruluş tarafından uygun görülen
yaptırımlara itiraz ve şikâyet
halinde Bakanlık konu ile ilgili
inceleme ve yeni belgeler isteme
yetkisine sahiptir. Bakanlık itiraz
ve şikâyet ile ilgili bilgi ve
belgeleri inceler, nihai kararı
verir ve sonucu taraflara iletir.
ğ) Yetkilendirilmiş
kuruluş tarafından sistemden
çıkarılan müteşebbisler diğer
yetkilendirilmiş kuruluşlara
bildirilir.
h) Bitkisel ve
hayvansal ürünler ile su ürünleri
üretimi yapan, orman alanlarından ve
doğadan ürün toplayan, ürün işleyen,
ambalajlayan, depolayan, nakleden,
pazarlayan, sözleşme yaptığı geçiş
sürecindeki veya bu süreci
tamamlamış bütün müteşebbisleri ve
müteşebbislere ait her türlü bilgi
ve belgeyi kontrol eder, kayıt
altına alarak rapor hazırlar.
Raporlar, faaliyet alanı ile ilgili
olarak aşağıdaki bilgileri içerir.
1) Bu Yönetmeliğin 6
ncı maddesinin birinci fıkrasının
(a) bendinin (1) numaralı alt
bendinde yer alan bilgiler,
2) Üretime dair bütün
bilgiler,
3) İşletmeye dair bütün
bilgiler,
4) Kontrollere dair
bütün bilgiler,
5) Sertifikasyona dair
bütün bilgiler,
6) İhlal ve ihtilaflara
dair bütün bilgiler,
7) Çalışma izni ve gıda
siciline dair bilgilerdir.
Müteşebbisin
sorumlulukları ve uygulanacak
yaptırımlar
MADDE 42
– (1)
Müteşebbis sözleşme yaptığı
yetkilendirilmiş kuruluşa organik
tarımsal faaliyeti ile ilgili tüm
bilgi ve belgeleri vermek, her türlü
değişikliği bildirmek, üretimin her
aşamasında gerekli kontrolün
yapılabilmesi için işletmenin
organik üretimle ilgili her birimini
yetkilendirilmiş kuruluşa açmak
zorundadır.
(2) Müteşebbis faaliyet
alanını tam olarak tanımlar ve
aldığı önlemleri yetkilendirilmiş
kuruluşa bildirir. Müteşebbis, bu
Yönetmelik hükümlerine ve
Yetkilendirilmiş Kuruluşun kalite el
kitabında yer alan hususlara
uyacağına ve her türlü kontrole izin
vereceğine dair bir taahhütnameyi
yetkilendirilmiş kuruluşa verir.
Müteşebbis, her yıl Ocak ayı içinde
yetkilendirilmiş kuruluşa parsel
bazında o yıla ait bitkisel üretim
planını bildirir.
(3) Müteşebbis,
faaliyetlerinin bir kısmını üçüncü
bir şahsa yaptırması durumunda bu
faaliyetlere ilişkin gerekli bilgi
ve belgeleri yetkilendirilmiş
kuruluşa vererek kontrol sistemine
dâhil olmasını sağlar.
(4) Müteşebbis,
kullanımına izin verilmeyen ürün
veya maddelerin bulaşma riskini
ortadan kaldırmak için koruyucu
önlemleri ile depolama alanlarından
üretim zincirine kadar her aşamada
hijyen tedbirlerini alır.
(5) Müteşebbis,
ürettiği, işlediği, ithal ettiği ya
da başka bir müteşebbisten satın
aldığı ürünün bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olmadığından
kuşkulanıyorsa bu durumu
yetkilendirilmiş kuruluşa bildirir.
Durum netlik kazanıncaya kadar söz
konusu ürünün organik ürün olduğuna
dair atıfta bulunacak organik ürün
etiket ve logosunu kullanamaz.
Müteşebbis söz konusu ürünü
tereddütler ortadan kalktıktan sonra
yetkilendirilmiş kuruluşun bilgisi
dâhilinde bu Yönetmelik hükümlerine
uygun işlemlere tabi tutar ve
pazarlar.
(6) Yetkilendirilmiş
kuruluş tarafından müteşebbise
uygulanacak yaptırımlar, aşağıdaki
maddelere göre uygulanır.
a) Müteşebbis, bütün
organik tarım faaliyetlerinin
izlenebilirliği ile ilgili her türlü
kayıtları tutmak ve denetim
esnasında yetkilendirilmiş kuruluşa
ibraz etmek zorundadır. Belgelerin
düzensiz veya yanlış tutulması
durumunda, yetkilendirilmiş
kuruluşlar eksiklik ve aksaklıkları
müteşebbislere ayrıntılı ve yazılı
olarak bildirir. Yetkilendirilmiş
kuruluş eksiklik ve aksaklıkların
düzeltilmesi için müteşebbise bir ay
süre tanır. Bu süre sonunda tekrar
kontrol eder. Eksiklik giderilmiş
ise sözleşme aynen devam eder. Aksi
halde kalite el kitabında belirtilen
yaptırımlar uygulanır. İtiraz
halinde konu ile ilgili bilgi ve
belgeler en geç 21 gün içinde
Bakanlığa iletilir. Bakanlık gerekli
incelemeleri yaptıktan sonra nihai
kararını verir ve sonucu taraflara
bildirir.
b) Üretim aşamasında bu
Yönetmelik hükümlerine aykırı
uygulamaların saptanması halinde;
organik tarım faaliyeti yapılan
alanlar, hayvanlar, arılar ve su
ürünleri geçiş sürecinde ise,
yetkilendirilmiş kuruluş tarafından
süre uzatılır, tamamlamışsa tekrar
geçiş sürecine geçirilir ve
müteşebbise yazılı olarak
bildirilir. Uzatılan süresi sonunda
bu Yönetmelik hükümlerine aykırı
uygulamaları tekrarladığı tespit
edilen müteşebbislerin sözleşmesi
feshedilerek Bakanlığa bildirilir.
İtiraz veya şikâyet halinde
Bakanlık konu ile ilgili bilgi ve
belgeleri ister ve inceleme
başlatır. İnceleme neticesinde,
müteşebbisin bu Yönetmelik
hükümlerine aykırı uygulamaların
kasıtlı olarak devam ettiğinin
tespit edilmesi durumunda; Bakanlık
müteşebbisi organik üretim yapma
faaliyetinden beş yıl süre ile men
eder ve tüm yetkilendirilmiş
kuruluşlara bildirir.
c) İşleme, ambalajlama,
etiketleme, depolama, taşıma,
pazarlama faaliyetlerinde bu
Yönetmelik hükümlerini ihlal eden
müteşebbisin ihlale kasıtlı olarak
devam ettiği tespit edildiğinde,
Bakanlık müteşebbisi organik tarım
faaliyetinden beş yıl süre ile men
eder ve tüm yetkilendirilmiş
kuruluşlara bildirir.
ç) Müteşebbis organik
ürünlerin taşınması sırasında
istenmesi halinde Müteşebbis
Sertifikasını ibraz etmelidir.
Yetkilendirilmiş
kuruluşların göndermekle yükümlü
oldukları bilgi ve belgeler
MADDE 43
– (1)
Bakanlık yetkilendirilmiş
kuruluşlardan; müteşebbise, ürüne,
üretime, kontrol işlemine, kuruluşun
kendisine, çalışanına ve menşeine
dair her türlü bilgi ve belgeleri
istediği zaman ve biçimde talep
edebilir. Ayrıca yetkilendirilmiş
kuruluşlar, yapısıyla ilgili yapılan
her türlü değişikliği en geç bir ay
içerisinde Bakanlığa bildirmek
zorundadır.
(2) Yetkilendirilmiş
kuruluş ile müteşebbis arasında
imzalanan sözleşmeyi müteakip 45
(kırk beş ) gün içinde ilk kontrol
yapılarak yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından Yönetmelik hükümlerine
göre verilen kod numarası, sözleşme
yaptığı müteşebbislerin onaylı
listesi, arazi yeri, büyüklüğü,
ürünün adı, miktarı, işletmenin adı
ve organik faaliyet bilgilerini
içeren listeyi Bakanlığa bildirmek
ve Organik Tarım Bilgi Sistemine
kaydetmek zorundadır. Organik
tarımın yapıldığı il müdürlüğü
Organik Tarım Bilgi Sisteminden
altışar aylık dönemler halinde
raporlar alarak bu bilgileri
muhafaza eder. Bakanlık ve il
müdürlüğü, kendisine bildirilen ve
Organik Tarım Bilgi Sistemine
kaydedilen müteşebbisi Organik Tarım
Metodu Uygulayan Müteşebbis olarak
kayıt altına alır.
(3) Yetkilendirilmiş
kuruluşlar, geçen takvim yılında;
sözleşmeli oldukları müteşebbisleri
gösterir listeyi 31 Ocak tarihine
kadar, gerçekleştirilen kontrol ve
sertifikasyon faaliyetlerini içeren
özet raporunu ise 31 Mart tarihine
kadar Bakanlığa bildirir.
BEŞİNCİ KISIM
Denetim ve Cezalar
BİRİNCİ BÖLÜM
Denetim, Yetki ve Sorumluluklar ile
Denetim Elemanlarının Hizmet İçi
Eğitimleri
Denetimler
MADDE 44
– (1)
Denetimler; yetkilendirilmiş kuruluş
büro denetimi, müteşebbis ve işletme
denetimleri olup, yetkilendirilmiş
kuruluşların büro denetimi Bakanlık
tarafından, diğer denetimler ise il
müdürlüklerince yapılır. Denetimler
denetim yetkisine sahip en az iki
elaman tarafından gerçekleştirilir.
Bakanlık gerek görmesi halinde
müteşebbis ve işletme denetimleri
yapar. Bu denetimler gerek görülmesi
halinde Bakanlık tarafından Teftiş
Kurulu Başkanlığına da
yaptırılabilir.
(2) İl müdürlüklerinde
denetimde görev alacak denetim
elemanı; il müdürlüğü tarafından
önerilen, Bakanlık tarafından
eğitilerek kimlik verilen organik
tarım birimi elemanlarından oluşur.
(3) İl müdürlüğü
elemanlarınca yapılacak denetimler
sırasında Bakanlık tarafından
hazırlanmış olan denetim formları
kullanılır. Yıl sonunda, yapılan
denetimlere ilişkin değerlendirme
icmali istatistikî bilgi mahiyetinde
Bakanlığa en geç müteakip yılın 31
Ocak tarihine kadar gönderilir.
(4) Bakanlık merkez
teşkilatınca gerek görülmesi halinde
il müdürlüğü elemanlarına yönelik
eğitimler yapılır/yaptırılır. Çiftçi
eğitimleri il müdürlükleri
tarafından yapılır.
Kontrolörlük
kursu, kontrolörlük ve sertifikerlik
başvurularında aranılacak şartlar
ile yetki, çalışma usul ve esasları
MADDE 45
– (1)
Bakanlıkça gerekli görülmesi
halinde, ziraat mühendisi, veteriner
hekim, su ürünleri mühendisi ve gıda
mühendislerine yönelik, kontrolör
kursu açılır veya açtırılır.
(2) Kontrolörlük ve
sertifikerlik başvurularında
aranılacak şartlar, yetki, çalışma
usul ve esasları şunlardır:
a) Başvuruda aranılacak
şartlar ve istenilen belgeler:
1) Ziraat, veteriner,
su ürünleri ve gıda mühendisliği
fakültelerinin birinden mezun olmak,
2) Deneyim belgesi:
Organik tarım konusunda
bir yıllık bilgi ve deneyim sahibi
olduğunu gösterir resmi belgeye,
Konu ile ilgili yurtiçi
veya yurtdışı üniversite veya
enstitüden alınan yüksek lisans
diploması,
Bakanlıkça açılacak
veya açtırılacak kurslardan
kontrolörlük eğitimi aldığına dair
resmi bir belgeye sahip olmak,
3) Kimlik Belgesi,
4) Noter onaylı imza
sirküleri,
5) Lisansına uygun
meslek odası üyelik kaydı.
b) Yetki;
1) Yetkilendirilmiş
kuruluşlar, çalıştırmak istediği
kontrolör ve sertifiker için
yukarıda istenilen belgeleri başvuru
dilekçesi ekinde Bakanlığa sunar.
Bakanlıkça değerlendirilerek,
kontrolörlük veya sertifikerlik
yetkisi verilir.
2) Kontrolörler ve
sertifikerler yalnız bir
yetkilendirilmiş kuruluş adına
çalışır.
3) Yetkilendirilmiş
kuruluşlar çalıştıracakları
kontrolörler için, Bakanlıktan yetki
almak zorundadır. Yetkilendirilen
kontrolörler Bakanlık tarafından
kimlik verilerek kayıt altına
alınır.
c) Çalışma şekil ve
esasları;
1) Bakanlıktan alınacak
yetki belgesiyle çalışırlar.
2) Yaptıkları kontrolle
ilgili rapor tutmak, bu raporları
imzalamak ve yetkilendirilmiş
kuruluşa teslim etmek zorundadırlar.
3) Kontrolör ve
sertifikerin bu Yönetmelik
hükümlerine aykırı davrandığının
tespiti halinde Bakanlık tarafından
verilen yetki iptal edilir. İptal
tarihi itibarıyla 1 yıl süre
geçmeden yeniden yetki verilmez.
Kontrol ve
sertifikasyon ücreti
MADDE 46
– (1)
Kontrol ve sertifikasyon ücretinin
esasları aşağıda belirtilmiştir.
a) Kontrol ve
sertifikasyon ücreti;
yetkilendirilmiş kuruluş ile
müteşebbis arasında yapılan sözleşme
ile belirlenir.
Ceza uygulamaları
MADDE 47
– (1)
Kanuna aykırı hareket eden
müteşebbislere ve yetkilendirilmiş
kuruluşlara verilecek idari para
cezaları aşağıdaki şekilde
uygulanır.
a) Kanuna aykırılığın
tespit edildiği mahallin il
müdürlüğünün teklifi veya Bakanlığa
yapılan şikâyete bağlı olarak veya
Bakanlığın doğrudan tespiti halinde
Kanunun 12 nci maddesinin birinci
fıkrasının (b), (c), (d), (e)
bentlerindeki yaptırımlar Bakanlık
tarafından uygulanır. Bu yaptırımlar
Bakanlığın ön incelemesini müteakip
gerek duyulduğu durumda Bakanlık
Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından
yapılacak inceleme sonucuna göre
yerine getirilir. Bu inceleme
süresince yetkilendirilmiş kuruluş
müteşebbislerle yeni sözleşme
yapamaz. Ancak daha önceden sözleşme
yapılmış müteşebbislerle ilgili
kontrol, sertifikasyon ya da kontrol
ve sertifikasyon işlemlerine
Bakanlığın alacağı karar
doğrultusunda devam edilebilir.
b) Kanunun 12 nci
maddesinin birinci fıkrasının (f) ve
(k) bentlerine aykırı hareket
edenlere Bakanlıkça veya mahallin
mülki amiri tarafından idari para
cezası verilir.
c) Kanunun 12 nci
maddesinde yer alan diğer cezalar
ise Kanuna aykırılığın tespit
edildiği mahallin mülki amiri
tarafından verilir.
ALTINCI KISIM
Komiteler
BİRİNCİ BÖLÜM
Organik Tarım Komitesi
Organik Tarım
Komitesinin oluşumu, görevleri,
çalışma usul ve esasları
MADDE 48
– (1)
Organik Tarım Komitesinin oluşumu,
görevleri, çalışma usul ve esasları
aşağıda belirtilmiştir.
a) Organik Tarım
Komitesinin oluşumu;
1) Organik Tarım
Komitesi; Tarımsal Üretim ve
Geliştirme Genel Müdürü veya
görevlendireceği Genel Müdür
Yardımcısı veya ilgili Daire Başkanı
başkanlığında; Tarımsal Üretim ve
Geliştirme Genel Müdürlüğünden 3
kişi, Hukuk Müşavirliğinden 1 Hukuk
Müşaviri ve Teftiş Kurulu
Başkanlığından 1 Müfettiş olmak
üzere toplam 6 kişiden oluşur.
2) Komite, Bakan onayı
ile oluşturulur.
3) İhtiyaç duyulması
halinde diğer kamu ve kamu dışı
kuruluşlardan komiteye temsilci
davet edilebilir. Ancak toplantılara
bu şekilde katılanların oy hakkı
bulunmaz.
b) Komitenin görevleri;
1) Yetkilendirilmiş
kuruluşlara yetki vermek,
yetkilendirilmiş kuruluşların
yetkilerini iptal etmek,
2) Yetkilendirilmiş
kuruluşlara, kontrolörlere ve
müteşebbislere organik tarım
mevzuatlarına aykırı hareket
etmeleri halinde men kararı ve
gerekli idari para cezalarının
uygulanmasını Bakanlığa teklif
etmek.
c) Organik Tarım
Komitesinin çalışma usul ve
esasları;
1) Komite Raportörlüğü,
Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel
Müdürlüğü Alternatif Tarımsal Üretim
Teknikleri Daire Başkanlığı
tarafından yürütülür.
2) Komite, yılda en az
iki kez toplanır. Gerekli gördüğü
hallerde ise olağanüstü olarak
toplanır.
3) Komite, üye tam
sayısının en az yarıdan bir fazlası
ile toplanır ve karar alır. Oyların
eşitliği halinde Başkanın oyu 2 oy
sayılır.
4) Kararlar, toplantı
tarihinden itibaren 30 gün içinde
toplantıya katılan üyeler tarafından
imzalanarak Müsteşarlığın onayına
sunulur ve onay tarihinden itibaren
yürürlüğe girer.
İKİNCİ BÖLÜM
Organik Tarım Ulusal Yönlendirme
Komitesi
Organik Tarım
Ulusal Yönlendirme Komitesinin
oluşumu, görevleri, çalışma usul ve
esasları
MADDE 49
– (1)
Organik Tarım Ulusal Yönlendirme
Komitesinin oluşumu, görevleri
çalışma usul ve esasları aşağıda
belirtilmiştir;
a) Organik Tarım Ulusal
Yönlendirme Komitesi; Tarımsal
Üretim ve Geliştirme Genel Müdürünün
başkanlığında Tarımsal Üretim ve
Geliştirme Genel Müdürlüğü
temsilcileri, Devlet Planlama
Teşkilatı Müsteşarlığı, Dış Ticaret
Müsteşarlığı, Gümrük Müsteşarlığı,
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Sağlık
Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı,
İhracatı Geliştirme Etüt Merkezi,
Tarımsal Araştırmalar Genel
Müdürlüğü, Koruma ve Kontrol Genel
Müdürlüğü, Avrupa Birliği Genel
Sekreterliği temsilcileri, Türkiye
Bilimsel ve Teknolojik Araştırma
Kurumu, meslek kuruluşları, sivil
toplum örgütleri, yetkilendirilmiş
kuruluşların temsilcisi,
üniversiteler ve özel sektör
temsilcileri ile Komitenin toplantı
gündemiyle ilgili görüşlerinin
alınmasında yarar gördüğü kurum ve
kuruluşların temsilcilerinden olmak
üzere en az on kişiden oluşur.
b) Organik Tarım Ulusal
Yönlendirme Komitesi; organik
tarımın uygulanması ve
geliştirilmesi, desteklemeler ve
teşvikler, tüketicinin
bilinçlendirilmesi, organik
ürünlerin yurt içi ve yurt dışında
pazarlanması, uygulamalardaki
aksaklıkların tespit edilmesi ve bu
konudaki stratejilerin belirlenmesi,
organik tarım konusunda proje
önerilerinin belirlenmesi ve
araştırma önceliklerinin tespit
edilmesi hususunda çalışmaları
yürütür.
c) Organik Tarım Ulusal
Yönlendirme Komitesi tarafından
gerek görülmesi halinde çalışma
grupları oluşturulur.
ç) Olağan olarak yılda
en az bir kez toplanır. Olağanüstü
durumlarda sekretarya tarafından
toplantıya çağrılır.
d) Kararlar, toplantıya
katılanların salt çoğunluğu ile
alınır ve Komiteye tavsiye
niteliğindedir.
e) Raportörlük ve
sekretarya Tarımsal Üretim ve
Geliştirme Genel Müdürlüğü
tarafından yürütülür.
f) Kararlar, toplantı
tarihinden itibaren 20 gün içinde
toplantıya katılan üyeler tarafından
imzalanır. Kararlar imzalandıktan
sonra 30 gün içerisinde Komiteye
iletilir. Komite, müteakip ilk
toplantısında kararlarla ilgili
değerlendirmeyi yapar.
YEDİNCİ KISIM
Çeşitli ve Son Hükümler
Uyuşmazlık halinde
başvurulacak yer
MADDE 50
– (1) Her
yetkilendirilmiş kuruluş tarafından,
gerekli hallerde başvurulması
maksadıyla bir mahkeme yerinin
belirlenmesi zorunludur. Bu mahal,
müteşebbis ile yetkilendirilmiş
kuruluş arasında yapılan sözleşmede
belirtilir.
Dış ticaret
düzenlemeleri
MADDE 51
– (1)
Organik ürünlerin ithalat ve
ihracatına ilişkin gerekli
düzenlemeler, Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı ile Dış Ticaret
Müsteşarlığı tarafından yapılır.
Hüküm bulunmayan
haller
MADDE 52
– (1)
Organik tarım faaliyetlerinde bu
Yönetmelikte hüküm bulunmayan
hallerde; 15/5/1957 tarihli ve 6968
sayılı Zirai Mücadele ve Zirai
Karantina Kanunu, 22/3/1971 tarihli
ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu,
29/5/1973 tarihli ve 1734 sayılı Yem
Kanunu, 9/8/1983 tarihli ve 2872
sayılı Çevre Kanunu, 8/5/1986
tarihli ve 3285 sayılı Hayvan
Sağlığı ve Zabıtası Kanunu,
25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı
Mera Kanunu, 28/2/2001 tarihli ve
4631 sayılı Hayvan Islahı Kanunu,
29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı
Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair
Kanun, 27/5/2004 tarihli ve 5179
sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi
ve Denetlenmesine Dair Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek
Kabulü Hakkında Kanun, 24/6/2004
tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları
Koruma Kanunu, 3/7/2005 tarihli ve
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi
Kullanımı Kanunu, 18/4/2006 tarihli
ve 5488 sayılı Tarım Kanunu,
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanunu, 31/10/2006 tarihli
ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu ve
bu Kanunlara dayalı olarak
çıkartılan ilgili mevzuat hükümleri
ile 25/4/2002 tarihli ve 24736
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
Kimyevi Gübre Denetim Yönetmeliği,
18/3/2004 tarihli ve 25406 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan Tarımda
Kullanılan Kimyevi Gübrelere Dair
Yönetmelik, 4/6/2010 tarihli ve
27601 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Tarımda Kullanılan
Organik, Organomineral Gübreler ve
Toprak Düzenleyiciler ile Mikrobiyal,
Enzim İçerikli ve Diğer Ürünlerin
Üretimi, İthalatı ve Piyasaya Arzına
Dair Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan mevzuat
MADDE 53
– (1)
10/6/2005 tarihli ve 25841 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Organik
Tarımın Esasları ve Uygulanmasına
İlişkin Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
Üretilmiş olan
ürünlerin durumu
GEÇİCİ
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin yayımlandığı
tarihten önce Organik Tarımın
Esasları ve Uygulanmasına İlişkin
Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
üretilmiş olan ürünler stoklar
tükeninceye kadar pazarlanabilir.
Kontrol ve
sertifikasyon kuruluşları ile
sertifikerlerin durumu
GEÇİCİ
MADDE 2 –
(1) 10/6/2005 tarihli ve 25841
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Organik Tarımın Esasları ve
Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğe
göre yetkisi devam eden kontrol ve
sertifikasyon kuruluşları bu
Yönetmeliğin yayımlandığı tarihi
takip eden yılın Ocak ayında bu
Yönetmelik hükümlerine göre yetki
sürelerinin uzatılması için
Bakanlığa müracaat etmeleri koşulu
ile faaliyetlerini sürdürürler. Bu
kuruluşlar, müracaat tarihinden
itibaren iki yıl içinde Türk
Akreditasyon Kurumu veya Avrupa
Akreditasyon Birliği karşılıklı
tanıma anlaşmasına göre geçerliliği
mevcut uluslararası akreditasyon
kurumunca TS EN 45011 veya ISO
Rehber 65 standartlarına göre Kanun
ve bu Yönetmelik kapsamında akredite
olduğunu gösterir akreditasyon
belgesini Bakanlığa ibraz etmelidir.
Belirtilen sürede akreditasyon
belgesi ibraz edilmez ise Bakanlık
bu kuruluşların yetkisini iptal
eder.
(2) 10/6/2005 tarihli
ve 25841 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Organik Tarımın Esasları
ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğe
göre bir kuruluş adına
yetkilendirilen sertifikerlerin
yetkileri, aynı kuruluş adına
sertifiker olarak görev yaptığı
sürece devam eder.
(3) Bu Yönetmeliğin
yayımlandığı tarihten önce çalışma
yetkisi askıya alınmış
yetkilendirilmiş kuruluşun askıya
alınma süresi bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihte sona erer.
Maya ve maya
ürünlerinin tarımsal kaynaklı içerik
olarak hesap edilmesi
GEÇİCİ
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmeliğin 15 inci
maddesinin uygulanması açısından
maya ve maya ürünleri 31/12/2013
tarihine kadar tarımsal kaynaklı
içerikler olarak hesap edilir.
Yumurta üretiminde
piliç büyüklüğü
GEÇİCİ
MADDE 4 –
(1) Yumurta üretimi için piliçler 18
haftadan büyük olamaz. Bu durum
31/12/2011’e kadar geçerlidir.
Konvansiyonel yem
maddeleri oranı
GEÇİCİ
MADDE 5 –
(1) Bu Yönetmeliğin 17 nci
maddesinin birinci fıkrasının (f)
bendinin uygulanması açısından her
yıl izin verilen konvansiyonel yem
maddeleri oranı aşağıdaki gibi
düzenlenmiştir:
a) Domuz ve kanatlı
hayvanlar için, 31/12/2010’a kadar
%10, 31/12/2010’dan 31/12/2013’e
kadar %5,
b) Ruminantlar için,
31/12/2013’e kadar % 5.
c) Rasyon kuru
maddesinin % oranı yıllık olarak
hesaplanır. Rasyon kuru maddesinin
maksimum % 25’i konvansiyonel
yemlerden karşılanabilir.
Yetiştiricilik su
ürünleri yavrularının organik olma
zorunluluğu
GEÇİCİ
MADDE 6 –
(1) Bu Yönetmeliğin 24 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (ç)
bendinin uygulanması açısından
çiftliğe getirilecek organik olmayan
yetiştiricilik su ürünleri
yavrularının azami yüzdesi 31/12/
2011’e kadar % 80, 31/12/2013’e
kadar % 50 ve 31/12/2015’te tamamen
organik olmak zorundadır.
Organik olmayan
çift kabuklu kuluçkahanelerden gelen
döller
GEÇİCİ
MADDE 7 –
(1) Bu Yönetmeliğin 25 inci
maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendinin (1) numaralı alt bendinin
uygulanması açısından organik
olmayan çift kabuklu
kuluçkahanelerden gelen döller,
organik üretim birimlerinde
maksimum; 31/12/2011’e kadar % 80,
31/12/2013’e kadar % 50 oranında
kullanılır. 31/12/2015 tarihinden
itibaren ise, tamamen organik döller
kullanılır.
Haşlanmış yumurta
kabuklarının boyanması
GEÇİCİ
MADDE 8 –
(1) Bu Yönetmeliğin 28 inci
maddesinin uygulanması açısından
haşlanmış yumurta kabuklarının
boyanmasında demir oksit ve demir
hidroksit 31/12/2013 tarihine kadar
kullanılır.
Yürürlük
MADDE 54
– (1) Bu
Yönetmeliğin 39 ve 40 ıncı maddeleri
yayımı tarihinde, 29 uncu maddenin
birinci fıkrasının (b) bendinin 5
inci alt bendinin son cümlesi ve 32
nci maddesinin birinci fıkrasının
(g) bendi yayımı tarihinden iki yıl
sonra, diğer hükümleri ise yayımı
tarihinden üç ay sonra yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 55
– (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Tarım ve
Köyişleri Bakanı yürütür.
Yönetmelik eklerini görmek için
tıklayınız |