Konu       : Mevsimlik Gezici Tarım İşçilerinin                   Çalışma ve Sosyal Hayatlarının İyileştirilmesi.   GENELGE 2010/6   Mevsimlik  gezici  tarım  işçisi  olarak  çalışmak amacıyla, bulundukları illerden diğer illere aileleri ile birlikte giden vatandaşlarımızın bu süreçte ulaşım, barınma, eğitim, sağlık, güvenlik, sosyal çevreyle ilişkiler, çalışma ve sosyal güvenlik bakımından mevcut sorunlarının tespiti ile bu sorunların giderilmesine yönelik olarak aşağıda belirtilen çalışmalar, ilgili kurum ve kuruluşların işbirliğiyle yürütülecektir. 1. Merkezde, konuyla ilgili kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonun sağlanması, yürütülmesi gereken faaliyetlerin izlenmesi, uygulama sırasında doğabilecek sorunlara çözüm üretilmesi ve bir veri tabanı oluşturulması için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Müsteşar Yardımcısının Başkanlığında; İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı,  Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü, Türkiye İş Kurumu, tarım işkolunda örgütlü en çok üyeye sahip işçi sendikası ile Türkiye Ziraat Odaları Birliği temsilcilerinin katılımıyla “Mevsimlik Gezici Tarım İşçileri İzleme Kurulu” oluşturulacaktır. 2. Mevsimlik gezici tarım işçisi (İşçi) gönderen ve alan her il ve ilçede, mülki idare amirinin başkanlığında; o ildeki ve ilçedeki ilgili kurum ve kuruluş, işçi, aracı ve işveren (toprak sahibi/işleyen) temsilcilerinin katılımı ile “İl/İlçe Mevsimlik Gezici Tarım İşçileri İzleme Kurulu” oluşturulacaktır. 3. İşçilerin göç döneminde yolculuklarının güvenli ve sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi maksadıyla; göç alan ve veren yerler arasında ulaşım ile ilgili koordinasyon sağlanacak, trafik denetimleri artırılacak, araç ve trafik güvenliğinin gerektirdiği kontroller hassasiyetle ve sıklıkla yapılacak, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca gerekli bütün tedbirler alınacaktır. 4. İhtiyaca göre tren seferleri artırılacak, işçilerin il ve ilçe merkezlerinde geçici konaklamaları için ihtiyaç halinde ve imkanlar dahilinde kamuya ait alan ve tesislerden yararlanma imkânı sağlanacak, şehir içinde, otogar ve istasyonlarda, parklarda vs. gelişi güzel konaklama ve beklemelerine fırsat verilmeyecektir. 5. İşçilerin ihtiyaç duyduğu ekmek ve yemek pişirme, çamaşır ve bulaşık yıkama ile tuvalet ve banyo mahalleri gibi asgari ihtiyaçların karşılandığı barınma yerlerinin işverenlerce karşılanması sağlanacak, bunun sağlanamadığı bölgelerde; işçilerin yoğun olarak çalıştığı yerlere en yakın mesafede, alt yapısı il özel idarelerince hazırlanacak toplulaştırılmış uygun yerleşim yerleri oluşturulacaktır. 6. Yerleşim alanlarının; doğa olaylarından fazla etkilenmeyecek, elektrik, su, kanalizasyon, yol gibi hizmetlerin sunumunun kolaylıkla sağlanabileceği, sağlık şartları uygun, tehlikeli tesislere ve girilmesi yasak yerlere yeterli mesafede, barınacak işçilerin sayısına uygun büyüklükteki hazine arazileri arasından seçilmesine özen gösterilecektir. 7. Toplulaştırılmış çadır yerleşim yerlerinde il özel idarelerince seyyar kolaylık tesisleri kurulacaktır. Kolaylık tesislerinde; tuvalet, banyo, çamaşır ve bulaşık yıkama yerleri ile ekmek pişirme imkânları ve gerektiğinde derslik olarak kullanılabilecek sosyal tesis bulundurulacaktır. İhtiyaç duyulacak çadır ve seyyar kolaylık tesisleri imkânlar ölçüsünde öncelikle bölgedeki Türkiye Kızılay Derneği, valilikler ve belediyelere ait depolardan temin edilecektir. İhtiyaçların bu şekilde karşılanamaması halinde il özel idarelerince kiralama ve hizmet satın alma yoluna gidilecektir. 8. Bu yerleşim yerlerindeki içme ve kullanım suyu ile elektrik ihtiyacı; şebeke tesisi, mahallinde sondaj, su tankı/tankeri, elektrik hattı tesisi veya jeneratör temini suretiyle il özel idarelerince sağlanacak ve kullanım bedelleri kullananlardan alınacaktır. 9. Toplulaştırılmış çadır yerleşim yerlerinin belli aralıklarla her türlü haşerelere karşı ilaçlanması ile çöplerin alınması, mücavir sınırlara göre ilgili belediye veya il özel idaresi tarafından yerine getirilecektir. 10. İşçilerin ve ailelerinin kimlik bilgileri 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu esaslarına göre alınacak, ayrıca, mahalli kolluk kuvvetlerince bunların konakladıkları bölgelere gece ve gündüz mutat zamanlarda güvenlik amaçlı devriye faaliyetleri yapılacaktır. Ayrıca bu işçiler ve ailelerine ilişkin bilgiler Türkiye İş Kurumunca alınacak ve bunlar hakkında veri tabanı oluşturulacaktır. 11. İşçilerin ve ailelerinin bulaşıcı ve salgın hastalıklara karşı düzenli sağlık taramaları, çocukların gelişimi ve gebelik takipleri periyodik olarak yaptırılacak, bu hizmetler için gerekirse mobil sağlık ekipleri oluşturulacaktır. Bunların aileleri ve çocukları sosyal hizmetler kapsamında bilgilendirilecek, psikolojik destek verilecek ve varsa özürlü ve yaşlıların Devletimizin bu kesimler için sunduğu imkân ve hizmetlerden yararlandırılmaları sağlanacaktır. 12. İşçilerin zorunlu öğretim çağındaki çocuklarının eğitimlerini devam ettirmek üzere; kendi yörelerindeki veya gittikleri yerlerdeki Yatılı İlköğretim Bölge Okullarına misafir öğrenci olarak alınmaları veya taşımalı eğitim veya mobil eğitim gibi imkanlardan en uygun olanı seçilerek çocukların okula devamları sağlanacaktır. Bu hususta şartlı nakit transferi gibi özendirici tedbirler etkin şekilde uygulanacak, çocukların okul kıyafetleri ve malzemeleri İl/İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarınca temin edilecektir. 13. İşçilerin geri dönüşlerinde başta kadın ve genç kızlar olmak üzere, yetişkinlere okuma-yazma, sosyal-kültürel faaliyetler ve meslek edindirme kursları düzenlenmesi hususunda gerekli imkanlar hazırlanacaktır. 14. İşçilerin sosyal güvenlikleri açısından mevcut durumları Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından yürütülecek çalışmalarla iyileştirilecektir. Çocuk işçiliği ve çocuk emeğinin istismarı ile etkin mücadele edilecektir. 15. Tarımda iş aracılarının belgelendirilmesi zorunlu hale getirilecek, belgesi olmayan iş aracılarının işçi temin etmelerinin önlenmesi ve iş aracıları ile işverenler veya doğrudan işçiler ile işverenler arasında sözleşme yapılmasının sağlanması için gerekli tedbirler alınarak, vaki uyuşmazlıklarda mağduriyetlerin önüne geçilecektir. İşveren/iş aracısı ve işçi arasındaki ücret alacağına ilişkin uyuşmazlıkların öncelikle il ve ilçelerde kurulacak izleme kurullarında çözümlenmesine çalışılacaktır. 16. Belgesi olmayan ve sözleşme imzalamadan iş alan aracılar Türkiye İş Kurumu tarafından “Tarımda İş ve İşçi Bulma Aracılığına İzin Verilmesi ve Aracıların Denetimi Hakkında Yönetmelik” hükümleri çerçevesinde denetlenerek, ilgili mevzuatı çerçevesinde gereği yapılacaktır. 17. Tüm bu tedbirler ve çalışmalar valiliklerin gözetim ve denetiminde icra edilecek, tedbirlerin doğru anlaşılması ve uygulanması için göç veren illerde işçiler ve aracılara, göç alan illerde ise işverenlere ve yöre halkına yönelik bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları planlanacak, il düzeyinde alınacak tedbirler valiliklerce ilan edilecek, aykırı davrananlar hakkında idari ve cezai yaptırım uygulanması için gerekli işlemler geciktirilmeden yapılacaktır. 18. Tüm bu faaliyetler için ihtiyaç duyulan kaynak, valiliklerce hazırlanacak projeler doğrultusunda; 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 6. maddesinde yer alan ekonomik kalkınma ve sosyal gelişmeye yönelik altyapı yatırımları için işsizlik sigortası fonundan aktarılan kaynaklardan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca il özel idarelerine gönderilecek ödenekler ile imkanlar ölçüsünde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ve il özel idarelerinin bütçelerinden karşılanacaktır. 19. İl/İlçe Mevsimlik Gezici Tarım İşçileri İzleme Kurullarınca, mevsimlik çalışma döneminin başında ve sonunda, o il ve ilçede yürütülen faaliyetler, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri Mevsimlik Gezici Tarım İşçileri İzleme Kurulunda görüşülmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilecektir. İşçilerin ve yöre halkının birbirinin emek ve işine duydukları ihtiyaç, kardeşlik ve dayanışma bilincini güçlendirmeye yönelik olarak yukarıda sıralanan faaliyetler ilgili tüm kurum ve kuruluşlar, meslek teşekkülleri ve sivil toplum örgütlerinin de katkılarıyla uygulanacaktır. İstismara yol açacak sosyal ve siyasal sorunlara fırsat verilmeyecek, özellikle Devletin tarafsızlığına gölge düşürecek her türlü söz, eylem ve uygulamadan kesinlikle kaçınılacaktır. Bilgilerini ve gereğini önemle rica ederim.                                                                                                     Recep Tayyip ERDOĞAN                                                                                                               Başbakan

Resmi Gazete Tarihi:        14.03.2004      Resmi Gazete          Sayısı: 25402

 

 

TARIMDA İŞ VE İŞÇİ BULMA ARACILARININ DENETİMİ HAKKINDA YÖNETMELİK

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, tarımda iş ve işçi bulma aracılığı için gerçek veya tüzel kişililere izin verilmesi, bu kişilerin çalışma ve denetimi ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

Madde 2 — Bu Yönetmelik, tarımda iş ve işçi bulma aracılığı yapmak üzere, gerçek veya tüzel kişilere izin verilmesi, izinlerin yenilenmesi, iptali ve tarım aracılarının denetimine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

Madde 3 — Bu Yönetmelik, 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 3 üncü maddesinin (d) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;

Kurum : Türkiye İş Kurumunu,

Genel Müdürlük : Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünü,

İl Müdürlüğü : Türkiye İş Kurumu İl Müdürlüğünü,

Şube Müdürlüğü : Türkiye İş Kurumu Şube Müdürlüğünü,

Aracı : Tarımda iş ve işçi bulma aracılığı görevini yapmak üzere Kurumca

izin verilen gerçek veya tüzel kişileri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Tarımda İş ve İşçi Bulma Aracılığı, Aracının Tanımı, Aracıda Aranılan Nitelikler

Tarımda iş ve işçi bulma aracılığı

Madde 5 — Tarımda iş ve işçi bulma aracılığı, esas itibarıyla Türkiye İş Kurumunca yapılır.

Ancak, Kurum il veya şube müdürlüğü bulunmayan yerlerde ya da olmasına rağmen haberleşme ve işçilerin işyerlerine gitme güçlükleri gibi nedenlerle Kurumun etkili olamaması halinde, Kurum tarafından gerçek veya tüzel kişilere tarım aracılığı yapmaları için izin verilebilir.

Aracıların işçilerden ücret almaları yasaktır. Ücret yalnızca işverenden alınır.

Aracıda aranılan nitelikler

Madde 6 — Aracılık yapacak gerçek kişiler ile tüzel kişileri idare, temsil ve ilzama yetkili kişilerde aranan nitelikler ve belgeler şunlardır:

a) Türk vatandaşı olmak,

b) 18 yaşını bitirmiş olmak,

c) Kamu haklarından yoksun bulunmamak,

d) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya altı aydan fazla hapis cezası almış veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, kara para aklama veya Devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı suçlarından dolayı hükümlü bulunmadıklarına ilişkin Cumhuriyet Savcılığından belge almış olmak,

e) En az ilkokul mezunu olmak.

Ayrıca, Kurumca belirlenen miktardaki masraf karşılığının yatırılması ve tüzel kişilerce şirket kuruluş sözleşmesinin yayımlandığı ticaret sicil gazetesinin bir örneğinin Kuruma ibraz edilmesi şarttır.

 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Aracı Belgesi, Aracı Belgesinin Geçerlilik Süresi, Aracı Sicili, Aracılığın Devredilemeyeceği

Aracı belgesi

Madde 7 — Tarım aracılığı yapmak üzere başvuran ve Kurum tarafından tarımda iş ve işçi bulma aracılığı yapması uygun görülen gerçek veya tüzel kişilere Kurum il veya şube müdürlüklerince yazılı olarak bilgi verilir. Talepleri uygun bulunan gerçek veya tüzel kişilerden Kurumca belirlenen miktarda masraf karşılığının tahsil edilmesini müteakip "Tarımda İş ve İşçi Bulma Aracısı" belgesi verilir. Tüzel kişiler için bu belgede, tüzel kişiliği idare, temsil ve ilzama yetkili kişiler de gösterilir.

Aracı belgesinin geçerlik süresi

Madde 8 — Aracılara verilen tarımda iş ve işçi bulma belgeleri bir yıl süre ile geçerlidir. Bu süre sonunda aracılığı sürdürmek isteyenlerin belgeleri izin yenileme masraf karşılığının yatırılması ve uygun görülmesi halinde birer yıllık olarak Kurum tarafından yenilenir.

Aracı sicili

Madde 9 — Kurumca her aracı için bir "Aracı Sicili" düzenlenir. Bu sicilin içeriği Kurumca saptanır. Aracı sicilleri ilgili Kurum il veya şube müdürlüğünde saklanır.

Aracılığın devredilemeyeceği

Madde 10 — Aracılık, yalnız aracı belgesi almış olanlarca yapılır; başkasına devredilemez, vekalet yoluyla da yürütülemez.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yükümlülük, Sözleşme Düzenlenmesi, Rapor Verme, Aracılık Belgesinin İptali

Yükümlülük

Madde 11 — Tarımda iş ve işçi bulma aracılığı yapmak üzere, izin verilen gerçek veya tüzel kişiler;

a) Tarım işverenleri ile düzenleyecekleri iş sözleşmelerini Kurumda düzenleyeceklerini ya da Kurum dışında düzenleyecekleri sözleşmelerin bir örneğini düzenleme tarihinden itibaren iki hafta içinde Kuruma teslim edeceklerini,

b) Kurumca onanmış bu sözleşmede gösterilen dışında, harç, masraf ve ücret alamayacaklarını,

c) Tarım mevsimi süresi içerisinde derleyebileceği işçilerle ilgili bilgileri içeren bildirimi belge isteme ve yenileme sırasında Kuruma vermeyi,

d) Tarım işçilerinden ücret almayacaklarını, hizmetlerinin karşılığını yalnız işverenlerden isteyeceklerini,

e) Tarım işçilerine işe yerleştirmeden önce, yapılacak işler, ücret ve diğer hususlar hakkında gerekli bilgileri vereceklerini,

f) Tarım işçilerini oturdukları yerden işyerine kadar en hızlı ve güvenilir araçlarla götürüp getirmeyi, bu gidiş ve dönüşlerde doğrudan kontrol ve gözetim yapacaklarını,

g) Ücretlerin kararlaştırılan ödeme biçimine göre, işverence (Günlük-Haftalık-Aylık) her işçinin kendisine ödenmesini sağlayacaklarını,

h) Çalışan tarım işçilerinin günlük brüt kazançlarının Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararında belirtilen ücretin altında olmayacağını,

ı) Tarım işçilerinin barınma yerlerini, yeme ve yatma durumlarını sağlığa ve barınma koşullarına uygun biçimde sağlama ve düzenlemeye çalışacaklarını,

i) İşverenle yapmış olduğu sözleşme hükümlerine uygun olarak her işçinin hakkını işveren karşısında savunacaklarını, usulsüz ve haksız uygulamaları derhal Kuruma bildireceklerini,

kabul ve taahhüt ederler.

Sözleşme düzenlenmesi

Madde 12 — İşveren ile aracı arasında, aracının işverenden alacağı ücret ve çalışma koşulları, aracının ve işverenin karşılıklı yükümlülükleri, örneği Kurumca düzenlenen bir sözleşmede belirtilir. Sözleşmenin bir örneği ilgili Kurum il veya şube müdürlüğü tarafından saklanır.

Aracının alacağı ücret; vali veya vali yardımcısı ya da kaymakam başkanlığında olmak üzere il ziraat odası başkanı, Kurum il veya şube müdürü, varsa o ildeki tarım-iş sendikasının bir temsilcisi ile komisyon başkanının katılmasında fayda gördüğü kurum ve kuruluşların birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından belirlenir.

Rapor verme

Madde 13 — "Tarımda İş ve İşçi Bulma Aracısı" belgesi verilen gerçek veya tüzel kişiler, yaptıkları çalışmalara ilişkin olarak yılda bir kez Kuruma rapor vermek zorundadır. Bu raporun içeriği ve biçimi ile verileceği tarih Kurumca belirlenir.

Aracılık belgesinin iptali

Madde 14 — Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yazılı nitelikleri yitiren, 10 uncu maddesi hükümlerine uymayıp aracılığı başkasına devreden, 13 üncü maddede sözü edilen raporu iki kez süresi içinde vermeyen ve/veya raporda gerçeğe aykırı bilgi veren, 15 inci maddeye göre yapılacak denetim sonucunda aracılık yapmasında sakınca görülen, iş bulduğu işçilerden ücret aldığı tespit edilen aracıların belgeleri Kurumca iptal edilir.

Aracılık belgesi verilenler ve belgesi iptal edilenler Kurum tarafından yerel gazetede duyurulur.

Belgesi iptal edilen aracılara en az 1, en çok 3 yıl süreyle yeniden belge verilmez.

 BEŞİNCİ BÖLÜM

Denetleme, İdari Para Cezası, Yürürlük, Yürütme

Denetleme

Madde 15 — Tarımda iş ve işçi bulma aracılığı yapmak üzere izin verilen gerçek veya tüzel kişilerin görevlerini, bu Yönetmelikte bildirilen hususlara uygun olarak yapıp yapmadıkları, Türkiye İş Kurumunca denetlenir.

Bu denetimlerde gerekirse mahalli mülki amirden ve muhtardan yardımcı olması istenir.

İdari para cezası

Madde 16 — 4904 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (d) bendi uyarınca, Kurumdan izin belgesi almadan veya geçerlilik süresi sona eren aracı belgesini yeniletmeden tarımda iş ve işçi bulma aracılığı yaptığı tespit edilenlere, eylem başka bir suçu oluştursa dahi bir milyar ikiyüzseksenbeşmilyon lira idari para cezası uygulanır. Başka suçu oluşturan eylemler için idari para cezası dışında yasal işlem yapılır.

İdari para cezaları, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükmü uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında her yıl artırılarak uygulanır.

İdari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde Kuruma ödenir veya aynı süre içinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kuruma yapılan itirazlar 30 gün içinde sonuçlandırılır. Kurumca itirazı reddedilenler idari yargı yoluna başvurabilirler. Yargı yoluna başvurulması cezanın takip ve tahsilini durdurmaz.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

Madde 17 — 1475 sayılı mülga İş Kanununa dayanılarak çıkartılan ve 08/09/1978 tarihli ve 16398 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımda İş ve İşçi Bulma Aracılarının Denetimi Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1 — Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte "Tarımda İş ve İşçi Bulma Aracısı" belgesi almış olan okur-yazarlardan, aracılık görevini devam ettirdikleri sürece "ilkokul mezunu" olma koşulu aranmaz.

Geçici Madde 2 — Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden, önceki mevzuat gereği alınan aracı belgeleri izin süresi sonuna kadar geçerlidir.

Yürürlük

Madde 18 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 19 — Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.