BASIN BÜLTENİ

30 Nisan 2008

TZOB Nisan ayı üretici, hal, pazar ve market fiyatlarını açıklıyor…

 Market fiyatlarına bakıldığında Nisan ayı  zam şampiyonu ‘KIRMIZI MERCİMEK’ oldu

Özellikle Nisan ayında bakliyat üretici fiyatları hiç artmazken, Market fiyatlarında Kırmızı Mercimekte yüzde 24.3, Yeşil Mercimekte

yüzde 8.5 artış olmuştur.

Yine Nisan ayında havaların ısınmasıyla birlikte sebze fiyatlarında düşüş olmuştur. En büyük düşüş ise yüzde 58.6 ile Sivri Biberde gerçekleşmiştir.

TZOB kamuoyunu doğru bilgilendirmek amacıyla yaş meyve ve sebze fiyatlarıyla birlikte önem arz eden çeşitli gıda ve ürünlerin fiyatlarını her ay açıklamaya devam ediyor. Bu açıklamalar tüketicinin ödediği fiyatların üreticilerimize yeterince yansımadığını, fiyat artışlarının üreticilerden mi yoksa aracı veya perakendecilerden mi kaynaklandığını doğru bilgilerle göstermek amacıyla yapılmaktadır.

Türkiye İstatistik Kurumu her ayın ilk haftasında tüketici fiyatları ve üretici fiyatlarıyla ilgili genel açıklamalar yapmaktadır. Bu açıklamalar sonucu, bazı ürünlerdeki fiyat artışları Basınımızda değişik şekillerde değerlendirilmektedir. Ancak fiyat artışlarının kaynağı genelde üreticilerimiz, çiftçilerimiz olarak gösterilebilmektedir.

Birliğimizin her ay düzenli olarak yapılan araştırmalar neticesinde oluşturulan üretici, hal, pazar ve market fiyatlarını açıklıyoruz. Bu rakamlar tüketici hareketlerinin fazla olduğu Ankara, İstanbul, Mersin ve İzmir illerinden derlenmiştir.

Bu çerçevede Birliğimizce Nisan ayı için yapılan tespitlerin sonuçlarını değerlendiren TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ürünün üreticiden tüketiciye ulaşıncaya kadar geçtiği hal, pazar ve market zinciri halkalarının fiyat artışlarında önemli oranlarda etkili olduğunu belirterek, “Üretici ve tüketici arasındaki fiyat farkına baktığımızda yaş sebze ve meyvede % 272’lere, kurutulmuş ürünlerde %170’lere, baklagillerde %331’lere, pirinçte %497’lere ve hayvansal ürünlerde %231’lere kadar çıktığı görülmektedir.  Görüldüğü üzere, üretici ve market fiyatları arasındaki makas, daha önceki açıklamalarımızda da ifade ettiğimiz gibi çok yüksektir” dedi.

Mart ayında perakende seviyesinde genel itibarıyla bir artış görülürken bazı ürünlerde de azalma meydana geldiğini belirten Bayraktar, “Bu dönemde, kırmızı mercimek başta olmak üzere baklagillerde, hayvansal ürünlerde ve bazı sebzelerde artışlar görülmektedir. Kırmızı mercimekte %24,3, yeşil mercimekte %8,5, kuru fasulyede %3,3, nohutta %3,1 artış gözlemlenmiştir. Hayvansal ürünlere bakıldığında et fiyatı %3,1, yumurta fiyatı %2,8 artmıştır. Sebzelerden domateste %22,5, havuçta ise %22,4’lük bir artış meydana gelmiştir. Kuru kayısı ve kuru incirde fiyat değişimi gözlenmezken, en önemli düşüş sivri biber, yeşil fasulye ve çilekte gerçekleşmiştir.

Baklagiller Nisan ayında da fiyat artışlarının devam ettiği ürün grubu olmuştur. Baklagillerde üretici fiyatında bir değişim gözlenmezken market fiyatlarında bu denli artışın olması, fiyat artışının üreticilerimizden kaynaklanmadığının göstergesidir. Baklagillerin fiyat artışında her ne kadar üretimdeki azalmanın etkisi olsa gıda fiyatlarında yaşanan tartışmada baklagilleri de etkilemiş, fiyatlar daha da artmıştır.  

Geçen aya göre salatalıkta %24,4, patlıcanda %32,7, çilekte %45,5, yeşil fasulyede %50,1,  sivri biberde %58,6 fiyat düşüşü görülmüştür. Nisan ayı itibarıyla hava sıcaklıklarının yükselmesi ile birlikte ürün miktarının artışına bağlı olarak üretici fiyatlarında görülen düşüş marketlere de yansımıştır.   

Market fiyatlarına bakıldığında pirinçte geçen aya göre ancak %0,4’lük bir düşüş gerçekleşmiştir. TMO tarafından sezonda açıklanan fiyat ile kıyasladığımızda üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkı %497,8’dir.

Bu tabloyu genel olarak değerlendirirsek, Nisan ayı içinde havaların ısınması ile birlikte hasat edilen ürün miktarındaki artışa bağlı olarak bazı yaş meyve ve sebzede fiyatlarda düşüşün meydana geldiği düşünülmektedir. Ancak baklagil, pirinç gibi stoklanabilen ürünlerde fiyat artışları görülmektedir” dedi.

Üretici fiyatlarında bakliyat, pirinç, et, kuru kayısı ve kuru incir gibi ürünlerde bu dönemde bir fiyat değişimi olmadığını belirten Bayraktar, “Havuç, domates, kuru üzüm ve yumurtada üretici fiyatında artış görülmektedir. Havuçta görülen %10’luk fiyat artışı rekoltenin az ve sezon sonu olmasından kaynaklanırken, domatesteki %9’luk fiyat artışı talep artışından ve ihracattan kaynaklanmaktadır. Kuru üzüm fiyatındaki artış ise sezon sonu olmasından kaynaklanmaktadır.

Üretici fiyatlarında düşüş görülen ürünlere baktığımızda %61,8’lik oranla en fazla düşüş çilekte gerçekleşmiştir. Salatalıkta %29,6,  patlıcanda %35,4, yeşil fasulyede %56,7,  sivri biberde %58,4 düşüş görülmüştür. Nisan ayında hava sıcaklıklarının yükselmesi ile birlikte hasat edilen ürün miktarındaki atış fiyat düşüşünde etkili olmuştur.

Diğer fiyat düşüşü görülen ürünlerden biri de süttür. Sütte üretici fiyatı geçen aya göre %14,5 azalmıştır. Süt fiyatındaki düşüşte sanayicilerin, süt talebinin yetersiz olduğunu ve stoklarının dolu olduğunu söylemesi etkili olmuştur. Ayrıca fiyat düşüşünde sezon itibarıyla süt veriminin buna bağlı olarak üretimin artması da etkili olmuştur. Üretici fiyatı azalırken bu düşüş market raflarına yansımadığı gibi, marketteki sütün fiyatı %2,6 artmıştır” dedi.

Çiftçilerimizin gelirlerin artırılması, üretim ve verim artışı yanında ürünlerini daha iyi değerlendirmeleriyle de çok yakından ilgili olduğunu hatırlatan Bayraktar, “Daha iyi değerlendirme bir yönüyle tüketicinin ödediği fiyattan daha fazla pay alınması anlamına gelmektedir.

Çiftçilerimiz, tarımda gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ürünlerini kendi organizasyonları ile pazarlamayı başarmak zorundadırlar. Ancak bunu başardıkları takdirde pazarla entegre olmaları, sanayi ile entegre olmaları mümkün hale gelecektir” dedi.

Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü

Seçilmiş Ürünlerde Ortalama Üretici, Hal, Pazar ve Market Fiyatları(YTL/Kg)

Not: Veriler Ankara, İzmir, İstanbul, Mersin illerinden derlenen ortalama fiyatlardır. Kuru fasulye, nohut, kırmız ve yeşil mercimek için belirtilen hal fiyatları Gimat toptan satış fiyatlarıdır. 

Seçilmiş Ürünlerde Market Fiyatlarındaki Değişim