BASIN BÜLTENİ

14 Eylül 2008

Dünyada ayçiçeği üretimi arttı, fiyatlar düştü

Çeltikde tüccar isteksiz,TMO ise alımda gecikti

Türkiye’nin gümrük vergi oranları, üreticilerimizi

korumaya yetmiyor..!

2008 yılı Ayçiçeği maliyeti 1 YTL/Kg,

Trakyabirlik ve Karadenizbirlik avans fiyatı 0,765 YTL/Kg,

Piyasada ise 0,7 YTL/Kg’dır.

Bitkisel yağ tüketiminde %70 oranındaki payı ile ilk sırada yer alan ayçiçeği, ülkemiz ekonomisi açısından oldukça önemli bir yere sahiptir.

Dünyada ortalama 22 milyon hektar alanda 28 milyon ton ayçiçeği üretimi yapılmaktadır. 2007 yılında dünya ayçiçeği ekim alanlarında azalma görülmekle birlikte bu yılda ayçiçeği fiyatlarında gerçekleşen rekor artışlar nedeniyle 2008 yılında ekim alanları 24 milyon hektara ulaşmıştır. 2007 yılında yaşanan kuraklık sebebiyle azalan verim miktarının da 2008 yılında artış göstermesi ile dünya ayçiçeği üretiminin 2008 yılında 32 milyon tona ulaşması beklenmektedir.

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ülkemizde ayçiçeği üretiminin en fazla 2006 yılında 1.118.000 ton olarak gerçekleştiğini, 2007 yılında ülke genelinde yaşanan kuraklıktan ayçiçeği üretiminin de olumsuz etkilendiğini ve ayçiçeği üretiminin 2007 yılında 854.407 tona gerilediğini belirtti. Bayraktar, “2008 yılında ise ayçiçeği üretiminin bir önceki yıla göre %20 oranında artarak 1.025.280 tona ulaşması beklenmektedir.

Son yıllarda gerek ekim alanları gerekse verimde sağlanan artış ile ayçiçeği üretimi artırılsa da, üretim her yıl ortalama 650 bin ton olan ayçiçeği yağı tüketimini karşılamamaktadır.

Ayçiçeği üretimimizin ülke ihtiyacını karşılamada yetersiz kalması nedeniyle söz konusu üretim açığı ithalat yoluyla karşılanmaktadır.

2007 yılında artan gıda fiyatları ayçiçeğinde de gerçekleşmiştir. 2007 yılına kadar ülkemizde ayçiçeği fiyatları dört yıl süresince artırılmazken 2007 yılında %65 artışla 82,5 YR/Kg olarak gerçekleşmiştir. Ancak, geçmiş yıllarda artış olmaması nedeniyle 2007 yılında gerçekleşen %65 artış oranı dahi ayçiçeği maliyetini karşılayamamıştır.

Dünyada Nisan 2008 tarihine kadar hızla artan ayçiçeği tohum ve yağ fiyatları bu tarihten itibaren gerilemeye başlamıştır. Nisan 2008 tarihinde 928 $/Ton’a ulaşan fiyatlar 2008 Temmuz ayında 763 $/Ton’a gerilemiştir.

Ayçiçeği tohum ithalatının önemli bölümünün gerçekleştirildiği Bulgaristan’da üretim artışına paralel olarak düşen fiyatlar ülkemize ucuz ürün ithalatını gündeme getirmiştir. Trakyabirlik verilerine göre Bulgaristan’dan gerçekleştirilecek ayçiçeğinin ithal maliyeti 60-62,5 Ykr/kg’dır. Bu fiyatlarla üreticilerimizin rekabet etmesi mümkün değildir.

Birliğimizce yapılan ayçiçeği maliyet çalışmalarına göre 2008 yılı ayçiçeği maliyeti 1 YTL/Kg’dır. 2007 yılından itibaren %180 oranında artan gübre fiyatları ile %40 oranında artan motorin fiyatları ayçiçeği maliyetinin bir önceki yıla göre %14 oranında artmasına neden olmuştur. Üreticilerimizin ayçiçeği üretiminden gelir elde edebilmesi için ayçiçeği fiyatlarının 1,30 YTL/Kg olması gerekmektedir. Ancak, ayçiçeği hasadının başladığı bugünlerde fiyatlar piyasada 70 YKR/Kg kadar gerilemiştir. Trakyabirlik ve Karadenizbirlik avans fiyatlarını 76,5 YKR/Kg olarak açıklamışlardır.

Trakyabirlik ve Karadenizbirlik’in açıkladığı avans fiyatlarını üretici maliyetlerini de göz önünde bulundurarak artırmasını beklediklerini vurgulayan Bayraktar, ayçiçeği fiyatlarının gerilemesinde en önemli etkenin ayçiçeği ithalatında uygulanan gümrük vergi oranlarının üreticilerimizi koruyamaması olduğunu belirterek, “Ayçiçeği ihtiyacının ithalatla tamamlandığı ülkemizde fiyat oluşumu dünya fiyatlarına bağlıdır. Dünyada fiyatların düşük seyretmesi ve ülkemizde ithalat kurallarının üreyicilerimizi korumada yeterli olmaması ile üreticiler rekabet edememektedir.

15.07.2008 tarihinden itibaren ayçiçeği tohumu gümrük vergi oranı %27’ye, ham ayçiçeği yağı gümrük vergi oranı %36’ya çıkarılmıştır. Bu oranlar DTÖ kurallarına göre uygulayacağımız en yüksek oranlardır.

Ülkemizde bitkisel yağ sıkıntısı çekilmekte ve yağ ihtiyacı ithalatla karşılanmaktadır. Ülkemizin döviz kaybının önlenmesi ve mevcut üretim potansiyelinin değerlendirilerek bu üretim dalının ülke ekonomisine olan katkısının artırılması bakımından yağlı tohumlu bitkilerin ve özellikle ayçiçeği üretiminin artırılması zorunludur.

Bu amaçla;

·                    Özellikle üreticinin ürün pazarlama döneminde(hasat ve sonrası) ithalatı önleyecek ek tedbirler alınmalıdır.

·                    Prim miktarı belirlenirken piyasa fiyatları ile üretim maliyetine göre belirlenecek hedef fiyat arasındaki farkı karşılayacak şekilde olmasına dikkat edilmelidir.

·                    Artan gübre ve motorin fiyatlarının masraflar içerisindeki payının azaltılması için 2008 yılı ürünü için ödenecek girdi destekleri üretim aşamasında kullanılan mazot ve gübrenin en az yarısını karşılamalıdır.

·                    Nakit sıkıntısı yaşayan ayçiçeği üreticisinin ürününü bekletebilmesi için 2009 yılında ödenecek girdi destekleri bu yıl içinde ödenmelidir.

·                    Sulu tarım yapılan yörelerde ekim alanlarının artırılması bakımından ayçiçeği üretimi teşvik edilmelidir. Bu amaçla, sulamaya yönelik teşvikler artırılmalı ve bu tür uygulamalar desteklenmeli, sulamada kullanılan elektrik fiyatları makul bir seviyeye getirilmelidir.

·                    Tarım Satış Kooperatiflerinin etkili bir çiftçi örgütü olarak çalışmalarına yardımcı olmak üzere 4572 sayılı yasa ile kesilen finansal desteklerinin yerine, yeni finans kaynakları oluşturulmalı, ekonomik kayıplara neden olan depolama koşulları iyileştirilmelidir.”

Çeltik maliyeti 99 YKr/Kg’dır,

TMO en az 1,2 YTL/Kg fiyat açıklamalı ve alıma başlamalıdır

Çeltik konusuna da değinen TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Türkiye’nin çeltik üretiminde son yıllarda artış görülmesine rağmen ülkemizin ihtiyacına yetecek düzeye ulaşılamadığını ve halen ülkemizin pirinç ihtiyacının her yıl gerçekleştirilen ortalama 200.000 ton ithalatla karşılandığını belirterek, “Türkiye, açığını karşılamak amacıyla 16 ülkeden pirinç ithal etmekte, ithalatın yaklaşık %80’ini Mısır ve ABD’den gerçekleştirmektedir. 2008 yılının ilk aylarında dünya pirinç ihracatında önde gelen ülkelerin kısıtlamaya gitmesi ile dünyada pirinç fiyatlarında görülen ani artışlar nedeniyle ülkemizde de pirinç fiyatları hızla artmıştır.

Dünya pirinç fiyatları Nisan ayından itibaren gerilemeye başlamıştır. Ülkemizde ise TMO’nun gerçekleştirdiği pirinç ithalatı ile fiyat artışları mayıs ayından itibaren duraklamış, Temmuz ayından itibaren ise gerilemeye başlamıştır.

Dünya pirinç üretimi 2004-2008 yılları arasında %7 oranında artış göstermiştir. 2008 yılında beklenen 430 milyon ton üretim rakamı dünya pirinç stoklarının %4 oranında artmasını sağlayacaktır.

Ülkemizde de çeltik üretimi 2007 yılına göre %18 oranında artarak 766 bin tona ulaşmıştır. Ancak, 766 bin ton dolayındaki çeltik (460 bin ton pirinç) üretimine ulaşmamıza rağmen bu miktar, tüketimi karşılamaya yetmemektedir.

Çeltik hasadına Marmara Bölgesinde başlandı Eylül sonuna kadar diğer bölgelerimizde de hasat artacaktır” dedi.

Bayraktar ayrıca, bu yıl mısır, fındık, ayçiçeği gibi ürünlerde gerçekleşen düşük fiyatlar çeltik üreticisini tedirgin ettiğini belirtti. Bayraktar, “Gönen ilçesinde hasat başlamış olmasına rağmen, fiyat belirlenmemiş, tüccar alımda isteksizdir. Hasadın derinleşmesiyle piyasalarda istikrarsızlığın artacağından endişeleniyoruz.

2008 yılı çeltik üretim maliyeti olan 99 YKR/Kg’ı esas alarak bir müdahale fiyatı belirleyip alıma başlamalıdır. Buna göre müdahale fiyatının asgari uzun danelide 1.2 YTL, baldo çeşidinde 1.3 YTL olarak açıklanması gerekmektedir.

Aksi halde çiftçi elinden ucuza alınan ürünler, fahiş fiyatlarla tüketiciye sunulabilir. Geçen pazarlama döneminde yaşandığı gibi; çiftçiyi de tüketiciyi de mağdur eden stokçu ve fırsatçılara rant sağlayan bir piyasa ortaya çıkacaktır. Buna meydan verilmemelidir.

Yağ sanayinin vazgeçilmezi ayçiçeğinde, sofraların vazgeçilmezi pirinçte, Türkiye ihtiyacını ithalatla karşılıyor!

Rakamlar göstermektedir ki bu önemli iki üründe de Türkiye ithalatçı ülkedir. Gıda tüketimimizde olmazsa olmaz yağ ve pirincin hammaddesini Türkiye ithal etmek zorunda kalıyor. Bu, sahip olduğumuz tarım potansiyeli düşünüldüğünde kabul edilir bir durum değildir.

Basın ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü