BASIN BÜLTENİ

09 Kasım 2008

Avrupa Birliği’ne ihracatta yaşanan sorun en kısa zamanda çözülmelidir

Üretim maliyetlerinin yüksekliği rekabette sıkıntı oluşturmaktadır

Pazar oluşturulduğu takdirde kanatlı sektörü şimdiki üretimin %20’si kadar daha fazla üretim yapabilecektir

İhracat destekleri artırılmalıdır

Türkiye’de canlı tavuk üretim maliyeti ABD ve Brezilya’nın 2 katı

Konuyla ilgili açıklamalarda bulanan Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Türkiye kanatlı eti üretiminin 2007 yılında %17,7’lik büyüdüğünü ancak; 2008 yılında da birçok sıkıntı yaşandığını belirterek, “Sektör 2008 yılında üretim fazlası, ekonomik durgunluk, sektördeki aşırı rekabet, enerji fiyatlarının yüksekliği, kenenin piknik döneminde talebi düşürmesi, alım gücünde azalma, yem fiyatlarındaki artış, ihracatın durması gibi birçok etkenin bir araya gelmesiyle sıkıntıya girmiştir. Sektör temsilcileri üretim fazlalıkları dışındaki sorunların sektöre mal edilemeyeceğini, sektörün sorunlarını tek başına çözemez hale geldiğini, önümüzdeki günlerde sıkıntıların daha da büyüyeceğini belirtmektedirler. Ramazan ayı bir nebze de olsa rahatlatma sağlasa da, Küresel Ekonomik Krize bağlı oluşan döviz kurunda yükselme ve iç talepte (perakende pazarında) daralma sektörde tekrar sıkıntıya yol açmıştır. Orta ve uzun vadede sektörün talep artırıcı önlemler ve özellikle de Avrupa Birliği’ne ihracat konusunda yaşanan sıkıntının giderilmesine, bunun yanı sıra yeni pazarlara girmeye ihtiyaç vardır ve bu konuda atılmış olan adımların en kısa zamanda sonuçlandırılması gerekmektedir” dedi.

Bayraktar, üretim maliyetlerinin yüksekliğinin kanatlı eti ihracatında rekabeti zorlaştırdığını belirterek şunları söyledi:

“Türkiye kanatlı eti ihracatı 2002 ve 2006 yılı hariç sürekli artmıştır. İhracat 2002 yılında %18 oranında azalarak 24 bin tondan 20 bin tona, 2006 yılında ise %14,6 azalarak 47 bin tondan 40 bin tona gerilemiştir. 2006 yılındaki azalış kuş gribi nedeniyle ihracatın yaklaşık 7 ay yapılmasından kaynaklanmıştır. Sektörün 2007 yılında %29 artarak ulaştığı 52 bin tonluk (44 milyon $) ihracat, son sekiz yılın en büyük rakamı olmuştur.

İhracatta büyümeyi ve pazarı genişletmeyi engelleyen önemli sorunlar vardır. Bunlardan en önemlisi ise maliyetlerin yüksek olması ve dış ticarette önemli aktörlerle rekabette zorlanılmasıdır.

Ülkemizde canlı tavuk üretim maliyetleri AB’nin üzerinde, ABD ve Brezilya’nın iki katına yakındır. Yani ülkemiz dış ticarette yarı yarıya daha ucuz üretim yapan aktörlerle rekabet etmek durumunda kalmaktadır.”

Düşük ihracat desteklerinin de dış ticarette rekabet etmemizi zorlaştırdığını dile getiren Bayraktar, “Ülkemizde kümes hayvanları etlerinde uygulanan ihracat iade destekleri sürekli azalmaktadır. 2001 yılında net olarak 56,6 $/ton verilen destek, 2002 yılında 51,8 $/ton, 2003 yılında 51 $/ton, 2004-2008 yıllarında ise yarı yarıya düşerek 26 $/ton olarak uygulanmıştır.

Buna karşılık mevcut pazarda rekabet ettiğimiz Avrupa Birliği’nde ise 2005 yılında 283 $/tonla başlayan ihracat desteğinin her yıl arttığı, 2008 yılında 853 $/ton ile 26 $/ton destek veren ülkemizin yaklaşık 33 katına ulaştığı görülmektedir.  Bu şartlarda rekabet etmemiz gerçekten çok zordur. Bu nedenle ihracat destekleri mutlaka tatminkar ölçülerde artırılmalıdır” dedi.

TZOB Genel Başkanı Bayraktar, Avrupa Birliği’ne ihracat izninin bir türlü alınamamış olmasının sektörü sıkıntıya soktuğunu ve sektörün önünü görmesini engellediğini belirterek, şunları söyledi:

“Yıllardır uğraşılmasına rağmen bu izin çeşitli nedenlerden dolayı hala alınamamıştır. Avrupa Birliği’ne kanatlı ürünleri ihracat izninin neden bu kadar önemli olduğunun sebepleri aşağıda belirtilmektedir;

• Dış pazarlarda üretim kalitesinin AB tarafından onaylandığını belgeleyerek, ihracatta prestijli bir konuma gelmemiz için,

• AB pazarlarında piliç göğüs eti fiyatları ve ileri işlem ürünlerin fiyatları dikkate alındığında ülkemizin bu ürünlerde pazara girerek rekabet etmesinin mümkün olduğu görülmekte, bunun için de AB’ye uygunluk onayı alınmasına ihtiyaç duyulmakta,

• AB’nin piliç eti ithalatı yapabileceği üçüncü ülkeler listesine giremediğimiz takdirde, topluluk üyesi ülkelerden ürünlerimizi transit geçirerek ihracat yapma şansına dahi sahip olamadığımız için (Örneğin AB üyesi komşumuz Yunanistan ve Bulgaristan ürünlerimizin Arnavutluk, Makedonya, Bosna Hersek gibi AB üyesi olmayan ülkelere transit geçişine izin vermediği için o pazarlara ulaşmamız büyük oranda engellenmektedir),

• İhracat yapmayı hedeflediğimiz ülkelerin birçoğunun  “AB onayını aldınız mı?” sorusuna olumlu cevap veremeyip, ihracat görüşmeleri dahi yapamadığımız için AB’ye ihracat izin belgesi almak bizim için önemlidir.

Kanatlı ürünleri ihracatında alternatif pazarlara ihracat imkanlarının geliştirilmesi için gerekli girişimlerde bulunulmalıdır

Türkiye’nin en yakının da dünyanın en büyük kanatlı eti ithalatçısı Rusya vardır. Rusya’nın kanatlı ithalatı yıllık olarak 900 milyon dolardan fazladır. Fakat ülkemizin Rusya Federasyonu ile veterinerlik anlaşması olmaması nedeniyle ihracat şansı düşüktür. Yakın zamanda Rusya pazarına ihracat yapabilmek için Rus yetkililerle görüşmeler başlatılmıştır. Bu görüşmelerin ürünlerimizin Rusya pazarında yer alabilmesini sağlayacak şekilde sonuçlanması sektörün rahatlamasına yol açacaktır.

Yine aynı şekilde bir diğer pazar yıllık 1 milyar dolardan fazla ithalat yapan Japonya’dır. Bu ülkeye ise lojistik sebepler nedeniyle ihracat şansımız düşük görülmektedir.

Diğer yandan yakın pazarlardan Ukrayna, Gürcistan ve güneyimizde bulunan ülkelere de ihracat yapılamamaktadır.

Kanatlı sektörünün yaşadığı sorunlar dikkate alındığında mevcut pazarların ihracata açılması için hükümetler nezrinde girişimlerde bulunulmalı, yapısal sorunlar giderilerek bu sorun en kısa zamanda çözüme kavuşturulmalıdır.”

Türkiye’nin ek üretim potansiyelinin değerlendirilmesi için sektörün yaşadığı sorunlara çözümler üretilmesi gerektiğine dikkat çeken Bayraktar, açıklamalarını söyle sürdürdü: “Türkiye’de 2007-2013 yılları arasında gerek kanatlı etinde gerekse yumurtada üretim talebi karşılayabilecektir.

Bunun yanı sıra, ihracat kapasitesi yüksek ürünler olan tavuk eti, hindi eti ve yumurtada ülke üretiminin %10 düzeyinde bir ihracatı sağlayacak ek üretimin kolayca yapılabileceği düşünülmektedir. Pazar oluşturulduğunda bu ürünler için bu değerin üzerine çıkabilmek, örneğin ülke üretiminin %20’si kadar ek üretim yapmak da mümkündür.

Ayrıca Türkiye Kanatlı sektörünün önünde gelişmeye yönelik önemli fırsatlar vardır.

Örneğin;

• Nüfusun sürekli artması ve kişi başı milli gelirdeki artış, ayrıca kırmızı et üretiminde yaşanan sürekli düşüş ve fiyat farklılığı kanatlı ürünlerine olan yurtiçi talebin büyümesine neden olabilecektir.

• Bunun yanı sıra, Türkiye’nin coğrafi konumu ihraç pazarını geliştirmesine olanak sağlayacak önemli bir faktördür.

• Ayrıca Türkiye’de özellikle hazır yemek sektörü ve Süper-hiper market sayılarında önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Bu sektörlerin talepleri pazarın dolayısıyla artan talebe bağlı olarak üretim hacminin de büyümesine katkı sağlayabilecektir.

Bütün bu fırsatların değerlendirilebilmesi, sektörün önündeki sorunlarını aşabilmesi ve istenilen hedeflere ulaşabilmesi  için;

-Üretim maliyetlerini düşürücü tedbirlerin alınması,

-İhracat desteklerinin tatminkar ölçülerde artırılması,

-Avrupa Birliği’ne ihracatta yaşanan sıkıntının bir an önce çözümlenebilmesi için gerekli girişimlerin yapılması,

-Yeni ihraç pazarlarının (Rusya, Ukrayna, Gürcistan gibi) kazanılması için girişimde bulunulması, bu ülkelerin bazılarına yönelik başlatılmış olan girişimlerin ise en kısa zamanda sonuçlandırılması gerekmektedir.”

Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü