BASIN BÜLTENİ

03 Kasım 2008

Fiyatları Takip Etmeye Devam Ediyoruz..

Ekim Ayında Üretici, Hal, Pazar ve Market Fiyatlarında Son Durum..

Marketlerde Fiyatı En Çok Artan Ürün ‘Domates’, Fiyatı En Çok Düşen Ürün “Pirinç”

“Üretici Para Kazanamıyor, Tüketici Pahalı Yiyor”

“Piyasa Denetimlerine Devam Edilsin ”

“Halkımız Mağdur Edilmesin”

Bilindiği gibi bazı önemli ürün ve gıdalardaki aylık fiyat değişimleri ve spekülatif hareketler konusunda kamuoyunu doğru bilgilendirmek üzere her ay bu konuda yaptığımız tespitlerle ilgili açıklamalar yapıyoruz.

Bu konuda kamuoyumuzu aylık olarak bilgilendirmenin yararlı olacağı düşüncesiyle açıklamalarımıza devam ediyoruz.

Açıklamalarımızın bir yararı da tüketicinin ödediği fiyatlardan üreticilerimizin yeterince yararlanamadığını ortaya koymak, ayrıca fiyat artışlarının üreticilerimizden mi, yoksa aracı veya perakendecilerden mi kaynaklandığı konusunda doğru bilgiler sunarak kamuoyunu yönlendirmektir.

Bu konuda açıklamalar yapan Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, “Birliğimizce Ekim ayı için yapılan tespitlere göre, Üretici ve tüketici fiyatları arasındaki farklara baktığımızda yaş sebze ve meyvede %464,7, kurutulmuş ürünlerde %332,4, baklagillerde %314,8, pirinçte %268,4’lere ve hayvansal ürünlerde %212’lere kadar çıktığı görülmektedir” dedi.

Bayraktar, Üretici ve tüketici fiyat farkının en fazla olduğu ilk beş ürünün  %464,7 ile salatalık, %372 ile domates, %348 ile mandalina, %346,9 ile elma, %341,6 ile patlıcan olduğunu belirterek, şunları söyledi:

“Üretici ve tüketici fiyatları arasındaki farka bakıldığında, tüketici fiyat seviyelerindeki yüksekliğin üreticiden kaynaklanmadığı görülmektedir. Tüketicilerimizin gıda ürünlerini pahalıya tüketmesinin sorumlusu üretici değildir. Bilakis ürünün üreticiden tüketiciye ulaşıncaya kadar geçtiği hal, pazar ve market zinciri halkalarının, fiyat artışlarında önemli rol oynadığı anlaşılmaktadır.

Ekim ayında perakende seviyesinde genelde bazı ürünlerde artış görülürken bazı ürünlerde de azalma meydana gelmiştir.

Bu dönemde market raflarındaki fiyatlara bakıldığında domateste %65,7, patlıcan %48,7, salatalıkta %37,4, sivri biberde %32,7, elmada %28,2, armutta %9,7, fındıkta %8,6, yumurtada %8,3, kuru kayısıda %3,4,  ette %2,8, havuçta %2,7, kuru fasulyede %2,6, yeşil mercimekte %1,3, kuru incirde %0,7, sütte %0,6, nohutta %0,5,  kuru üzümde %0,4 artışlar görülmektedir. 

Market raflarında kırmızı mercimekte %0,3, yeşil fasulyede %2,5, limonda %3,1, pirinçte %8,7 fiyat düşüşleri görülmüştür.

Baklagillerde  ve pirinçte toptan fiyatlara bakıldığında, geçen aya göre kuru fasulyede %25, nohutta %23,1, kırmızı mercimekte %34,6, yeşil mercimekte %22,2, pirinçte ise %22,9 artış göstermiştir. Görüldüğü üzere market raflarında pirinç fiyatı %8,7 düşerken, toptan satış fiyatları artış göstermiştir.”

TZOB Genel Başkanı Bayraktar, Üretici fiyatlarındaki değişim ile ilgili şunları söyledi:

“Üretici fiyatlarında limon, yeşil mercimek, pirinç, kuru kayısı, kuru üzüm, kuru incir, süt ve et domates, elma, kuru incir, fındık, süt ve ette bu dönemde bir fiyat değişimi olmazken; domateste %60, patlıcanda %58,7, salatalıkta %28,8 yumurtada %28, sivri biberde %22,1, elmada %20, kuru fasulyede %13,3, nohutta %6, kırmızı mercimekte 3,8, armutta %2,8, havuçta %1,6,  fiyat artışı görülmüştür. Üreticide yeşil fasulyede %7,7, fındıkta ise %8 fiyat düşüşü görülmüştür.

Domates, patlıcan, salatalık, sivri biber gibi ürünlerde tarlada açıkta üretimin  sonuna gelinmesi, örtü altı ürünlerinin henüz tam olarak piyasaya çıkmamış olması nedeniyle arzda yaşanan daralma etkili olmuştur.  Baklagillerde görülen fiyat artışına ise hasadın tamamlanması ile birlikte üreticinin elinde az miktarda ürün kalması etkili olmuştur.  Fındıkta bu yıl yaşanan rekolte artışı fiyatların düşüşünde etkili olmuştur.

Bunun yanında, hasadın yoğun olduğu dönemde pazara talebin üzerinde ürün sunulduğu durumlarda üretici fiyatları düşerken, arzın yetersiz olduğu durumlarda üretici fiyatlarında bir miktar iyileşme görülebilmektedir. Düşen fiyatlar üreticiyi mağdur ederken, ürün azlığı nedeniyle birlikte bir miktar artan fiyatlar ise üreticinin yeterli gelir elde etmesini sağlayacak düzeyde değildir. Çünkü son bir yılda tarımsal üretimde en önemli maliyet unsurları olan mazot fiyatları % 40, tarımsal sulama elektrik fiyatları %50, gübre fiyatları %180 artmış bulunmaktadır.”

Çiftçilerimizin gelirlerin artırılması, üretim ve verim artışı yanında ürünlerini daha iyi değerlendirmeleriyle de çok yakından ilgili olduğunu belirten Bayraktar,

“Daha iyi değerlendirme bir yönüyle tüketicinin ödediği fiyattan daha fazla pay alınması anlamına gelmektedir.

Sanayi ve pazarlamanın katma değerinden üreticilerimizin daha fazla yararlanması, çiftçilerimizin var olan örgütlerine, Ziraat Odalarına, kooperatiflerine, üretici birliklerine daha güçlü bir şekilde sahip çıkmalarına bağlıdır” dedi.

Bayraktar, çiftçilerimizin hak ettiği geliri elde edebilmeleri bakımından üretici Birlikleri kanalıyla ürünlerin pazarlanması sağlanması gerektiğini belirterek, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Tarımsal Üretici Birlikleri finansman bakımından güçlendirilerek etkin hale getirilmelidir. Yapılacak çalışmalara çiftçimizin çatı örgütü ve tek meslek kuruluşu olan Ziraat Odaları Birliği ve Ziraat Odalarımız her türlü desteği verecektir.

Mevcut sistemde tüketicinin ödediği fiyat üreticiye yansımadığı gibi bu durumdan ne üretici ne de tüketici karlı çıkmaktadır. Bu sistem böyle devam ettiği sürece enflasyon artışı körüklenmekte; dar gelirli insanlarımızın bu ürünlere ulaşması giderek zorlaşmaktadır.

Halkımızın alım gücüde dikkate alınarak sağduyulu davranılmalıdır. Aksi takdirde tüketicilerimiz daha da zorlanacaktır.

Ayrıca gıda üretim ve tüketim yerleri denetlenerek denetim boşluğu ortadan kaldırılmalı,  gıda denetimi sahipsiz bırakılmamalıdır.

Sonuç olarak; stokçulara ve fırsatçılara fırsat verilmemelidir. Bu şekilde, yapılması muhtemel fırsatçılığa mani olunmalı; üreticilerimiz ve tüketicilerimiz mağdur edilmemelidir.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği olarak konunun takipçisi olmaya devam edeceğiz.”

Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü

Seçilmiş Ürünlerde Ekim Ayı İtibarıyla Ortalama Üretici, Hal, Pazar ve Market Fiyatları(YTL/Kg)

Not: Veriler Ankara, İzmir, İstanbul, Mersin illerinden derlenen ortalama fiyatlardır. Pirinç, kuru fasulye, nohut, kırmızı ve yeşil mercimek için belirtilen hal fiyatları Gimat toptan satış fiyatlarıdır. 

* Çiftçi ürününü TMO’ya çeltik olarak teslim etmektedir. Çiftçinin TMO’ya satış fiyatı 0,87 YKr/kg’dır. Bunun pirinç olarak karşılığı ise 1,45 YTL/kg’dır. Çeltik üretici fiyatları yeni sezona ait fiyatlardır.

Fındık fiyatı serbest piyasa fiyatıdır.

  Seçilmiş Ürünlerde Market Fiyatlarındaki Aylık Değişim

    Seçilmiş Ürünlerde Üretici Fiyatlarındaki Aylık Değişim