BASIN BÜLTENİ

02 Haziran 2008

TZOB Mayıs ayı üretici, hal, pazar ve market fiyatlarını açıklıyor…

Market fiyatlarına bakıldığında Mayıs ayı  zam şampiyonu ‘HAVUÇ oldu

Özellikle Mayıs ayında bakliyat üretici fiyatları hiç artmazken, Market fiyatlarında Pirinç yüzde 17.8, Kırmızı Mercimekte

yüzde 6.5 artış olmuştur.

Yine Mayıs ayında havaların ısınmasıyla birlikte sebze fiyatlarında düşüş olmuştur. En büyük düşüş ise yüzde 36 ile Salatalıkta gerçekleşmiştir.

TZOB kamuoyunu doğru bilgilendirmek amacıyla yaş meyve ve sebze fiyatlarıyla birlikte önem arz eden çeşitli gıda ve ürünlerin fiyatlarını her ay açıklamaya devam ediyor. Bu açıklamalar tüketicinin ödediği fiyatların üreticilerimize yeterince yansımadığını, fiyat artışlarının üreticilerden mi yoksa aracı veya perakendecilerden mi kaynaklandığını doğru bilgilerle göstermek amacıyla yapılmaktadır.

Türkiye İstatistik Kurumu her ayın ilk haftasında tüketici fiyatları ve üretici fiyatlarıyla ilgili genel açıklamalar yapmaktadır. Bu açıklamalar sonucu, bazı ürünlerdeki fiyat artışları Basınımızda değişik şekillerde değerlendirilmektedir. Ancak fiyat artışlarının kaynağı genelde üreticilerimiz, çiftçilerimiz olarak gösterilebilmektedir.

Birliğimizin her ay düzenli olarak yapılan araştırmalar neticesinde oluşturulan üretici, hal, pazar ve market fiyatlarını açıklıyoruz. Bu rakamlar tüketici hareketlerinin fazla olduğu Ankara, İstanbul, Mersin ve İzmir illerinden derlenmiştir.

Bu çerçevede Birliğimizce Mayıs ayı için yapılan tespitlerin sonuçlarını değerlendiren TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ürünün üreticiden tüketiciye ulaşıncaya kadar geçtiği hal, pazar ve market zinciri halkalarının fiyat artışlarında önemli oranlarda etkili olduğunu belirterek, “Üretici ve tüketici arasındaki fiyat farkına baktığımızda yaş sebze ve meyvede % 408’lere, kurutulmuş ürünlerde %170’lere, baklagillerde %359’lara, pirinçte %322’lara ve hayvansal ürünlerde %232’lere kadar çıktığı görülmektedir.  Görüldüğü üzere, üretici ve market fiyatları arasındaki makas, daha önceki açıklamalarımızda da ifade ettiğimiz gibi çok yüksektir.

Mayıs ayında perakende seviyesinde genel itibarıyla bazı ürünlerde artış görülürken bazı ürünlerde de azalma meydana gelmiştir.

Bu dönemde, havuç başta olmak çeşitli sebze ve meyvelerde, pirinçte, baklagillerde, kurutulmuş ürünlerde, et ve süt gibi hayvansal ürünlerde fiyat artışı görülmektedir. Havuçta %36,4, armutta %27, çilekte %21, pirinçte %17,8 artış gözlemlenmiştir. Hayvansal ürünlere bakıldığında et fiyatı %1,7, yumurta fiyatı %0,3 artmıştır. Kuru kayısıda fiyat değişimi gözlenmezken, en önemli düşüş salatalık, domates, patlıcan, yeşil fasulye ve sivri biberde gerçekleşmiştir. Yumurtada ise %1,7’lik bir düşüş görülmüştür.

Baklagiller Mayıs ayında da fiyat artışlarının devam ettiği ürün grubu olmuştur. Baklagiller ve pirinçte üretici fiyatında bir değişim gözlenmezken market fiyatlarında bu denli artışın olması, fiyat artışının üreticilerimizden kaynaklanmadığının göstergesidir. Baklagillerde görülen fiyat artışında, üretimde meydana gelen azalmanın etkili olmuştur. Baklagillerde ve pirinçte görülen fiyat artışında gıda fiyatlarında yaşanan tartışmalarda etkili olmuştur.

Geçen aya göre salatalıkta %36, domates, patlıcan ve yeşil fasulyede %26, sivri biberde %12,1 da fiyat düşüşü görülmüştür. Mayıs ayı itibarıyla hava sıcaklıklarının yükselmesi ile birlikte ürün miktarının artışına bağlı olarak üretici fiyatlarında görülen düşüş marketlere de yansımıştır.   

Bu tabloyu genel olarak değerlendirirsek, Mayıs ayı içinde havaların ısınması ile birlikte hasat edilen ürün miktarındaki artışa bağlı olarak bazı yaş meyve ve sebzede fiyatlarda düşüşün meydana geldiği düşünülmektedir. Ancak baklagil, pirinç gibi stoklanabilen ürünlerde fiyat artışları görülmektedir” dedi.

Üretici fiyatlarında bakliyat, pirinç, kuru kayısı, kuru incir ve süt gibi ürünlerde bu dönemde bir fiyat değişimi olmadığını belirten Bayraktar, “Çilek, armut, havuç, elma, ıspanak, kuru üzüm ve et üretici fiyatında artış görülmektedir. Çilekte görülen %32,7’lik fiyat artışı rekolteden kaynaklanmaktadır. Çilekte ilk hasat tamamlanmış, ikinci hasatta ise yüksek sıcaklıkların etkisi ile içek dökümlerinin olması toplanan ürün miktarını azaltmış, arzda yaşan daralma fiyatı etkilemiştir. Elma, armut, havuç, ıspanak, kuru üzümdeki artış sezon sonu olmasından kaynaklanırken, havuçta görülen fiyat artışının bir nedeni de rekoltenin az oluşudur.

Et fiyatında görülen %3’lük artışın üretim maliyetlerindeki artıştan ileri geldiği düşünülmektedir. 

Üretici fiyatlarında düşüş görülen ürünlere baktığımızda %61,8’lik oranla en fazla düşüş salatalıkta gerçekleşmiştir. Salatalıkta %61,8, sivri biberde %48, patlıcanda %30,4, domateste %28,4,  yeşil fasulyede %21 düşüş görülmüştür. Mayıs ayında hava sıcaklıklarının yükselmesi ile birlikte hasat edilen ürün miktarındaki artış fiyat düşüşünde etkili olmuştur.

Diğer fiyat düşüşü görülen ürünlerden biri de yumurtadır. Yumurta üretiminin artmasına karşın talep de meydana gelen daralma ve ihracattaki azalma nedeniyle yumurta fiyatında düşüş meydana gelmiştir” dedi.

Çiftçilerimizin gelirlerin artırılması, üretim ve verim artışı yanında ürünlerini daha iyi değerlendirmeleriyle de çok yakından ilgili olduğunu hatırlatan Bayraktar, “Daha iyi değerlendirme bir yönüyle tüketicinin ödediği fiyattan daha fazla pay alınması anlamına gelmektedir.

Çiftçilerimiz, tarımda gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ürünlerini kendi organizasyonları ile pazarlamayı başarmak zorundadırlar. Ancak bunu başardıkları takdirde pazarla entegre olmaları, sanayi ile entegre olmaları mümkün hale gelecektir” dedi.

Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü

Seçilmiş Ürünlerde Ortalama Üretici, Hal, Pazar ve Market Fiyatları(YTL/Kg)