BASIN BÜLTENİ

31 Aralık 2007

TZOB Aralık ayı üretici, hal, pazar ve market fiyat endekslerini açıkladı

Market fiyatlarında Aralık ayı zam şampiyonu ‘SALATALIK’ oldu

Özellikle yeşil mercimek ve ıspanağın üretici fiyatı hiç artmazken, market fiyatlarında yeşil mercimekte yüzde 17,6 ıspanakta da yüzde 13,3 oranında artış görüldü

TZOB kamuoyunu doğru bilgilendirmek amacıyla yaş meyve ve sebze fiyatlarıyla birlikte önem arz eden çeşitli gıda ve ürünlerin fiyatlarını her ay açıklamaya devam ediyor. Bu açıklamalar tüketicinin ödediği fiyatların üreticilerimize yeterince yansımadığını, fiyat artışlarının üreticilerden mi yoksa aracı veya perakendecilerden mi kaynaklandığını doğru bilgilerle göstermek amacıyla yapılmaktadır.

Türkiye İstatistik Kurumu her ayın ilk haftasında tüketici fiyatları ve üretici fiyatlarıyla ilgili genel açıklamalar yapmaktadır.

Bu açıklamalar sonucu, bazı ürünlerdeki fiyat artışları Basınımızda değişik şekillerde değerlendirilmektedir.

Ancak fiyat artışlarının kaynağı genelde üreticilerimiz, çiftçilerimiz olarak gösterilebilmektedir.

Birliğimizin her ay düzenli olarak yapılan araştırmalar neticesinde oluşturulan üretici, hal, pazar ve market fiyatlarını açıklıyoruz. Bu rakamlar tüketici hareketlerinin fazla olduğu Ankara, İstanbul, Mersin ve İzmir illerinden derlenmiştir.

Bu çerçevede Birliğimizce Aralık ayı için yapılan tespitlerin sonuçlarını değerlendiren TZOB Genel Başkanı Ş.Şemsi Bayraktar, ürünün üreticiden tüketiciye ulaşıncaya kadar geçtiği hal, pazar ve market zinciri halkalarının fiyat artışlarında önemli oranlarda etkili olduğunun görüldüğünü belirterek, “Üretici ve tüketici arasındaki fiyat farkına baktığımızda yaş sebze ve meyvede % 318’lere, kurutulmuş ürünlerde %217’lere, baklagillerde %171’lere ve hayvansal ürünlerde %175’lere kadar çıkmaktadır. Görüldüğü üzere, üretici ve market fiyatları arasındaki makas, daha önceki açıklamalarımızda da ifade ettiğimiz gibi çok yüksek çıkmıştır” dedi.

Aralık ayında perakende seviyesinde artış görülürken bazı ürünlerde de azalma meydana geldiğini kaydeden Bayraktar, “Bu dönemde elmada %5,8 ve ette %0,3 fiyat düşüşleri görülürken, salatalık, sivri biber, yeşil fasulye, patlıcan, domates, kuru incir, mandalina gibi ürünlerde fiyat artışı gözlemlenmiştir. Ette görülen fiyat düşüşünün kurban bayramının etkisi nedeniyle talepteki daralmanın yol açtığı söylenebilir.

Salatalık, sivri biber, yeşil fasulye, patlıcan, domates, kuru incir, mandalina gibi ürünlerde fiyat artışı üretici fiyatlarındaki artışın yanı sıra talepteki artıştan da kaynaklandığı düşünülmektedir. Örtü altıda yetiştirilen temel ürünler arasında yer alan salatalık, biber, domates ve patlıcanın ihracatının yoğun olduğu bir dönem olması da fiyat artışlarında etkili olmaktadır.

Kuru incir, kuru kayısı, kuru üzüm gibi ürünlerdeki artışın yaklaşan yılbaşına bağlı olarak çerezlik tüketim talebindeki artışından kaynaklandığı düşünülmektedir. Baklagillerde görülen fiyat artışın ihracattaki gelişmeden kaynaklanmaktadır. Genel itibariyle Aralık ayı içinde talepte meydana gelen değişimin fiyatları etkilediği görülmektedir” dedi.

Üretici fiyatlarında süt, bakliyat ve kayısı gibi ürünlerde bu dönemde fiyat değişimi olmadığını vurgulayan Bayraktar, “Sivri biber, yeşil fasulye, salatalık, patlıcan, domates, mandalina ve armutta market fiyatlarında olduğu gibi üretici fiyatlarında da bir artış görülmektedir. Bu artış özellikle sivri biber, yeşil fasulye, salatalık, patlıcan, domatesin önemli ihraç ürünlerimiz olmasından kaynaklanmaktadır. Kuru incirde market fiyatlarında olduğu gibi üretici fiyatlarında da bir artış gözlenmiştir. Bu artış daha çok sezon sonu olmasından kaynaklanmaktadır. Özellikle yeşil mercimek ve ıspanağın üretici fiyatı hiç artmazken, market fiyatlarında yeşil mercimekte yüzde 17,6 ıspanakta da yüzde 13,3 oranında artış görüldü. Sütte fiyatlar üçer aylık dönemlerde ihale ile belirlenmektedir. Ekim ayında belirlenen fiyat kasım ve aralık ayı içinde geçerli olduğundan fiyat geçen aya göre değişmemiştir” dedi.

Çiftçilerimizin gelirlerin artırılması, üretim ve verim artışı yanında ürünlerini daha iyi değerlendirmeleriyle de çok yakından ilgili olduğunu hatırlatan Bayraktar, “Daha iyi değerlendirme bir yönüyle tüketicinin ödediği fiyattan daha fazla pay alınması anlamına gelmektedir. Çiftçilerimiz, tarımda gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ürünlerini kendi organizasyonları ile pazarlamayı başarmak zorundadırlar. Ancak bunu başardıkları takdirde pazarla entegre olmaları, sanayi ile entegre olmaları mümkün hale gelecektir. Sanayi ve pazarlamanın katma değerinden üreticilerimizin daha fazla yararlanması, çiftçilerimizin var olan örgütlerine, ziraat odalarına, kooperatiflerine, üretici birliklerine daha güçlü bir şekilde sahip çıkmalarına bağlıdır” dedi.

Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü

Seçilmiş Ürünlerde Ortalama Üretici, Hal, Pazar ve Market Fiyatları(YTL/Kg)

Not: Veriler Ankara, İzmir, İstanbul, Mersin illerinden derlenen ortalama fiyatlardır. Kuru fasulye, nohut, kırmız ve yeşil mercimek için belirtilen hal fiyatları Gimat toptan satış fiyatlarıdır. 

Seçilmiş Ürünlerde Market Fiyatlarındaki Değişim

Seçilmiş Ürünlerde Üretici Fiyatlarındaki Değişim