|
BASIN
BÜLTENİ
29
Aralık 2006
Türkiye’de
açlık ve yoksulluk hakkında TZOB’un değerlendirmesi:
Yoksulların
çoğu köylerde
Türkiye
İstatistik Kurumu (TÜİK)’in 2005 “Yoksulluk Çalışma Sonuçlarına”
göre, 14 milyon 681 Kişi (nüfusun
%20.50 si) yoksulluk çekiyor. Bu rakamın % 61’i (8
milyon 994 kişi) kırsal kesimde, % 39’u ise (5 milyon 687 kişi)
kentlerde yaşamaktadır.
Açlık
sınırın altında yaşayan nüfusun çoğu da
kırsal alanda bulunmaktadır. 2005 rakamlarına göre, Türkiye’deki 623.000 açlık
sınırı altındaki kişinin 284.000’i (%45’i) Kentlerde yaşarken,
339.000’i (% 55) Kırsalda yaşamaktadır.
Kırsalda
yaşayan fertlerin göreli*
yoksulluğu giderek artmaktadır.
2002-2005
yıllarını kapsayan döneme ait değerlendirmede Türkiye’de 2002 yılında
nüfusun 14.74’ü (10 milyon 80 kişi) göreli yoksul iken bu oran
2003’te % 15.51, 2004’te % 14,18 olarak tespit edilmiş, 2005’te ise
% 16,16’ya yükselmiştir.
Kentlerde
göreli yoksulluğa 2002-2005 dönemi itibariyle bakıldığında, 2002 yılında
% 11.33 olan (4 milyon 651 kişi) yoksulluk oranının, 2005 yılında %
9.89 (4 milyon 381 kişi) oranına gerilediğini görüyoruz.
Aynı
değerlendirmeyi kırsal kesimler için yapacak olursak kırsalda yaşayanların göreli olarak daha yoksul olduğu ve yoksulluğun
giderek arttığı gözlenmektedir.
2002-2005
döneminde kırsalda yaşayan göreli yoksulların toplam nüfusa oranı %
19.86 ( 5 Milyon 430 kişi) iken, 2003’te bu oran % 22.08 (5 milyon 996
kişi), 2004’te % 23.48 (6 milyon 371 kişi) ve 2005’te ise % 26.35 (7
milyon 193 kişi) oranına ulaşmıştır.
Buna
göre, 2005 yılında kırsal kesimde yaşayanların % 26,35’i toplum
ortalamasının %50 sinden daha az tüketim harcaması yapabilmekte, refah
düzeyleri toplumun çok altında bulunmaktadır.
Gelir
Dağılımı açısından durum
Hanehalkı
Bütçe Araştırması sonuçlarına göre 2005 yılında kullanılabilir
gelirden ilk %20’lik grubun (en düşük gelir grubu) aldığı pay % 6.1 iken en yüksek
gelir grubu olan son % 20’lik grubun payı % 44.4’dür. Diğer bir
ifade ile, en yüksek gelir grubu (%20) en düşük gelir grubunun 7.3
katı gelir elde etmiştir.
Kentsel
ve kırsal yerleşim durumuna göre baktığımızda ise kentsel yerleşim
yerlerinde fark 6.8 kat iken kırsal yerleşim yerlerinde 7.2 kat olarak
hesaplanmıştır.
Tarım
En düşük Gelir Getiren Faaliyet Kolu
2005
yılında esas işten elde edilen yıllık ortalama gelir 6.264 YTL olmuştur.
En fazla gelir 16.035 YTL ile mali aracı kuruluş faaliyetlerinde, en düşük yıllık ortalama gelir ise 2.467 YTL ile tarım, avcılık,
ormancılık ve balıkçılık sektörlerinde tespit edilmiştir. Buradan
da görüldüğü gibi tarım en düşük gelir getiren faaliyet konumunu
korumaktadır.
Sonuç:
2005
Yoksulluk Çalışması Sonuçlarına göre 2005 yılında kırsal
kesimdeki her 3 kişiden birisi, tarımda çalışanların %37,24’ü gıda
ve gıda dışı yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır.
Yoksulluğun
azaltılması, gelir dağılımının daha iyi hale getirilmesi için; tarımsal
teknolojinin geliştirilmesi, çoğunluğu gizli işsiz olan tarımdaki ücretsiz
aile işçilerinin eğitimi, daha fazla kaynak transferi yapılarak, tarımın
daha verimli hale getirilmesi hususları önem arz etmektedir.
Ş.Şemsi BAYRAKTAR
TZOB Genel Başkanı
Göreli yoksulluk: Bireylerin, toplumun ortalama refah düzeyinin
belli bir oranının altında olması durumudur. Buna göre toplumun genel
düzeyine göre belli bir sınırın altında gelir ve harcamaya sahip
olan birey veya hanehalkı göreli anlamda yoksul olarak tanımlanır.
Refah ölçüsü olarak amaca göre tüketim veya gelir düzeyi seçilebilir.
2003
yoksulluk çalışmasında, eşdeğer kişi başına tüketim harcaması
medyan değerinin %50’si göreli
yoksulluk sınırı olarak
tanımlanmıştır. Göreli
yoksulluk oranı ise, eşdeğer fert başına tüketim harcaması, göreli
yoksulluk sınırının altında kalan hanehalklarının
oluşturduğu nüfusun, toplam nüfus içindeki payı olarak hesaplanmıştır
|
