Türkiye Ziraat Odaları Birliği

Vatan Hürriyet Ekmek

ZOBİS
ZOBİS
Türkiye Ziraat Odaları Birliği > Haberler > Kiraz üreticisi zor durumda...

Kiraz üreticisi zor durumda...

-Kiraz üreticisi zor durumda…

-TZOB Genel Başkanı Bayraktar:

-“Kirazda bolluk üretici fiyatını 1 liraya kadar düşürdü”

-“Bin bir emekle ürettikleri üründen hak ettiği geliri elde edemeyen üreticilerimiz zor durumda

-“Bu yıl kirazda üretimin yüzde 16,9 artışla 520 bin 776 tona çıkması bekleniyor”

-“Üretim döneminde meydan gelen dolu ve aşırı yağışlarbaşta çatlama olmak üzere yaşanan kalite kayıpları, meyve tutumunun fazla olduğu yerlerde meyvenin küçük kalması da fiyatları düşürdü”

-“Aşırı yağışların meyvelere verdiği zararlar sigorta kapsamına alınmalı

-“Yıllar itibarıyla görülen üretim artışında verilen desteklerin yanı sıra kirazda araştırmacısından üreticisine, üreticisinden ihracatçısına kadar sektörde faaliyet gösteren tüm tarafların önemli katkıları oldu”

-“İhracat edilen ürün miktarının ve rekabet gücümüzün artırılması bakımından üretim, alıcı ülke talepleri doğrultusunda yönlendirilmeli, mevcut pazarların korunmasının yanı sıra, yeni pazarlar üzerinde çalışılmalıdır

 

Ankara – 12.07.2015 – Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, kirazda bolluğun üretici fiyatını 1 liraya kadar düşürdüğünü bildirerek, “Bin bir emekle ürettikleri üründen hak ettiği geliri elde edemeyen üreticilerimiz zor durumda. Bu yıl kirazda üretimin yüzde 16,8 artışla 445 bin 556 tondan, 520 bin 776 tona çıkması bekleniyor” dedi.

Bayraktar, yaptığı açıklamada, bu yıl kiraz hasadının yoğunlaşmaya başlamasıyla birlikte bol miktarda ürünün piyasaya arz edilmeye başlandığını, bunun da fiyatlarda ani düşüşe sebep olduğunu belirtti. Şemsi Bayraktar, kirazın da içinde bulunduğu yaş meyvelerin yüksek oranda su, yaşam için önem arz eden mineraller, düşük oranda protein, karbonhidrat ve yağ içermeleri nedeniyle sağlıklı beslenmenin önemli bir parçası haline geldiğini vurguladı.

Ayrıca bünyelerinde antioksidanlar, bitkisel kimyasallar, diyet lifi gibi yararlı bileşenleri içermeleri nedeniyle de kronik hastalıklara karşı koruyucu özellik taşıdığını belirten Bayraktar, yaş meyvelerin vücudun zararlı maddelerden temizlenmesini sağladığını bildirdi.

 

-Türkiye kiraz üretiminde yüzde 21,5 payla birinci-

 

Sağlık üzerindeki etkilerinin yanı sıra ülke ekonomisine önemli katkıları olan kirazın üretimin yıllar itibarıyla arttığını belirten Bayraktar, şunları kaydetti:

“2005 yılında 280 bin ton kiraz üretimi, 2014 yılında 445 bin 556 tona çıktı. 2015 yılında ise 2014 yılına göre, yüzde 16,8 artışla 520 bin 776 tona çıkması bekleniyor. Yıllar itibarıyla görülen üretim artışında verilen desteklerin yanı sıra kirazda araştırmacısından üreticisine, üreticisinden ihracatçısına kadar sektörde faaliyet gösteren tüm tarafların önemli katkıları oldu. 

Türkiye, dünya üretiminden aldığı yüzde 21,5’lik payla birinci sırada bulunuyor. Ülkemizi yüzde 13,1’lik payla ABD, yüzde 8,7’lik payla İran, yüzde 5,7’lik payla İtalya, yüzde 4,4’lük payla Özbekistan, yüzde 4,2’lik payla İspanya, yüzde 4’lük payla Şili izliyor.”

 

-“İller arasında birincilik Konya’da”-

 

Kiraz üretiminde iller arasında birinciliği yüzde 11,5 ile Konya’nın aldığını, bu ili yüzde 9,2 ile İzmir, yüzde 8,3 ile Afyonkarahisar, yüzde 7,6 ile Manisa, yüzde 6 ile Bursa, yüzde 4,9 ile Antalya, yüzde 4,8 ile Isparta’nın izlediğini belirten Bayraktar, Mayıs ayında İzmir’de başlayan kiraz hasadının Ağustos ayında Konya’da sona erdiğini bildirdi.

Bu yıl kiraz hasadının yoğunlaşmaya başlamasıyla birlikte bol miktarda ürünün piyasaya arz edilmeye başlandığına dikkati çeken Bayraktar, şu bilgileri verdi:

“Kirazda hasat dönemi olmasının yanı sıra, içinde bulunduğumuz üretim döneminde meydan gelen dolu ve aşırı yağışlar nedeniyle başta çatlama olmak üzere yaşanan kalite kayıpları, meyve tutumunun fazla olduğu yerlerde meyvenin küçük kalması da fiyatlarda düşüşe yol açtı. Önemli üretim merkezlerinden derlediğimiz ortalama verilere göre, Mayıs ayı sonu itibarıyla 3 lira 75 kuruş olan 1 kilogram kirazın üretici fiyatı, 10 Haziran 2015’de 3 liraya, Haziran ayı sonu itibarıyla da 2 lira 13 kuruşa geriledi. Bazı yerlerde üretici fiyatları 1 liraya kadar geriledi. Bin bir emekle ürettikleri üründen hak ettiği geliri elde edemeyen üreticilerimiz zor durumda. Fiyat düşüşleri nedeniyle üreticilerimiz mağdur olurken, yaşanan kalite kayıplarının ihracatta yarattığı sıkıntı da fiyatları düşürerek üreticimize zarar veriyor.”

 

-Türkiye ihracatta üçüncü-

 

Üretimde birinci olan Türkiye’nin ihracatta ABD ve Şili’nin ardından üçüncü sırada yer alan Bayraktar, “ABD kiraz üretiminin yüzde 27,4’ünü, Şili kiraz üretiminin yüzde 69,5’ini ihracata yöneltirken,  ülkemiz kiraz üretimini ancak yüzde 11,4’ünü ihraç etmektedir. Son yıllarda ihracat miktarımız 50-60 bin ton civarında seyretmektedir. Yapılan ihracat karşılığında yıllara göre, 145-155 milyon dolar gelir elde edilmektedir” dedi.

 

-Yapılması gerekenler-

 

Bayraktar, kiraz üretiminin üreticilere ve ülke ekonomisine olan katkısının artırılması için yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:

“Kirazda çatlamaya yol açan olgunluk döneminde meydana gelen aşırı yağışlar, ürünün pazar değerini düşürdüğü gibi, sağlam kalan ürünün de dayanımını azaltarak hem üreticilerimizi hem ihracatçılarımızı mağdur etmektedir. Bundan dolayı, aşırı yağışların meyvelere verdiği zararlar sigorta kapsamına alınmalıdır.

İhracat edilen ürün miktarının ve rekabet gücümüzün artırılması bakımından üretim, alıcı ülke talepleri doğrultusunda yönlendirilmeli, mevcut pazarların korunmasının yanı sıra, yeni pazarlar üzerinde çalışılmalıdır.

Meyvecilik uzun soluklu bir üretim faaliyetidir. Özellikle bahçe kurarken yapılacak bir hatanın sonradan telafisi mümkün olmamaktadır. Bu nedenle yatırımlar planlanırken daha titiz ve dikkatli olunmalı.”

Bayraktar, zamanla verim ve ağaç sayısına bağlı olarak görülen üretim artışının sevindirici olmakla birlikte, artan üretimin gereği gibi değerlendirilmesi, üreticilere ve ülke ekonomisine katkı sağlaması gerektiğini, bunun temenni ettiklerini bildirdi.

İllere ve yıllara göre kiraz üretimi ile miktar ve değer olarak ihracat rakamları şöyle:

 

İllere göre kiraz üretimi:

 

İller

2014 Yılı Üretimi (Ton)

Değişim (Yüzde)

Konya

51.201

11,5

İzmir

41.023

9,2

Afyon

36.943

8,3

Manisa

33.694

7,6

Bursa

26.621

6,0

Antalya

21.996

4,9

Isparta

21.364

4,8

Denizli

19.771

4,4

Çanakkale

18.286

4,1

Kahramanmaraş

17.000

3,8

Mersin

14.638

3,3

Kütahya

13.925

3,1

Karaman

11.408

2,6

Kocaeli

8.194

1,8

Bilecik

7.979

1,8

Sakarya

7.623

1,7

Balıkesir

6.113

1,4

Ankara

6.065

1,4

Eskişehir

5.470

1,2

Niğde

4.998

1,1

Gaziantep

4.951

1,1

Aydın

4.512

1,0

Amasya

4.261

1,0

Diğer

57.520

12,9

Toplam

445.556

100,0

Kaynak: TÜİK

 

Yıllara göre kiraz üretimi:

 

Yıllar

Toplu Meyveliklerin Alanı (Dekar)

Üretim (Ton)

2000

290.000

230.000

2001

302.000

250.000

2002

310.000

210.000

2003

350.000

265.000

2004

376.500

245.000

2005

430.000

280.000

2006

488.604

310.254

2007

555.111

398.141

2008

597.510

338.361

2009

624.585

417.694

2010

670.459

417.905

2011

699.846

438.550

2012

744.138

470.887

2013

764.594

494.325

2014

790.420

445.556

2015(x)

-

520.776

Kaynak: TÜİK birinci tahmin rakamı.

 

Yıllara göre ihracat:

Yıl

İhracat Miktar (Ton)

İhracat

Değer (Dolar)

2005

34.793

92.146.470

2006

53.867

129.180.429

2007

57.019

144.156.849

2008

28.549

113.445.137

2009

50.785

132.578.586

2010

62.819

144.670.536

2011

46.477

131.001.145

2012

55.039

156.393.735

2013

53.467

154.716.997

2014

49.758

145.031.852

Kaynak: TÜİK